انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا، همه‌پرسی درباره کارنامه ترامپ؛ آیا کنگره از دست او خارج می‌شود؟

با نزدیک‌تر شدن به موعد برگزاری انتخابات میان‌دوره‌ای سال ۲۰۲۶ در ایالات متحده، فضای سیاسی این کشور وارد حساس‌ترین و پرتنش‌ترین فاز خود در سال‌های اخیر شده است. خیابان‌ها، شبکه‌های اجتماعی، مبارزات تبلیغاتی و صحن‌های مناظره در سرتاسر ایالت‌های کلیدی، همگی به بستری برای یک جدال سرنوشت‌ساز بدل شده‌اند؛ جدالی که نه تنها آینده کنترل کنگره آمریکا را رقم خواهد زد، بلکه به تعبیر بسیاری از ناظران و رسانه‌های معتبر بین‌المللی، به یک «همه‌پرسی تمام‌عیار» برای کارنامه دوره دوم ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ و ارزیابی نفوذ حزب جمهوری‌خواه در ارکان قدرت تبدیل شده است.

در تمامی دوره‌های تاریخی، انتخابات میان‌دوره‌ای همواره مجرایی برای سنجش میزان رضایت یا ناامیدی افکار عمومی از حزبی بوده است که قدرت اجرایی و کاخ سفید را در دست دارد. اما در این دوره، با توجه به تحولات اقتصادی سنگین، تنش‌های ناشی از تورم، حضور مستقیم و پررنگ فناوری‌های نوظهور نظیر هوش مصنوعی در چرخه اطلاعات، و همچنین گسل‌های بی‌سابقه میان دولت و رسانه‌ها، وزن تحلیلی و ابعاد پیامدهای این انتخابات بسیار سنگین‌تر از یک رقابت معمولی میان دو حزب اصلی جلوه می‌کند.

آرایش نیروها و ارزیابی نظرسنجی‌ها: دموکرات‌ها در موضع تهاجمی و چالش‌های جغرافیایی

در اين انتخابات حزب جمهوری‌خواه (GOP) به عنوان حزب حاکم که کاخ سفید و اکثریت اولیه کنگره را در دست دارد، در موقعیت دفاعی قرار گرفته است. در مقابل، حزب دموکرات که نقش اپوزیسیون را ایفا می‌کند، تمام توان و منابع مالی خود را برای شکستن اکثریت شکننده جمهوری‌خواهان در مجلس نمایندگان و کسب کرسی‌های سرنوشت‌ساز سنا متمرکز کرده است.

طبق تازه‌ترین داده‌های ردیاب نظرسنجی روزنامه نیویورک‌تایمز و موسسه سیِنا (NYT/Siena Poll)، میزان محبوبیت دونالد ترامپ در آستانه این انتخابات با کاهشی محسوس همراه بوده است. تحلیلگران نیویورک‌تایمز در گزارش‌های تحلیلی خود تصریح می‌کنند که این کاهش محبوبیت، نامزدهای جمهوری‌خواه را در حوزه‌های خاکستری و چرخشی با چالش سنگینی مواجه کرده است؛ زیرا دموکرات‌ها در نظرسنجی‌های کشوری برای کنگره با فاصله‌ای در حدود ۸ تا ۱۴ درصد از رقیب جمهوری‌خواه خود پیش افتاده‌اند.

با این حال، نیویورک‌تایمز و شبکه ان‌بی‌سی‌نیوز در تحلیل‌های ساختاری خود هشدار می‌دهند که این پیشتازی در نظرسنجی‌های کشوری لزوماً به معنای فتح آسان کرسی‌ها نیست. فرآیند بازتقسیم حوزه‌های انتخاباتی که در سال‌های اخیر انجام شده، تعداد حوزه‌های رقابتی واقعی را به حداقل رسانده است. این ساختار جغرافیایی سبب شده تا دموکرات‌ها برای تبدیلِ برتری عددی خود در کل کشور به کرسی‌های واقعی، به حد نصاب و آرای بسیار بالاتری نسبت به استانداردهای تاریخی در ایالت‌های کلیدی نیاز داشته باشند.

تورم، گرانی و هزینه‌های زندگی؛ پاشنه آشیل دولت دوم ترامپ

وضعیت اقتصادی کشور و نرخ تورم در کانون مبارزات انتخاباتی، قرار دارد. روزنامه وال‌استریت ژورنال در یادداشتی تحلیلی با بررسی وضعیت بازارهای مالی و معیشت خانوارها می‌نویسد که اگرچه جمهوری‌خواهان سعی دارند با مانور بر روی سیاست‌های مالیاتی و مقررات‌زدایی، خود را ناجی و مهارکننده بحران معرفی کنند، اما تورم مزمن و بالا ماندن نرخ بهره بانکی، سفره طبقه متوسط و کارگر را به شدت تحت فشار قرار داده است.

در همین راستا، روزنامه گاردین در گزارشی افشاگرانه با تیتر «ما تورم نداریم؟» پنج نمودار که واقعیت اقتصادی دوره دوم ترامپ را نشان می‌دهند ، ادعاهای اقتصادی کاخ سفید را مستقیماً زیر سؤال برده است. گاردین با اشاره به ادعای ترامپ مبنی بر ساخت «قوی‌ترین اقتصاد تاریخ»، به ارائه داده‌های رسمی پرداخته که نشان می‌دهند افزایش قیمت سوخت، هزینه‌های خواربار و نرخ تسهیلات مسکن در سال ۲۰۲۶ همچنان فشار خردکننده‌ای بر اقشار کم‌درآمد وارد می‌آورد.

بر اساس گزارش گاردین، نارضایتی عمیق مردم از قدرت خرید و کاهش حمایت‌های اجتماعی، ناامیدی ملموسی ایجاد کرده که مهم‌ترین نیروی محرکه برای چرخش رأی‌دهندگان مستقل به سمت دموکرات‌ها است. برای بخش بزرگی از جامعه آمریکا، فاکتورهای ماهانه خرید خواربار اهمیت بسیار بیشتری از شعارهای سیاسی کلان پیدا کرده است.

فعال‌سازی بدنه چپ دموکرات‌ها و چالش «انتخاب‌پذیری»

یکی از ابعاد کلیدی این دوره، نقش‌آفرینی جناح پیشرو و چپ حزب دموکرات به رهبری چهره‌هایی مانند الکساندریا اوکاسیو کورتز و برنی سندرز است. چپ‌ها در این رقابت بر بحران معیشت، خدمات درمانی همگانی، مهار قیمت داروها و حمایت قاطع از سندیکاهای کارگری متمرکز شده‌اند.

بررسی‌های تحلیلی پژوهشکده بروکینگز و نظرسنجی‌های موسسه گالوپ نشان می‌دهد که برنامه‌های معیشتی و ضدسرمایه‌داری جناح چپ با استقبال بسیار بالایی از سوی بدنه جوانان، اقلیت‌ها و طبقات کم‌درآمد مواجه شده است. تحرکات این جریان، موتور محرکه اصلی تزریق انرژی و جلب کمک‌های مالی خرد به بدنه کمپین‌های دموکرات‌ها به شمار می‌رود.

اما گزارش‌های تحلیلی در باره عملکرد رهبری حزب بر اين نکته تاکيد دارند که یک تعارض ساختاری و جناحی در درون حزب دموکرات وجود دارد: در حالی که نامزدهای جناح چپ در حوزه‌های امن شهری به راحتی پیروز می‌شوند، رهبری حزب دموکرات در حوزه‌های چرخشی و حساس ترجیح داده است کاندیداهای میانه‌رو خود را به میدان بفرستد. دلیل این امر نخست، جلوگیری از برچسب‌زنی‌های ترامپ و جمهوری‌خواهان است که سعی دارند تمام بدنه دموکرات‌ها را به عنوان جریان‌های «سوسیالیست افراطی» تصویر کنند. اما دلیل دوم و محوری‌تر، به مناسبات درونی خود حزب بازمی‌گردد؛ راس الیگارشی و رهبری سنتی حزب دموکرات به شدت از نفوذ روزافزون چهره‌های چپ، جوان و رادیکال در ساختار تصمیم‌گیری حزب نگران است و تلاش می‌کند با ايجاد حصار در برابر این جریان، کنترل کلان حزب را در ساختار و دست رهبری سنتی نگه دارد. بنابراين، استراتژی رهبری فعلی دموکرات‌ها بر نوعی ائتلاف مصلحتی و شکننده استوار شده است: استفاده از انرژی و توان بسیج‌گری بدنه چپ برای جلب مشارکت حداکثری، و هم‌زمان ارائه چهره‌ای اعتدال‌گرا در مناطق حساس برای حفظ منافع رهبری سنتی حزب.

فناوری و هوش مصنوعی؛ نبرد در جبهه اطلاعات و جنگ سایبری

انتخابات سال ۲۰۲۶ با یک تحول بنیادین تکنولوژیک گره خورده است که ابعاد آن توسط مطبوعات معتبر بین‌المللی مورد بررسی دقیق قرار گرفته است. گزارش‌های تفصیلی روزنامه گاردین و تحلیل‌های سی‌بی‌اس نیوز هشدار می‌دهند که ورود بی‌سابقه ابزارهای هوش مصنوعی مولد (Generative AI) فضای مبارزات انتخاباتی را به شدت آلوده کرده است.

امروزه ساخت ویدیوها و تصاویر ساختگی با کیفیت فوق‌العاده بالا (Deepfakes)، شبیه‌سازی صدای نامزدها، و تولید انبوه متون تبلیغاتی سفارشی‌شده برای گروه‌های خاص رأی‌دهندگان، با هزینه‌ای بسیار نازل امکان‌پذیر شده است. طبق هشدارهای رسمی نهادهای امنیت سایبری آمریکا (CISA و FBI) که در گزارش‌های مطبوعاتی انعکاس یافته، انتشار اخبار گمراه‌کننده که توسط چت‌بات‌ها و ابزارهای هوش مصنوعی تولید شده‌اند، شناسایی حقیقت را برای رأی‌دهنده عادی فوق‌العاده دشوار ساخته است.

در کنار هوش مصنوعی، روزنامه واشنگتن‌پست به نقش پدیده جدید «بازارهای پیش‌بینی» (Prediction Markets مانند Kalshi و Polymarket) پرداخته است. این پلتفرم‌های دیجیتال که به کاربران اجازه شرط‌بندی بر سر شانس پیروزی نامزدها را می‌دهند، خود به رسانه‌هایی تحلیلی بدل شده‌اند که نوسانات مالی آن‌ها، سیگنال‌های روان‌شناختی مهمی را به افکار عمومی و سرمایه‌گذاران سیاسی ارسال می‌کند.

جنگ سرد ترامپ با رسانه‌ها؛ از مطبوعات چپ تا درافتادن با فاکس نیوز

یکی از جنجالی‌ترین خطوط خبری در این انتخابات، چرخش تنش‌آمیز در روابط دونالد ترامپ با مطبوعات و رسانه‌هاست. ترامپ که همواره رسانه‌های لیبرال مانند نیویورک‌تایمز، سی‌ان‌ان و واشنگتن‌پست را به انتشار اخبار جعلی متهم می‌کرد، در این دوره حتی با حامی سنتی خود یعنی شبکه فاکس نیوز وارد منازعه شده است.

روزنامه گاردین در مقاله‌ای تحلیلی با تیتر « دوستم داری، دوستم نداری؛ ترامپ و متحدانش فاکس نیوز را به دلیل پوشش اخبار هدف قرار می‌دهند »، ابعاد این گسل را افشا کرده است. گاردین توضیح می‌دهد که ترامپ در پیام‌های متعدد خود در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» (Truth Social)، فاکس نیوز را به شدت مورد حمله قرار داده و مدعی شده که این شبکه با انتشار نظرسنجی‌های نامساعد و مصاحبه با تحلیلگران منتقد، «کمکی به پیروزی حزب جمهوری‌خواه در انتخابات میان‌دوره‌ای نمی‌کند».

این تیرگی روابط، عصبیت شدید در اردوگاه ترامپ از انعکاس داده‌های واقعی را نشان می‌دهد. از سوی دیگر، نشریه پولیتیکو اشاره می‌کند که حملات تند ترامپ به رسانه‌ها و تلاش او برای تغییر جهت اخبار، استراتژی مستقیمی است برای کنترل پیام‌های سیاسی در هفته‌های پایانی منتهی به رأی‌گیری تا از ریزش بیشتر آرا جلوگیری شود.

سناریوهای پس از انتخابات و ارزیابی اکونومیست؛ خطر فلج ساختاری و بازتاب‌های فراملی

مهم‌ترین بخش تحلیلی درباره آینده آمریکا، بررسی سناریوهای پس از اعلام نتائج است. روزنامه واشنگتن‌پست در سلسله مقالات تحلیلی خود به بررسی سناریوی «حکومت دوپاره» (Divided Government) پرداخته است. اگر دموکرات‌ها موفق شوند کنترل مجلس نمایندگان را به دست گیرند و سنا در اختیار جمهوری‌خواهان باقی بماند (یا بالعکس)، کاخ سفید با سناریوی فلج‌کننده دوران «رئیس‌جمهور دوره انتقالی» (Lame Duck) مواجه خواهد شد.

براساس تحلیل واشنگتن‌پست، تسلط دموکرات‌ها بر مجلس نمایندگان به معنای پایان تصویب طرح‌های مالیاتی و اجرایی مورد نظر ترامپ خواهد بود. علاوه بر این، مجلس نمایندگان به دست دموکرات‌ها تبدیل به مرکزی برای احضار مقامات دولت، راه‌اندازی کمیته‌های تحقیق و تفحص، و صدور برگه‌های احضاریه قضایی خواهد شد؛ امری که فرآیند حکمرانی را در دو سال پایانی دولت ترامپ به یک بن‌بست و قفل‌شدگی ساختاری کامل می‌کشاند.

از منظر بین‌المللی، نشریه اکونومیست (The Economist) در تحلیل جامع خود با عنوان پیامدهای فراملی انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا ، تاکید می‌کند که متحدان و رقبای جهانی واشنگتن با حساسيتی کم‌سابقه در حال رصد این انتخابات هستند. طبق ارزیابی اکونومیست، یک کنگره تقسيم شده به دوپاره ی هم‌سنگ یا تحت کنترل دموکرات‌ها می‌تواند توازن قدرت را در سیاست خارجی آمریکا دستخوش دگرگونی کند. چگونگی تصویب بودجه‌های نظامی، میزان تعهد آمریکا به پیمان‌های امنیتی ناتو، نحوه مدیریت مناقشات بین‌المللی و رقابت استراتژیک با چین، همگی مسائلی هستند که کلید تصمیم‌گیری درباره آن‌ها مستقیم یا غیرمستقیم به صندوق‌های رأی این انتخابات گره خورده است.

جامعه‌ای در برابر یک آزمون تاریخی

مرور مجموعه گزارش‌ها، اسناد و تحلیل‌های منتشرشده در مطبوعات اصلی آمریکا و اروپا نشان می‌دهد که انتخابات میان‌دوره‌ای سال ۲۰۲۶، صرفاً یک رقابت حزبی معمولی نیست. این انتخابات آزمونی سرنوشت‌ساز برای دولت دوم دونالد ترامپ، نقطه عطفی برای بازسازی قدرت دموکرات‌ها، و مواجهه‌ای مستقیم میان واقعیت‌های سخت اقتصادی با شعارهای سیاسی است.

آمریکا در آستانه تصمیمی قرار دارد که نه تنها آرایش و دست‌به‌دست‌شدن قدرت بين جمهوريخواهان و دمکرات‌ها در واشنگتن را مشخص می‌کند، بلکه مسیر حرکت این کشور در حوزه‌های اقتصادی، فناوری، رسانه‌ای و بین‌المللی را برای سال‌های آينده ترسیم خواهد کرد.

*ترجمه و تنظيم گزارش برای اخبارروز توسط: نويد اخگر