در حالی که هنوز بسیاری از کاربران از افزایش قبلی تعرفه اینترنت موبایل رضایت ندارند و کیفیت شبکه در بخش قابل توجهی از کشور با انتظارات فاصله دارد، بار دیگر زمزمه درخواست اپراتورهای تلفن همراه برای افزایش قیمت اینترنت به گوش می‌رسد؛ درخواستی که این بار نیز با استدلال همیشگی «افزایش هزینه‌ها و ضرورت توسعه شبکه» مطرح می‌شود.
اما مسئله اصلی اینجاست که آیا کاربران واقعا اثر افزایش قیمت قبلی را در کیفیت خدمات احساس کرده‌اند؟
داستان تکراری گرانی به بهانه توسعه
اپراتورهای تلفن همراه در سالهای اخیر بارها تاکید کرده‌اند که هزینه تجهیزات، نگهداری شبکه، توسعه زیرساخت‌ها و خرید ارز برای واردات تجهیزات مخابراتی افزایش یافته است. استدلالی که روی کاغذ منطقی به نظر می‌رسد. توسعه شبکه 5G، افزایش مصرف دیتا و نیاز به نوسازی تجهیزات بدون تردید هزینه‌بر است.
اما مشکل از جایی آغاز می‌شود که این استدلال تقریبا همیشه یک‌طرفه بوده است؛ یعنی افزایش هزینه‌ها به‌سرعت به مشترک منتقل می‌شود، اما بهبود محسوسی در تجربه کاربر به همان سرعت دیده نمی‌شود.
کاربری که امروز برای یک بسته اینترنت هزینه بیشتری پرداخت می‌کند، همچنان در بسیاری از مناطق با افت سرعت، نوسان کیفیت، قطعی‌های مقطعی و مشکلات پوشش شبکه روبه‌رو است. در چنین شرایطی طبیعی است که افکار عمومی از خود بپرسد: افزایش قبلی تعرفه‌ها دقیقا صرف چه چیزی شده است؟
کیفیت؛ حلقه مفقوده بحث تعرفه‌ها
هیچ‌کس منکر این واقعیت نیست که صنعت مخابرات برای بقا و توسعه نیاز به درآمد پایدار دارد. اپراتور زیان‌ده نه می‌تواند شبکه را توسعه دهد و نه فناوری جدیدی ارائه کند. اما معادله زمانی ناقص می‌شود که افزایش قیمت بدون شاخص‌های مشخص کیفیت مطرح شود.
در بسیاری از کشورهای جهان، افزایش تعرفه معمولا با تعهدهای قابل اندازه‌گیری همراه است؛ تعهدهایی مانند افزایش متوسط سرعت، کاهش تاخیر شبکه، گسترش پوشش یا بهبود کیفیت سرویس در مناطق محروم.
در ایران اما معمولا کاربران ابتدا با افزایش قیمت مواجه می‌شوند و سپس ماه‌ها یا حتی سال‌ها منتظر می‌مانند تا شاید آثار آن را ببینند.
همین موضوع باعث شده اعتماد عمومی نسبت به وعده‌های توسعه‌ای اپراتورها کاهش پیدا کند. وقتی مشترکان تغییری ملموس در کیفیت احساس نکنند، طبیعی است که هر درخواست جدید برای افزایش تعرفه با موجی از مخالفت مواجه شود.
مردم فقط اینترنت نمی‌خرند؛ کیفیت می‌خرند
اشتباه بزرگ در بسیاری از بحث‌های تعرفه‌ای این است که اینترنت به‌عنوان یک کالای صرفا حجمی دیده می‌شود. در حالی که آنچه کاربران واقعا خریداری می‌کنند «تجربه اتصال» است.
اگر تماس تصویری با اختلال انجام شود، اگر بازی آنلاین با پینگ بالا همراه باشد، اگر ویدئو با افت کیفیت پخش شود یا اگر در ساعات پرترافیک سرعت به‌شدت کاهش پیدا کند، برای کاربر تفاوتی ندارد که اپراتور چه میزان سرمایه‌گذاری انجام داده است.
کاربر نتیجه را می‌بیند، نه صورت‌حساب هزینه‌های توسعه شبکه را.
رگولاتوری نباید فقط ناظر افزایش قیمت باشد
در چنین شرایطی نقش سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. اگر قرار است اپراتورها مجوز افزایش تعرفه دریافت کنند، باید در مقابل آن تعهدهای مشخص، زمان‌بندی‌شده و قابل ارزیابی ارائه دهند.
انتشار عمومی شاخص‌های کیفیت شبکه، اعلام برنامه توسعه مناطق کم‌برخوردار و ارائه گزارش شفاف از محل هزینه‌کرد درآمدهای حاصل از افزایش تعرفه می‌تواند بخشی از این فرآیند باشد.
در غیر این صورت، افزایش قیمت بدون پاسخگویی تنها به تشدید نارضایتی کاربران منجر خواهد شد.
اپراتورها یک سؤال مهم را پاسخ نداده‌اند
شاید مهم‌ترین پرسشی که هنوز پاسخ روشنی برای آن وجود ندارد این باشد: اگر اینترنت دوباره گران شود، دقیقا چه چیزی برای کاربر بهتر خواهد شد؟
تا زمانی که پاسخی شفاف، قابل‌اندازه‌گیری و قابل‌پیگیری برای این سؤال ارائه نشود، مطالبه افزایش دوباره تعرفه اینترنت بیش از آن‌که به‌عنوان راهکاری برای توسعه شبکه دیده شود، به‌عنوان انتقال مستقیم هزینه‌ها به جیب کاربران تعبیر خواهد شد.
کاربران با اصل توسعه شبکه مخالفتی ندارند؛ آنچه محل اختلاف است، پرداخت هزینه بیشتر برای وعده‌هایی است که هنوز آثار ملموس آن‌ها به‌اندازه رشد قیمت‌ها دیده نشده است.
نظرات کاربران