مریخ‌نورد «استقامت» ناسا رکورد شکست

مریخ‌نورد «استقامت» ناسا رکورد گشت و گذار در مریخ را با پیمودن بیش از ۴۵ کیلومتر مسیر با استفاده از ناوبری خودکار شکست.

این مریخ‌نورد ۶ چرخ با استفاده از سیستم AutoNav به این نقطه عطف رسید که بیش از ۹۰ درصد از مسافت پیمایش آن را هدایت کرده است.

مریخ‌نورد «استقامت» با رسیدن به پیمایش دقیق ۴۵.۲۲ کیلومتر (۲۸.۱۰ مایل) در مریخ، رکورد جدیدی را برای طولانی‌ترین مسافت پیموده شده توسط هر وسیله نقلیه‌ای در دنیای دیگر ثبت کرده و از رکوردی که سال‌ها در اختیار مریخ‌نورد «فرصت» (Opportunity) بود، پیشی گرفته است.

این مریخ‌نورد ۶ چرخ در تاریخ ۱۱ اکتبر ۲۰۲۶، در دو هزار و ششمین روز مریخی ماموریت خود، از این نقطه عطف عبور کرد. «استقامت» رکورد ۴۵.۱۶ کیلومتر (۲۸.۰۶ مایل) «فرصت» را شکست و این مسافت را در حدود پنج سال و نیم طی کرد، در حالی که «فرصت» تقریباً طی ۱۵ سال این کار را انجام داده بود.

بخش عمده‌ای از پیشرفت «استقامت» ناشی از سیستم ناوبری خودکار آن موسوم به «AutoNav» است که به این مریخ‌نورد اجازه می‌دهد موانع را شناسایی کرده و در حین حرکت مسیر‌ها را برنامه‌ریزی کند. ناسا می‌گوید این سیستم بیش از ۹۰ درصد از کل مسافت پیمایش را هدایت کرده است، در حالی که این رقم برای سیستم ناوبری خودکار اولیه «فرصت» حدود ۵ درصد بود.

«استقامت» می‌تواند در یک روز مریخی تا ۱۳۵۱ فوت (۴۱۲ متر) حرکت کند. نرم‌افزار ناوبری آن با هر بار نگاه به سطح مریخ، حدود ۶۰۰ هزار نقطه اندازه‌گیری را پردازش می‌کند، در حالی که سوجورنر (Sojourner)، اولین مریخ‌نورد ناسا تنها از ۲۰ نقطه استفاده می‌کرد.

گسترش اکتشاف با پیمایش خودکار

سیستم «AutoNav» از دوربین‌های داخلی برای ثبت تصاویر از سطح اطراف استفاده می‌کند، یک نقشه سه‌بعدی از خطرات احتمالی ایجاد می‌کند و یک مسیر ایمن بین نقاط انتخاب شده توسط مهندسان روی زمین انتخاب می‌کند.

این سیستم به «استقامت» اجازه می‌دهد بدون انتظار برای دستورالعمل‌های دقیق از کنترل‌کننده‌های ماموریت، تصمیمات پیمایش را بگیرد. ناسا این فرآیند را «فکر کردن هنگام پیمایش» توصیف می‌کند.

این پیمایش رکوردشکن ۲۹۹.۶ فوت (۹۱.۳۱ متر) را طی کرد و این مریخ‌نورد را از رکورد قبلی مریخ‌نورد «فرصت» فراتر برد.

استیون لی (Steven Lee)، مدیر پروژه مریخ‌نورد‌های «کنجکاوی» و «استقامت» در آزمایشگاه پیشرانش جت ناسا گفت: ماموریت اولیه بیش از ۱۲.۴ مایل پیمایش را در نظر نگرفته بود. ما از این مقدار به خوبی عبور کرده‌ایم و با عملیاتی شدن کامل تمام سیستم‌های حرکتی و نتایج مطلوب آزمایش‌های طول عمر زمینی، انتظار داریم که «استقامت» در سال‌های آینده به این رکورد اضافه کند.

ناسا اخیراً اولین تمدید ماموریت «استقامت» را که از ماه اکتبر آغاز شد، تأیید کرد و کاوش خود را در لبه دهانه «جیزرو» تا تقریباً پایان سال ۲۰۲۸ ادامه خواهد داد.

این مریخ‌نورد در حال حاضر در منطقه‌ای به نام «لاک د شارمز» (Lac de Charmes) به سمت «ایدوبی» (Idubi) در حال حرکت است، جایی که دانشمندان امیدوارند شواهدی از سیستم‌های هیدروترمال باستانی را شناسایی کنند. این سیستم‌ها شامل آب گرم شده‌ای هستند که با سنگ‌های اطراف در تعامل است و می‌تواند سرنخ‌هایی در مورد محیط‌هایی که ممکن است زمانی از حیات میکروبی پشتیبانی می‌کرده‌اند، ارائه دهد.

سنگ‌های باستانی، ماموریت‌ها را هدایت می‌کنند

مریخ‌نورد «استقامت» در حین کاوش دهانه جیزرو، ۲۹ نمونه سنگ و خاک، از جمله بستر دریاچه سابق، دلتای رودخانه باستانی و لبه دهانه جمع‌آوری کرده است.

برخی از سنگ‌های این منطقه تقریباً ۴ میلیارد سال قدمت دارند. ناسا می‌گوید این منطقه می‌تواند شواهد سطح‌شناسی را که عمدتاً در اثر فرسایش و تکتونیک صفحه‌ای روی سطح مریخ از بین رفته‌اند، حفظ کند.

این مریخ‌نورد پیش از این یک نشانه زیستی بالقوه را در سنگی به نام «آبشار چیاوا» (Cheyava Falls) شناسایی کرده بود. این یافته همچنان یک شاخص احتمالی حیات باستانی است، نه مدرکی دال بر وجود حیات در مریخ.

«استقامت» همچنین از مسافت‌های طی شده توسط مریخ‌نورد‌های «آپولو ۱۷» (Apollo ۱۷) و «لونوخود ۲» (Lunokhod ۲) اتحاد جماهیر شوروی پیشی گرفته است.

مریخ‌نورد‌های قبلی ناسا نقاط عطف متوالی را ثبت کرده‌اند. «سوجورنر» حدود ۱۰۰ متر، «اسپیریت» ۷.۷ کیلومتر و «کنجکاوی» بیش از ۳۸.۰۷ کیلومتر را پیموده‌اند.

پس از دریاچه شارمز انتظار می‌رود که «استقامت» به سمت جنوب و به سمت «آبشار رنگین‌کمان» (Rainbow Falls) ادامه مسیر دهد که بلوکی به عرض ۱۰۰ متر از پوسته باستانی است که در اثر برخوردی که دهانه جیزرو را تشکیل داد، نمایان شده است.

ناسا همچنین در حال بهبود نرم‌افزار ناوبری این مریخ‌نورد است تا از فرمان‌های غیرضروری بکاهد و به آن در تعیین موقعیت خود با استفاده از نقشه‌های مداری هنگام پیمایش کمک کند.

این آژانس فضایی امیدوار است که پیشرفت‌های آینده به مریخ‌نورد‌ها اجازه دهد تا هر روز مدت بیشتری فعالیت کنند و میزان سطوح مریخی را که می‌توانند بررسی کنند، افزایش دهد.