تغییرات عمیق در ساختار تامین قطعات سخت‌افزاری و فشار بی‌سابقه تقاضا از سوی مراکز داده، بازار تجهیزات مصرفی را در موقعیت پیچیده‌ای قرار داده است. خریدارانی که در انتظار افت قیمت محصولات الکترونیکی بودند، اکنون با موج تازه‌ای از گرانی مواجه شده‌اند. پیش‌بینی‌های کارشناسان نشان می‌دهد که بحران کمبود تراشه حافظه تا سال 2028 ادامه می‌یابد و این چالش در سال 2027 به نقطه اوج خود خواهد رسید. اصلی‌ترین عامل این اختلال، رقابت فشرده شرکت‌های بزرگ فناوری برای خرید تراشه‌های حافظه DRAM و NAND جهت توسعه مدل‌های هوش مصنوعی است. این وضعیت سبب شده که سهم سازندگان لوازم مصرفی از ظرفیت تولید خطوط تراشه‌سازی کاهش یابد و قیمت تمام‌شده قطعات بالا برود. در این میان، هزینه مواد شیمیایی اولیه در ساخت باتری‌ها و اعمال قوانین نظارتی جدید نیز بر ابعاد این گرانی افزوده است. روند گرانی گوشی‌های پرچمدار جدید و سایر ابزارهای دیجیتال نشان می‌دهد که افزایش قیمت گجت ها در سال‌های پیش رو ابعادی فراگیر پیدا خواهد کرد.
در بازار گوشی‌های هوشمند، سازندگانی مانند اپل قیمت‌گذاری سری آیفون 18 را برای سه ماه پایانی سال 2026 تثبیت کرده‌اند تا بازار دچار شوک ناگهانی نشود. با این حال، تحلیلگران تاکید دارند که این اقدام تنها یک راهکار موقت برای مدیریت زنجیره تامین بوده است. با اتمام این مهلت، رشد قیمت قطعات ذخیره‌سازی، ساختار قیمت‌گذاری محصولات بعدی را بازنگری خواهد کرد. سامسونگ نیز در تامین قطعات سری گلکسی S27 با مشکلات مشابهی مواجه شده است، زیرا حجم عمده حافظه‌های باکیفیت پیش از تولید توسط متقاضیان پردازش ابری رزرو شده‌اند.
بر اساس آمارهای موسسه تحقیقاتی اومدیا، عرضه گوشی‌های هوشمند با قیمت کمتر از 400 دلار به دلیل بالا رفتن هزینه تراشه‌های حافظه حدود 22 درصد کاهش یافته است. این افت عرضه ثابت می‌کند که بیشترین فشار مالی بر محصولات اقتصادی و میان‌رده وارد می‌شود. تولیدکنندگان گوشی‌های پرچمدار به دلیل حاشیه سود بالاتر می‌توانند بخشی از هزینه‌های اضافی را جذب کنند، ولی سازندگان گجت‌های ارزان‌قیمت چاره‌ای جز انتقال مستقیم این گرانی به مصرف‌کننده ندارند. طبق برآوردهای موسسه آی‌دی‌سی، حتی اگر بازار در سال 2028 به ثبات نسبی برسد، ارقام جدید به عنوان مبنای قیمت‌گذاری باقی می‌مانند و بازگشت به قیمت‌های ارزان گذشته اتفاق نخواهد افتاد.
چرا افزایش قیمت گجت ها در سال 2027 حتمی است؟
تجهیزات خانگی و ابزارهای استریم محتوا از نخستین گروه‌هایی هستند که تغییر قیمت شدید را تجربه کرده‌اند. شرکت راکو قیمت محصولات خود را در بازار آمریکا تا 60 درصد افزایش داده است. این تغییر، قیمت مدل Ultra را از 100 دلار به 150 دلار و مدل Streaming Stick 4K را از 50 دلار به 80 دلار رسانده است. مدیران این شرکت علت اصلی را افزایش تقاضا برای قطعات الکترونیکی در زیرساخت‌های هوش مصنوعی دانسته‌اند. آمازون نیز قیمت دانگل‌های سری فایر استیک خود را بین 5 تا 25 دلار گران‌تر کرده است. اپل نیز قیمت مدل 64 گیگابایتی Apple TV 4K را از 129 دلار به 199 دلار افزایش داده و حتی دانگل ارزان‌قیمت Onn متعلق به وال‌مارت در طول سال 2026 با دو برابر شدن قیمت روبرو شده است.
صنعت کنسول‌های بازی نیز شرایط مشابهی را سپری می‌کند. مدیرعامل بخش ایکس‌باکس در خرداد 1405 طی یادداشتی داخلی هشدار داد که هزینه تامین قطعات ذخیره‌سازی برای این شرکت تا تعطیلات سال 2027 نسبت به دو سال قبل پنج برابر خواهد شد. مایکروسافت پیش از این قیمت کنسول‌های خود را دستخوش تغییر کرد، به طوری که مدل یک ترابایتی Xbox Series X که در زمان عرضه در سال 2020 با قیمت 499.99 دلار فروخته می‌شد، به 799.99 دلار رسید که نشان‌دهنده رشد 60 درصدی است. در مقابل، سونی اعلام کرده که قطعات حافظه مورد نیاز خود را تا اسفند 1405 رزرو کرده و تا آن تاریخ برنامه‌ای برای تغییر قیمت ندارد، اگرچه مدل پایه PS5 نسبت به زمان عرضه 200 دلار گران‌تر شده است. نینتندو نیز قیمت کنسول Nintendo Switch 2 را از 449.99 دلار به 499.99 دلار تغییر داده است.
بحران تراشه های حافظه و تغییر معادلات در بازار وسایل الکترونیکی
بازار روترهای خانگی و تجهیزات شبکه با دشواری‌های پیچیده‌تری دست‌وپنجه نرم می‌کند. حافظه‌های اختصاصی بکاررفته در روترها و تجهیزات پهنای باند در سال 2026 با جهش قیمت نزدیک به 700 درصد مواجه شدند. مشکل اصلی اینجاست که تولیدکنندگان تجهیزات شبکه حجم سفارش بسیار کمتری نسبت به سازندگان تلفن همراه دارند. این سفارش‌های محدود باعث می‌شود تامین‌کنندگان تراشه، اولویت تولید را به سفارش‌های بزرگتر اختصاص دهند و سازندگان روتر مجبور شوند قطعات را با قیمتی بسیار بالاتر تهیه کنند. شرکت سیسکو از بهمن 1404 روند افزایش قیمت محصولات سخت‌افزاری خود را آغاز کرده است.
علاوه بر بحران تراشه، فشارهای نظارتی نیز بر قیمت روترها افزوده است. کمیسیون ارتباطات فدرال آمریکا محدودیت‌های سخت‌گیرانه‌ای برای روترهای تولیدشده در خارج از این کشور وضع کرده و برای مدل‌های قدیمی مهلت استفاده تعیین کرده است. بر اساس این تصمیم، انتشار بروزرسانی‌های نرم‌افزاری برای این دستگاه‌ها تنها تا 10 اسفند 1405 مجاز خواهد بود و پس از آن امکان اخذ مجوزهای جدید وجود ندارد. این رویکرد، کاربران را مجبور به خرید دستگاه‌های جدیدتر و گران‌تر می‌کند، در حالی که عرضه‌کنندگان نیز با محدودیت تولید روبرو هستند.
تاثیر قوانین جدید ایمنی و هزینه مواد اولیه بر تجهیزات جانبی
شارژرهای همراه و پاوربانک‌ها وابسته به حافظه‌های پیشرفته نیستند، اما افزایش هزینه مواد اولیه شیمیایی در سلول‌های لیتیوم یون، تولید آن‌ها را گران کرده است. ترکیبات کلیدی مانند لیتیوم هگزا فلورو فسفات و کربنات لیتیوم که در ساخت باتری‌های لیتیوم یون و لیتیوم آهن فسفات استفاده می‌شوند، در طول سال 2026 رشد قیمتی قابل توجهی را ثبت کردند. افزایش تقاضا در صنعت خودروهای برقی، سیستم‌های ذخیره‌سازی انرژی شهری و مراکز داده، منابع متقاضی این مواد را شدیدا افزایش داده است.
هم‌زمان با چالش‌های اقتصادی، سازمان هوانوردی کشوری چین در خرداد 1404 مقررات سخت‌گیرانه‌ای صادر کرد که طبق آن تمامی پاوربانک‌ها باید تاییدیه اجباری 3C را دریافت کنند. این مصوبه پس از ابطال مجوز چند سازنده غیراستاندارد تصویب شد و آزمون‌های پیچیده‌ای در زمینه تحمل فشار و مدیریت حرارت به تولیدکنندگان تحمیل کرد. اگرچه هزینه اداری دریافت این گواهی چندان زیاد نیست، اما بازطراحی ایمن‌تر گجت‌ها برای قبولی در این آزمایش‌ها، تولید مدل‌های ارزان‌قیمت را غیرممکن ساخته است. در نتیجه، خریداران در سال 2027 برای تهیه شارژر همراه باکیفیت باید هزینه بمراتب بیشتری بپردازند.
تحلیل روند فعلی بازار سخت‌افزار نشان می‌دهد که جهش قیمت‌ها مقطعی نبوده و ناشی از تغییرات ساختاری در زنجیره تامین جهانی است. تخصیص عمده ظرفیت‌های تولید سیلیکون به زیرساخت‌های پردازشی، اولویت‌های تولید را دگرگون کرده است. کاربران در چنین شرایطی باید با بررسی نیاز واقعی خود و بازبینی طول عمر مفید دستگاه‌ها، خریدهای خود را برنامه‌ریزی کنند. با ورود به سال 2027، خریداران با بازاری روبرو خواهند شد که در آن ابزارهای ارزان‌قیمت گذشته جای خود را به محصولات گران‌تر با استانداردهای ایمنی سخت‌گیرانه‌تر داده‌اند و خریدهای دیجیتال نیازمند تصمیم‌گیری‌های دقیق‌تر مالی خواهند بود.
نظرات کاربران