به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، بانک مرکزی سازوکار تازه‌ای برای فعالیت تراستی‌ها طراحی کرده است. بر پایه این سازوکار، هر تراستی ابتدا باید مبلغ مشخصی را منتقل کند. مجوز جابه‌جایی مبالغ بالاتر فقط پس از تأیید کامل همین انتقال نخست از سوی بانک مرکزی صادر می‌شود.
تراستی به شخص یا شرکت واسطه‌ای می‌گویند که ارز حاصل از صادرات را در خارج از کشور نگه می‌دارد و به سفارش واردکننده، آن را به فروشنده خارجی می‌پردازد. در شرایط تحریم، بخش مهمی از پول کالاهای وارداتی از همین مسیر جابه‌جا می‌شود. بنابراین هر اختلال در این حلقه می‌تواند به تأخیر در ورود کالا و فشار بر هزینه واردات بینجامد.
مشکل از کجا آغاز شد
اصطلاح «خالی‌خوانی» در بازار ارز به وضعیتی اشاره دارد که یک واسطه، ظرفیتی بیش از توان واقعی خود اعلام می‌کند. در این حالت، تراستی سفارش‌های بزرگ می‌پذیرد، اما در عمل نمی‌تواند ارز را به‌موقع یا به‌طور کامل به مقصد برساند. پیامد این شکاف، معطل‌ماندن پول واردکننده و طولانی‌شدن چرخه تأمین کالاست.
سازوکار جدید این خطر را با یک آزمون پلکانی هدف گرفته است. تراستی دیگر نمی‌تواند از همان ابتدا مبالغ بزرگ را در اختیار بگیرد. او باید نخست توان خود را در یک انتقال محدود نشان دهد و پس از آن، به‌تدریج سقف بالاتری دریافت کند.
اثر بر بازار و واردکنندگان
از نگاه واردکنندگان، این تغییر دو رو دارد. از یک سو، احتمال گیرکردن پول نزد واسطه‌های کم‌توان کاهش می‌یابد. از سوی دیگر، مرحله تأیید اولیه ممکن است زمان آغاز همکاری با تراستی‌های تازه را طولانی‌تر کند.
برای بازار ارز، کیفیت این زنجیره اهمیت ویژه‌ای دارد. هرچه بخش بیش‌تری از ارز صادراتی به‌موقع به چرخه واردات برسد، فشار تقاضا بر بازار آزاد کم‌تر می‌شود. با این حال، اثر واقعی این سازوکار به نحوه اجرا و سرعت فرایند تأیید در بانک مرکزی بستگی دارد. داده‌های ماه‌های آینده نشان خواهد داد این آزمون پلکانی تا چه اندازه جریان ارز واردات را منظم‌تر می‌کند.
نظرات کاربران