به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، طرح «تورم صفر» که علیرضا زاکانی، شهردار تهران، مطرح کرده است، بر عرضه کالا با قیمت ثابت در مراکز فروش شهرداری تکیه دارد. اکنون یک چالش کمتر دیده‌شده در این طرح برجسته شده است: چرخه واردات بسیاری از کالاها حدود ۶ ماه زمان می‌برد. پرسش اصلی این است که قیمت‌ها در طول این مدت چگونه ثابت می‌مانند.
اهمیت این پرسش برای خانوارها روشن است. اگر یک کالا در بازار با یک قیمت و در مراکز شهرداری با قیمتی پایین‌تر عرضه شود، دو نرخ برای یک کالا شکل می‌گیرد. تجربه بازارها نشان می‌دهد چنین فاصله‌ای معمولاً مسیر کالا را تغییر می‌دهد و همیشه به سود خریدار نهایی تمام نمی‌شود.
شکاف میان دو قیمت
نقطه حساس، «قیمت تمام‌شده» است؛ یعنی مجموع هزینه خرید، حمل، گمرک و نگهداری کالا تا لحظه فروش. اگر این رقم برای بنکدار، یعنی عمده‌فروشی که کالا را در حجم بالا به بازار می‌رساند، از قیمت عرضه در مراکز شهرداری بالاتر باشد، یک اختلاف قیمت آشکار پدید می‌آید.
در چنین شرایطی، این احتمال وجود دارد که برخی افراد با عنوان مصرف‌کننده از مراکز شهرداری خرید کنند و کالا را با نرخ روز در بازار آزاد بفروشند. در اصطلاح اقتصادی به این رفتار «آربیتراژ» می‌گویند؛ یعنی کسب سود از اختلاف قیمت یک کالا در دو بازار. پیامد آن برای خریدار عادی می‌تواند کمبود کالا در همان مراکزی باشد که برای او طراحی شده‌اند.
زمان، متغیر تعیین‌کننده
فاصله ۶ ماهه میان سفارش و رسیدن کالا، عامل اصلی این چالش است. در این مدت، هزینه‌هایی مانند نرخ ارز، کرایه حمل و قیمت جهانی کالا ممکن است تغییر کند. فروشنده‌ای که کالا را با هزینه‌های امروز وارد می‌کند، نمی‌تواند آن را به قیمتی بفروشد که ۶ ماه پیش تعیین شده است، مگر آنکه مابه‌التفاوت از منبعی دیگر جبران شود.
بنابراین کشمکش اصلی میان قیمت ثابت در یک سو و هزینه متغیر در سوی دیگر است. اگر این فاصله بیشتر شود، انگیزه عرضه به مراکز با قیمت ثابت کاهش می‌یابد و انگیزه خرید برای فروش دوباره افزایش پیدا می‌کند. جزئیات سازوکار تأمین کالا، سقف خرید هر نفر و شیوه نظارت بر این مراکز، عواملی هستند که میزان موفقیت طرح را در ماه‌های آینده مشخص می‌کنند.
نظرات کاربران