به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، مدیرعامل سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها اعلام کرد که پول افزایش رقم کالابرگ از محل «تسعیر نرخ ارز» در بانک مرکزی تأمین می‌شود. با این اعلام، یکی از پرسش‌های اصلی درباره طرح افزایش کالابرگ پاسخ گرفت: پول این افزایش از کجا می‌آید.
این موضوع برای خانوارها دو بعد دارد. کالابرگ بیش‌تر یعنی اعتبار خرید بالاتر برای کالاهای اساسی. اما منبع تأمین این اعتبار بر رشد نقدینگی و در نتیجه بر سطح عمومی قیمت‌ها اثر می‌گذارد. همین اثر در نهایت تعیین می‌کند افزایش کالابرگ چه مقدار از قدرت خرید را واقعاً جبران می‌کند.
تسعیر ارز یعنی چه؟
بانک مرکزی بخشی از دارایی‌های خود را به ارز خارجی نگه می‌دارد. وقتی نرخ رسمی ارز بالا می‌رود، ارزش ریالی همین دارایی‌ها در دفاتر حسابداری افزایش می‌یابد. به این مابه‌التفاوت «سود تسعیر» می‌گویند. این سود حاصل فروش ارز یا کسب درآمد تازه نیست و فقط ارزش دفتری دارایی‌ها را تغییر می‌دهد.
نکته اصلی همین‌جاست. وقتی سود دفتری به پول قابل خرج تبدیل و به دست خانوارها برسد، در عمل پول پرقدرت تازه‌ای وارد اقتصاد می‌شود. پول پرقدرت یا پایه پولی، همان پولی است که بانک مرکزی خلق می‌کند و بانک‌ها بر پایه آن چند برابر نقدینگی می‌سازند. به همین دلیل اقتصاددانان استفاده از این منبع را از نظر اثر تورمی به استقراض از بانک مرکزی نزدیک می‌دانند.
اثر بر سفره و بازار
داده‌های سال‌های گذشته نشان می‌دهد رشد پایه پولی معمولاً با فاصله زمانی چندماهه در تورم دیده می‌شود. بنابراین اثر مستقیم افزایش کالابرگ زودتر به خانوارها می‌رسد. اثر غیرمستقیم آن بر قیمت‌ها اما دیرتر و در سطح کل اقتصاد ظاهر می‌شود. اندازه این اثر به رقم نهایی افزایش و سهم آن از کل پایه پولی بستگی دارد. این ارقام هنوز به‌طور رسمی اعلام نشده است.
برای فعالان بازار ارز و طلا، این خبر یک نکته دیگر هم دارد. وابستگی منابع یارانه‌ای به سود تسعیر، میان سیاست حمایتی دولت و افزایش نرخ رسمی ارز پیوند ایجاد می‌کند. به بیان ساده، هرچه نرخ رسمی بالاتر برود، منبع بیش‌تری برای این نوع هزینه‌ها در دسترس قرار می‌گیرد. معمولاً بازار چنین پیوندی را در انتظارات تورمی خود لحاظ می‌کند.
کالابرگ اعتباری الکترونیکی است که به حساب سرپرست خانوار واریز می‌شود و فقط برای خرید کالاهای اساسی از فروشگاه‌های طرف قرارداد کاربرد دارد. جزئیات رقم جدید، زمان اجرا و گروه‌های مشمول، هنوز در اطلاعیه‌ای رسمی منتشر نشده است. انتظار می‌رود اعلام این جزئیات، تصویر روشن‌تری از اندازه اثر پولی طرح ارائه کند.
نظرات کاربران