پژوهشگران دانشگاه ایالتی اوهایو فناوری جدیدی به نام Scentronic توسعه داده‌اند که می‌تواند رایحه‌های مختلف را شناسایی کند و امکان بازتولید آن‌ها را در مکانی دیگر فراهم سازد. این فناوری با تبدیل اطلاعات بویایی به داده‌های دیجیتال، راه را برای اضافه شدن حس بویایی به ارتباطات آنلاین و تجربه‌های مجازی هموار می‌کند.
بر اساس پژوهشی که در مجله علمی Science Advances منتشر شده است، این سامانه از یک بینی الکترونیکی برای شناسایی بو و یک دستگاه کوچک برای بازتولید رایحه در مقصد استفاده می‌کند. به این ترتیب، کاربران می‌توانند بویی مانند قهوه را در یک مکان شناسایی کنند و همان رایحه را از طریق دستگاهی دیگر در مکانی دوردست تجربه کنند؛ بدون آنکه مولکول‌های واقعی بو از طریق اینترنت منتقل شوند.
فناوری Scentronic چگونه بو را منتقل می‌کند؟
سامانه Scentronic از دو بخش اصلی تشکیل شده است: یک بینی الکترونیکی که رایحه را تشخیص می‌دهد و یک تولیدکننده بو که می‌تواند رایحه متناظر را در مقصد بازآفرینی کند.
بخش نخست با کمک مجموعه‌ای از حسگرهای گاز و یک مدل یادگیری ماشین، ترکیبات شیمیایی مرتبط با بوهای مختلف را شناسایی می‌کند. این سامانه برای تشخیص رایحه‌هایی مانند قهوه، کیک، پرتقال و برخی نوشیدنی‌ها آموزش دیده است.
پس از شناسایی بو، اطلاعات مربوط به آن به‌صورت دیجیتال به دستگاه گیرنده ارسال می‌شود. دستگاه مقصد با استفاده از مایعات معطر فرمول‌بندی‌شده و سازوکار آزادسازی رایحه، بوی متناظر را در محیط پخش می‌کند.
در واقع، آنچه از طریق اینترنت جابه‌جا می‌شود، داده‌های مربوط به رایحه است، نه خود مولکول‌های معطر. این روش می‌تواند امکان تجربه بویایی از راه دور را در فاصله‌های مختلف، از دو اتاق مجاور تا نقاطی در قاره‌های متفاوت، فراهم کند.
دستگاه انتقال بو چه اندازه‌ای دارد؟
یکی از ویژگی‌های Scentronic، تلاش برای ترکیب حسگر و تولیدکننده بو در قالب سامانه‌ای نسبتاً جمع‌وجور است. قطر بخش بینی الکترونیکی این فناوری حدود ۱۵ سانتی‌متر گزارش شده و پژوهشگران نمونه‌هایی از دستگاه‌های تولید رایحه را در قالب مچ‌بند، گردنبند و ابزارهای دستی کوچک توسعه داده‌اند.
چونیو یانگ، نویسنده اصلی پژوهش و دانشجوی دکترای مهندسی علم مواد در دانشگاه ایالتی اوهایو، توضیح داده است که هدف این فناوری ایجاد ارتباط میان بویی است که در یک مکان استشمام می‌شود و رایحه‌ای که در مکانی دیگر بازتولید خواهد شد.
به گفته او، اضافه شدن حس بویایی به اطلاعات تصویری و صوتی می‌تواند تجربه ارتباطات از راه دور را غنی‌تر کند. یانگ همچنین ترکیب حسگر تشخیص بو و تولیدکننده رایحه در یک سامانه کوچک را از ویژگی‌های متمایز این پژوهش دانسته است.
کاربردهای احتمالی انتقال رایحه از طریق اینترنت
فناوری‌هایی مانند Scentronic در آینده می‌توانند کاربردهای متنوعی داشته باشند. برای مثال، در تماس‌های تصویری ممکن است امکان ارسال رایحه غذا یا نوشیدنی نیز فراهم شود. در محیط‌های آموزشی، شبیه‌سازی‌های مجازی و تجربه‌های واقعیت مجازی نیز می‌توان از بازتولید بو برای افزایش واقع‌گرایی استفاده کرد.
بااین‌حال، این کاربردها هنوز در مرحله بالقوه قرار دارند و برای استفاده گسترده از چنین فناوری‌هایی باید چالش‌های فنی متعددی برطرف شوند. بازتولید دقیق رایحه‌های پیچیده، تشخیص بوها در شرایط واقعی و توسعه مخازن متنوع مواد معطر از جمله موانع پیش روی این فناوری هستند.
یانگ تأکید کرده است که Scentronic در حال حاضر یک نمونه اولیه پژوهشی است و تجاری‌سازی آن به گسترش مجموعه‌داده‌های آموزشی، بهبود توانایی تفکیک بوها در محیط‌های واقعی و توسعه بیشتر مخازن رایحه نیاز دارد.
آیا می‌توان بوی غذا را هم از اینترنت دریافت کرد؟
Scentronic نشان می‌دهد که انتقال دیجیتال اطلاعات بویایی از نظر فنی امکان‌پذیر است؛ اما این فناوری هنوز به معنای انتقال کامل تجربه بویایی انسان نیست. توانایی تشخیص و بازتولید چند رایحه مشخص با شبیه‌سازی دقیق طیف گسترده بوهای دنیای واقعی تفاوت دارد.
با پیشرفت حسگرهای شیمیایی، الگوریتم‌های یادگیری ماشین و دستگاه‌های تولید رایحه، ممکن است در آینده حس بویایی نیز به بخشی از ارتباطات دیجیتال تبدیل شود. بااین‌حال، زمان عرضه تجاری چنین محصولاتی و میزان دقت آن‌ها در بازآفرینی بوهای پیچیده هنوز مشخص نیست.
نظرات کاربران