به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، تغییر در مسیر و شیوه انتقال نفت در تنگه هرمز، حساب‌وکتاب حمل دریایی را تغییر داده است. گزارشی تازه درباره هزینه‌ها و درآمدهای این مسیر نشان می‌دهد هر سفر نفتکش اکنون با معادله متفاوتی همراه است. این موضوع برای خانوارهای ایرانی هم اهمیت دارد. هزینه کرایه کشتی به قیمت جهانی نفت اضافه می‌شود و قیمت نفت هم بر درآمد ارزی کشور و انتظارهای بازار ارز و طلا اثر می‌گذارد.
اهمیت این تغییر به حجم نفتی برمی‌گردد که از هرمز می‌گذرد. بر پایه برآوردهای اداره اطلاعات انرژی آمریکا، روزانه حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت و فرآورده نفتی از این تنگه عبور می‌کند. این رقم حدود یک‌پنجم مصرف جهانی است. به همین دلیل، تغییری که روی ۱ بشکه ناچیز به نظر می‌رسد، با این حجم به رقم بزرگی تبدیل می‌شود.
سه جزء هزینه یک سفر
هزینه هر سفر نفتکش سه جزء اصلی دارد: کرایه، سوخت و بیمه. کرایه مبلغی است که خریدار یا فروشنده نفت برای اجاره کشتی می‌پردازد و با عرضه و تقاضای کشتی بالا و پایین می‌رود. جزء سوم، بیمه موسوم به «ریسک جنگ» است. این بیمه درصدی از ارزش بدنه کشتی است و در منطقه‌های پرریسک، برای هر سفر جداگانه محاسبه می‌شود.
یک محاسبه ساده ابعاد این هزینه را روشن‌تر می‌کند. بزرگ‌ترین نفتکش‌ها حدود ۲ میلیون بشکه نفت حمل می‌کنند. اگر حق بیمه یک کشتی ۱۰۰ میلیون دلاری فقط ۰.۱ درصد بالا برود، هر سفر ۱۰۰ هزار دلار گران‌تر می‌شود. سهم این مبلغ از هر بشکه حدود ۵ سنت است. اما اگر همین ۵ سنت روی ۲۰ میلیون بشکه روزانه حساب شود، هزینه اضافه به حدود ۱ میلیون دلار در روز می‌رسد.
کشمکش صاحبان کشتی و خریداران نفت
در این بازار، صاحبان کشتی و خریداران نفت منافع متفاوتی دارند. وقتی مسیرها طولانی‌تر شود یا کشتی‌ها بیش‌تر منتظر بمانند، کشتی آزاد کمتری در بازار می‌ماند. در این شرایط مالکان نفتکش‌ها کرایه بالاتری می‌گیرند. در مقابل، پالایشگاه‌ها و خریداران نفت این هزینه را می‌پردازند و انتظار می‌رود بخشی از آن را به قیمت فرآورده‌ها مثل بنزین و گازوئیل منتقل کنند.
اثر این هزینه‌ها روی همه فروشندگان یکسان نیست. خریداران معمولاً هزینه حمل را از قیمت نفتی که می‌خرند کم می‌کنند. بنابراین هرچه حمل از یک منطقه گران‌تر شود، فروشندگان آن منطقه زیر فشار بیش‌تری برای دادن تخفیف قرار می‌گیرند. این فاصله قیمتی برای کشورهای صادرکننده‌ای که بیش‌تر صادراتشان از هرمز می‌گذرد اهمیت بالایی دارد.
پیامد برای بازار داخلی
اثر این تحول به قیمت نفت محدود نمی‌ماند. قیمت نفت در اقتصاد ایران یکی از متغیرهای اصلی درآمد ارزی است و بازار ارز و طلا هم به آن واکنش نشان می‌دهد. بازار تا اینجا نشان داده است که سه شاخص را دنبال می‌کند: نرخ کرایه نفتکش‌های بزرگ، حق بیمه سفر در خلیج فارس و اختلاف قیمت نفت این منطقه با نفت برنت. برنت قیمت مرجع جهانی نفت است.
تنگه هرمز در باریک‌ترین نقطه حدود ۳۹ کیلومتر عرض دارد و صادرات نفت عربستان، عراق، امارات، کویت و ایران و صادرات گاز مایع قطر از آن عبور می‌کند. عربستان و امارات خط لوله‌هایی دارند که بخشی از نفت را بدون عبور از تنگه به دریای سرخ و دریای عمان می‌رساند. با این حال، ظرفیت این خطوط فقط بخش کوچکی از حجم عبوری از هرمز را پوشش می‌دهد. به همین دلیل، این تنگه همچنان مسیری است که جایگزین کاملی ندارد.
نظرات کاربران