تفاوت قیمت خرید و فروش یا «اسپرد» (Bid-Ask Spread) فاصلهٔ میان بالاترین قیمتی است که خریداران حاضرند برای یک دارایی بپردازند و پایینترین قیمتی که فروشندگان حاضرند به آن بفروشند. کسی که می‌خواهد همین حالا بخرد، قیمت بالاتر را می‌پردازد و کسی که می‌خواهد همین حالا بفروشد، قیمت پایین‌تر را دریافت می‌کند. این فاصله هزینه‌ای پنهان در هر معامله و اصلی‌ترین معیار نقدشوندگی بازار است.
نکات کلیدی
- تفاوت قیمت خرید و فروش برابر است با پایینترین قیمت پیشنهادی فروش منهای بالاترین قیمت پیشنهادی خرید.
- قیمت خرید نشان‌دهندهٔ تقاضا و قیمت فروش نشان‌دهندهٔ عرضهٔ یک دارایی است.
- اسپرد بخشی از هزینهٔ معامله است: خریدار با قیمت فروش میخرد و فروشنده با قیمت خرید میفروشد. بازارگردان برعکس عمل می‌کند؛ با قیمت خرید میخرد، با قیمت فروش میفروشد و از همین فاصله درآمد دارد.
- هرچه دارایی نقدشوندهتر باشد، اسپرد آن کمتر است؛ نوسان و بی‌اطمینانی اسپرد را بیشتر میکنند.
- وقتی اسپرد بزرگ است یا مدام تغییر می‌کند، سفارش محدود (با قیمت معین) مطمئن‌تر از سفارش به قیمت بازار است.
قیمت خرید و قیمت فروش یعنی چه؟
قیمت هر اوراق بهادار در هر لحظه بازتاب ارزشی است که بازار برای آن قائل است. اما در عمل همیشه دو قیمت وجود دارد: قیمتی که فروشنده می‌تواند فوراً دریافت کند و قیمتی که خریدار باید فوراً بپردازد.
بالاترین قیمتی که خریداران در هر لحظه پیشنهاد میدهند قیمت خرید (Bid Price) نام دارد. پایینترین قیمتی که فروشندگان پیشنهاد میدهند قیمت فروش (Ask Price یا Offer) است. قیمت خرید نشان می‌دهد تقاضا تا کجا بالا آمده و قیمت فروش نشان می‌دهد عرضه تا کجا پایین آمده است.
این نام‌ها از دید کسی گذاشته شده‌اند که قیمت را اعلام می‌کند و برای همین گاهی خواننده را به اشتباه می‌اندازند. اگر بخواهید دارایی‌ای را فوراً بخرید، باید قیمت فروش را بپردازید و اگر بخواهید فوراً بفروشید، قیمت خرید را دریافت می‌کنید. بهترین قیمت فروش همیشه بالاتر از بهترین قیمت خرید است؛ چون اگر این دو به هم برسند، سفارش‌ها با هم جور می‌شوند و معامله انجام میشود.
این دو قیمت را در بسیاری از بازارهای آشنا می‌بینید. صرافی‌ها برای هر ارز یک «نرخ خرید» و یک «نرخ فروش» اعلام میکنند؛ یعنی ارز را از مشتری ارزان‌تر می‌خرند و به او گران‌تر می‌فروشند. در سامانه‌های معاملاتی بورس، بهترین سفارش‌های خرید و فروش هر نماد در جدول «مظنه‌ها» یا «عرضه و تقاضا» دیده میشود. معامله‌گران فارکس و رمزارز هم همین فاصله را با نام «اسپرد» می‌شناسند.
چرا میان قیمت خرید و فروش فاصله هست؟
در هر معامله دو نقش اصلی وجود دارد. یک طرف «پذیرندهٔ قیمت» (Price Taker) است؛ معامله‌گری که می‌خواهد همین حالا بخرد یا بفروشد. طرف دیگر «بازارگردان» (Market Maker) است؛ کسی که از پیش آمادگی خود را برای خرید و فروش اعلام کرده است. بسیاری از بازارگردانها در کارگزاری‌ها یا بانک‌ها کار میکنند. در بورس تهران هم همین اصطلاح «بازارگردان» برای این نقش به کار می‌رود.
بازارگردان هم‌زمان دو قیمت اعلام می‌کند: قیمتی برای خرید و قیمتی بالاتر برای فروش. پذیرندهٔ قیمت، بسته به اینکه بخواهد بخرد یا بفروشد، یکی از این دو را می‌پذیرد. فاصلهٔ این دو قیمت، جدا از کارمزد، هزینهٔ اصلی معامله برای اوست و بازارگردان از همین فاصله درآمد کسب می‌کند. وقتی کارگزاران می‌گویند درآمدشان از «عبور معامله‌گران از اسپرد» به دست می‌آید، منظورشان همین است.
اسپرد برای بازارگردان پاداش ریسک هم هست. او باید مقداری از دارایی را در موجودی نگه دارد و اگر قیمت برخلاف انتظارش حرکت کند، زیان می‌بیند. پس هرچه نگهداری یک دارایی پرخطرتر باشد، اسپرد آن بزرگ‌تر میشود. به همین ترتیب، هرچه عرضه و تقاضای یک دارایی سخت‌تر به هم برسند، فاصلهٔ قیمت خرید و فروش آن بیشتر است.
«عمق» سفارش‌ها، یعنی تعداد و حجم سفارش‌هایی که در دو سوی خرید و فروش ثبت شده است، هم در اندازهٔ اسپرد اثر زیادی دارد. اگر خریداران «سفارش محدود» (Limit Order)، یعنی سفارش با قیمت معین، کمی ثبت کرده باشند یا فروشندگان پیشنهاد فروش کمی داده باشند، فاصلهٔ بهترین قیمت خرید و فروش ممکن است بسیار زیاد شود. به همین دلیل، کسی که سفارش خرید محدود ثبت می‌کند باید اسپرد را در نظر بگیرد تا مطمئن شود سفارشش اجرا میشود.
تفاوت قیمت خرید و فروش چگونه محاسبه میشود؟
اسپرد مطلق
سادهترین روش محاسبه، کم کردن قیمت خرید از قیمت فروش است:
تفاوت قیمت خرید و فروش = قیمت فروش − قیمت خرید
اسپرد درصدی
برای مقایسهٔ دارایی‌هایی که قیمت‌های بسیار متفاوتی دارند، مبلغ اسپرد به‌تنهایی کافی نیست و بهتر است آن را به درصد بیان کنیم. برای این کار، اسپرد را بر قیمت فروش یا بر «قیمت میانی» (Mid Price)، یعنی میانگین قیمت خرید و فروش، تقسیم میکنند:
اسپرد درصدی = (قیمت فروش − قیمت خرید) ÷ قیمت میانی × ۱۰۰
برای نمونه (مثال فرضی)، اسپرد ۱ دلاری برای سهمی که با قیمت ۵۰ دلار معامله میشود برابر ۲٪ قیمت است (۱ ÷ ۵۰ × ۱۰۰ = ۲). اسپرد بازارهای بسیار نقدشونده آن‌قدر کوچک است که آن را با «واحد پایه» (Basis Point) می‌سنجند. هر واحد پایه یک‌صدم درصد (۰٫۰۱٪) است.
اسپرد مؤثر و اسپرد میانگین وزنی
محاسبهٔ پایه ساده است، اما در بازارهای پویا و پرنوسان همیشه تصویر کاملی از هزینه نمی‌دهد. «اسپرد مؤثر» (Effective Spread) اثر سفارش‌های بازار را در نظر می‌گیرد و بر پایهٔ قیمتی حساب میشود که سفارش واقعاً با آن اجرا شده است. معمولاً آن را دو برابرِ فاصلهٔ قیمت اجرا تا قیمت میانی تعریف میکنند:
اسپرد مؤثر = ۲ × قدر مطلقِ (قیمت اجرا − قیمت میانی)
این شاخص هزینهٔ واقعی معامله را دقیق‌تر نشان می‌دهد، چون سفارش‌ها گاهی بهتر یا بدتر از بهترین قیمت اعلام‌شده اجرا می‌شوند.
در بازارهایی که سفارش‌ها در چند سطح قیمتی صف کشیده‌اند، میتوان «اسپرد میانگین وزنی» را هم حساب کرد. این شاخص توزیع حجم سفارش‌ها در سطوح مختلف قیمت را در نظر می‌گیرد و برای معامله‌های بزرگ گویاتر است.
مثال فرضی ۱: محاسبهٔ اسپرد یک سهم
فرض کنید بهترین قیمت خرید یک سهم ۱۹ دلار و بهترین قیمت فروش آن ۲۰ دلار باشد. اسپرد این سهم ۱ دلار است. اسپرد درصدی نسبت به قیمت فروش برابر است با ۱ ÷ ۲۰ × ۱۰۰ = ۵٪ و نسبت به قیمت میانی (۱۹٫۵ دلار) حدود ۵٫۱۳٪. اگر خریداری حاضر شود قیمت بالاتری پیشنهاد دهد یا فروشنده‌ای به قیمت پایین‌تری رضایت دهد، این فاصله کمتر میشود.
مثال فرضی ۲: هزینهٔ اسپرد در یک معامله
معامله‌گری می‌خواهد ۱۰۰ سهم از یک شرکت بخرد. بهترین قیمت خرید در بازار ۵۰ دلار و بهترین قیمت فروش ۵۰٫۰۵ دلار است؛ پس اسپرد ۰٫۰۵ دلار، یعنی حدود ۰٫۱٪ قیمت است. اگر او با سفارش بازار بخرد، ۱۰۰ × ۵۰٫۰۵ = ۵٬۰۰۵ دلار می‌پردازد. اما اگر بلافاصله همین سهم‌ها را بفروشد، فقط ۱۰۰ × ۵۰ = ۵٬۰۰۰ دلار دریافت می‌کند. آن ۵ دلار (۱۰۰ × ۰٫۰۵) همان هزینهٔ اسپرد است.
این مبلغ شاید ناچیز به نظر برسد، اما در معامله‌های بزرگ سنگین میشود. در خرید ۱۰٬۰۰۰ سهم با همین اسپرد، این هزینه به ۵۰۰ دلار (۱۰٬۰۰۰ × ۰٫۰۵) می‌رسد. به همین دلیل، معامله‌گران معمولاً دارایی‌هایی با اسپرد کم را ترجیح میدهند.
تفاوت قیمت خرید و فروش و نقدشوندگی
نقدشوندگی (Liquidity) یعنی بتوان دارایی را سریع و بدون اثر محسوس بر قیمتش خرید یا فروخت. اندازهٔ اسپرد از دارایی‌ای به دارایی دیگر فرق می‌کند و دلیل اصلی آن تفاوت در نقدشوندگی است. در بازار نقدشونده، خریداران و فروشندگان زیادی آمادهاند نزدیک به قیمت روز معامله کنند و بازارگردانها برای جذب سفارش با هم رقابت میکنند؛ نتیجه، اسپرد کمتر است. به بیان دیگر، آغازکنندگان معامله نقدشوندگی را مصرف میکنند و بازارگردانها آن را فراهم میکنند.
معمولاً دارایی‌ای که اسپرد کمی دارد، خریدار و فروشندهٔ زیادی دارد. در مقابل، اسپرد زیاد اغلب نشانهٔ تقاضای کم است.
بازار ارز بزرگ‌ترین و نقدشونده‌ترین بازار مالی جهان است. بر پایهٔ پیمایش سه‌سالانهٔ بانک تسویه‌های بین‌المللی (BIS) که در سپتامبر ۲۰۲۵ منتشر شد، حجم معاملات روزانهٔ بازار ارز در آوریل ۲۰۲۵ به ۹٫۶ تریلیون دلار رسید که ۲۸٪ بیشتر از پیمایش سال ۲۰۲۲ بود. در چنین بازاری، اسپرد جفت‌ارزهای اصلی بسیار کوچک و در حد چند واحد پایه (چند صدم درصد) است.
در مقابل، داراییهای کم‌معامله، مانند سهام شرکت‌های کوچک، ممکن است اسپردی معادل ۱٪ تا ۲٪ قیمت داشته باشند. اسپرد همچنین ریسکی را نشان می‌دهد که بازارگردان در معامله احساس می‌کند. برای نمونه، اسپرد برخی قراردادهای اختیار معامله (Option) و آتی (Futures)، به نسبت قیمتشان، بسیار بیشتر از اسپرد جفت‌ارزهای اصلی یا سهام پرمعامله است. پهنای اسپرد فقط به نقدشوندگی بستگی ندارد؛ سرعت تغییر قیمت‌ها هم در آن اثر دارد.
جدول زیر تصویری کلی و کیفی از این تفاوت‌ها به دست می‌دهد:
| نوع دارایی | نقدشوندگی معمول | اسپرد معمول |
|---|---|---|
| جفت‌ارزهای اصلی (مانند یورو/دلار) | بسیار زیاد | بسیار کم؛ در حد چند واحد پایه |
| سهام شرکت‌های بزرگ و پرمعامله | زیاد | کم |
| سهام شرکت‌های کوچک و کم‌معامله | کم | زیاد؛ گاهی ۱٪ تا ۲٪ قیمت |
| قراردادهای اختیار معامله کم‌معامله | کم | درصد بزرگی از قیمت قرارداد |
عوامل مؤثر بر تفاوت قیمت خرید و فروش
عوامل زیادی بر اندازهٔ اسپرد اثر می‌گذارند. فهرست زیر همهٔ آن‌ها را در بر نمی‌گیرد، اما نشان می‌دهد اسپرد چرا وجود دارد و چگونه تغییر می‌کند.
- نقدشوندگی بازار: داراییهای بسیار نقدشونده اسپرد کمتری دارند، چون خریداران و فروشندگان زیادی حاضرند با قیمت روز یا نزدیک به آن معامله کنند.
- نوسان: نوسان بیشتر بی‌اطمینانی را بالا می‌برد و معمولاً اسپرد را بیشتر می‌کند، چون بازارگردانها می‌خواهند خود را در برابر زیان‌های احتمالی ناشی از تغییر قیمت محافظت کنند. به توضیح پژوهشگر فدرال رزرو نیویورک در نوامبر ۲۰۲۵، نوسان باعث میشود بازارگردانها اسپرد را بیشتر کنند و حجم کمتری سفارش در دفتر سفارش‌ها ثبت کنند تا ریسک بیشترِ گرفتن موقعیت معاملاتی را مهار کنند.
- حجم معاملات: این عامل با نقدشوندگی رابطهٔ مستقیم دارد. حجم معاملات بیشتر معمولاً اسپرد را کمتر می‌کند، چون رونق معاملات کارایی بازار را بالا می‌برد و اثر هزینه‌های معاملاتی را کم می‌کند. البته حجم بالا همیشه نشانهٔ نقدشوندگی نیست؛ گاهی سهمی نسبتاً کم‌معامله فقط در دوره‌ای کوتاه پرمعامله میشود.
- نوع دارایی: طبقه‌های مختلف دارایی نقدشوندگی و نوسان متفاوتی دارند و همین در اسپرد آن‌ها دیده میشود. برای نمونه، سهام شرکت‌های بزرگ و شناخته‌شده معمولاً اسپرد کمتری از سهام شرکت‌های کوچک و کم‌معامله دارند، چون نقدشونده‌ترند و حجم معاملاتشان بیشتر است.
- زمان معامله: اسپرد در طول روز معاملاتی ثابت نیست و ممکن است در ساعت‌های کم‌رونق یا در ساعت‌های بسیار شلوغ بیشتر شود. رویدادهای بیرونی هم اثر دارند؛ برای نمونه، حجم معاملات ممکن است بسته به زمان جلسه‌های فدرال رزرو (بانک مرکزی آمریکا) تغییر کند.
- حداقل واحد تغییر قیمت (Tick Size): قیمت‌ها فقط با پله‌های معینی تغییر میکنند، پس اسپرد نمی‌تواند از یک پله کمتر شود. به همین دلیل، اندازهٔ این پله کف اسپرد است و در سهام بسیار پرمعامله، اسپرد اغلب به همین کف می‌رسد.
نقش بازارگردانها در تفاوت قیمت خرید و فروش
بازارگردانها در شکل‌گیری اسپرد نقش اصلی دارند. مهم‌ترین جنبه‌های این نقش عبارت‌اند از:
- تأمین نقدشوندگی: بازارگردانها پیوسته قیمت خرید و فروش اعلام میکنند تا معامله‌گران همیشه قیمتی آماده برای خرید یا فروش داشته باشند. این کار معاملات را روان‌تر می‌کند و اسپرد را کاهش می‌دهد.
- رقابت برای اسپرد کمتر: بازارگردانها برای جذب سفارش با هم رقابت میکنند و هرکدام می‌کوشد قیمت بهتری پیشنهاد دهد. این رقابت اغلب اسپرد را کوچک‌تر می‌کند.
- مدیریت ریسک: بازارگردان ریسک نگهداری موجودی را می‌پذیرد و از اختلاف قیمت خرید و فروش سود می‌برد. او برای مهار این ریسک، قیمت‌های خود را با توجه به شرایط بازار، نوسان و سطح موجودی‌اش تنظیم می‌کند.
- واکنش به شرایط بازار: بازارگردانها شرایط بازار را پیوسته زیر نظر دارند و قیمت‌هایشان را به‌روز میکنند. در دوره‌های پرنوسان یا کم‌رونق، ممکن است برای جبران ریسک بیشتر، اسپرد را بزرگ‌تر کنند.
- افزایش کارایی بازار: با اعلام قیمت‌های رقابتی، فاصلهٔ قیمت میان خریداران و فروشندگان کم میشود و اوراق بهادار نزدیک به ارزش منصفانهٔ خود معامله می‌شوند.
- پشتیبانی از جریان سفارش‌ها: بازارگردانها در هر دو سوی خرید و فروش معامله میکنند. این کار به نظم معاملات کمک می‌کند و مانع عدم توازن شدید میان خریداران و فروشندگان میشود؛ عدم توازنی که می‌تواند نوسان بازار را بالا ببرد.
تحولات اخیر: اسپرد در یکی دو سال گذشته
آوریل ۲۰۲۵: اسپرد در روزهای تلاطم بازار
اعلام تعرفه‌های تازهٔ آمریکا در ۲ آوریل ۲۰۲۵ آزمون مهمی برای نقدشوندگی بازارها بود. دو پژوهشگر فدرال رزرو نیویورک در گزارشی که آوریل ۲۰۲۶ منتشر شد، نوشتند اسپرد اسناد خزانهٔ آمریکا در بازار میان معامله‌گران عمده پس از این اعلام به‌طور چشمگیری بیشتر شد. با این حال، این افزایش بسیار کمتر از مارس ۲۰۲۰ (آغاز همه‌گیری کرونا) و حتی اندکی کمتر از دورهٔ آشفتگی بانک‌های منطقه‌ای آمریکا در مارس ۲۰۲۳ بود.
به گفتهٔ همین گزارش، پس از اعلام ۹ آوریل مبنی بر اینکه بیشتر تعرفه‌های تازه به تعویق می‌افتد، اسپرد دوباره کم شد و از آن پس در حدود سطح معمول سال‌های اخیر ماند.
بازار ارز در همان روزها رفتار متفاوتی داشت. بانک تسویه‌های بین‌المللی در گزارش فصلی دسامبر ۲۰۲۵ خود نوشت که در آوریل ۲۰۲۵ نوسان در معاملات نقدی (Spot؛ تحویل فوری) و سوآپ ارزی (FX Swap؛ خرید و فروش هم‌زمان یک ارز برای دو تاریخ متفاوت) میان معامله‌گران عمده و مشتریانشان، و نیز در قراردادهای آتی ارز در بورس، به‌طور محسوسی بیشتر شد؛ اما نقدشوندگی این بخش‌ها، با معیار اسپرد، نسبتاً مقاوم ماند. به ارزیابی این نهاد، نگرانی از «نقدشوندگی شبح‌وار» (Phantom Liquidity)، یعنی نقدشوندگی‌ای که به چشم می‌آید ولی هنگام هجوم معامله‌گران ناپدید میشود، در آن دوره محقق نشد.
یافته‌های صندوق بین‌المللی پول دربارهٔ بازار ارز
صندوق بین‌المللی پول در فصل دوم «گزارش ثبات مالی جهانی» اکتبر ۲۰۲۵ رفتار اسپرد را در بازار ارز بررسی کرد. به توضیح این گزارش، وقتی بی‌اطمینانی بالا می‌رود، خطر زیان‌های بزرگ ناشی از حرکت نامطلوب نرخ ارز بیشتر میشود و بانک‌ها باید سرمایهٔ احتیاطی بیشتری نگه دارند. هزینهٔ نگه‌داشتن این سرمایه در قالب اسپرد بزرگ‌تر به مشتریان منتقل میشود. اسپرد بزرگ‌تر معامله را گران‌تر می‌کند، مشارکت را کاهش می‌دهد و نقدشوندگی بازار را کم می‌کند.
برآوردهای همین گزارش نشان می‌دهد وقتی شاخص‌های بی‌اطمینانی ناگهان بالا می‌روند، اسپرد ارزها در برابر دلار به‌طور متوسط ۱ تا ۳ واحد پایه بیشتر میشود و این اثر تا سه ماه باقی می‌ماند. این شاخص‌ها عبارت‌اند از شاخص نوسان بازار سهام آمریکا (VIX)، شاخص بی‌اطمینانی سیاست اقتصادی آمریکا (EPU) و شاخص نوسان بازار اوراق خزانهٔ آمریکا (MOVE). در ارزهای بازارهای نوظهور، اسپرد به‌طور متوسط بیش از دو برابرِ ارزهای اقتصادهای پیشرفته افزایش می‌یابد.
این گزارش اثر قطعی سکوهای معاملاتی ارز را هم سنجیده است. در جریان این قطعی‌ها، اسپرد همهٔ جفت‌ارزهای اصلی در برابر دلار به‌طور متوسط در بازار نقدی از ۳ به ۴ واحد پایه و در بازار سوآپ از ۴ به ۵ واحد پایه رسید. صندوق این افزایش هزینهٔ معامله را از نظر اقتصادی «معتدل» دانسته است.
کاهش حداقل واحد تغییر قیمت در بازار سهام آمریکا
کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا (SEC) در ۱۸ سپتامبر ۲۰۲۴ اصلاحیه‌ای را تصویب کرد که برای سهام پذیرفته‌شده در بورس‌های آمریکا با قیمت ۱ دلار و بیشتر، در کنار پلهٔ قیمتی یک‌سنتی، پلهٔ کوچک‌تری به اندازهٔ ۰٫۰۰۵ دلار (نیم سنت) تعریف می‌کند. به توضیح این نهاد، پلهٔ یک‌سنتی مانع میشود اسپرد این سهام از ۰٫۰۱ دلار کمتر شود. پلهٔ نیم‌سنتی فقط برای سهامی به کار می‌رود که میانگین زمان‌وزنی اسپرد اعلام‌شده‌شان در دورهٔ ارزیابی ۰٫۰۱۵ دلار یا کمتر باشد. هدف اعلام‌شده این است که اسپرد بتواند کمتر شود و هزینهٔ معامله برای فعالان بازار، از جمله سرمایه‌گذاران، کاهش یابد.
قرار بود این قاعده از نخستین روز کاری نوامبر ۲۰۲۵ اجرا شود، اما اجرای آن به تعویق افتاد. پل اتکینز، رئیس این کمیسیون، در ۱۱ ژوئن ۲۰۲۶ اعلام کرد که مهلت الزام به اجرای این قاعده و برخی مقررات مرتبط با آن بار دیگر تا نخستین روز کاری نوامبر ۲۰۲۷ تمدید شده است.
نکته‌های کاربردی برای معامله‌گران
- اسپرد را جزو هزینهٔ معامله حساب کنید. هزینهٔ واقعی هر خرید و فروش، مجموع کارمزد و اسپرد است.
- وقتی اسپرد بزرگ است یا سریع تغییر می‌کند، سفارش به قیمت بازار می‌تواند پرهزینه باشد. در این وضعیت، با سفارش محدود قیمت دلخواه خود را تعیین کنید. بسیاری از معامله‌گران به همین دلیل سفارش محدود را ترجیح میدهند تا نقطهٔ ورودشان را خودشان انتخاب کنند و ناچار نباشند قیمت جاری بازار را بپذیرند.
- در ساعت‌های کم‌رونق و هنگام انتشار خبرهای مهم، اسپرد معمولاً بزرگ‌تر است؛ اگر عجله ندارید، معامله را به زمان آرام‌تری موکول کنید.
- اسپرد را نشانه‌ای از نقدشوندگی بدانید. اسپرد بزرگ یعنی ممکن است هنگام فروش، خریدار کافی نزدیک قیمت روز پیدا نکنید.
پرسش‌های متداول
چه چیزی باعث میشود تفاوت قیمت خرید و فروش زیاد باشد؟
مهم‌ترین عامل، نقدشوندگی کم است. سهام بسیار پرمعامله، مانند سهام گوگل، اپل و مایکروسافت، اسپرد کوچکی دارند. در مقابل، اوراق بهادار ناشناخته یا کم‌طرفدار، از جمله سهام برخی شرکت‌های کوچک، حجم معاملات و تقاضای کمتری دارند و اسپردشان بیشتر است. نوسان شدید و بی‌اطمینانی نیز اسپرد را بالا می‌برد.
اسپرد کم بهتر است یا اسپرد زیاد؟
برای معامله‌گر، اسپرد کم بهتر است؛ چون هزینهٔ هر خرید و فروش را کاهش می‌دهد و معمولاً نشان می‌دهد دارایی به‌راحتی خرید و فروش میشود. اسپرد زیاد یعنی هزینهٔ معامله بالاتر و احتمال دشوارتر بودن فروش در زمان نیاز.
چرا نرخ خرید و فروش صرافی‌ها با هم فرق دارد؟
صرافی در عمل نقش بازارگردان را دارد: ارز را با نرخ پایین‌تر از مشتری میخرد و با نرخ بالاتر به مشتری میفروشد. این فاصله هزینه‌ها و ریسک نگهداری ارز را پوشش می‌دهد. هرچه بازار آن ارز پرنوسان‌تر یا کم‌رونق‌تر باشد، معمولاً فاصلهٔ نرخ خرید و فروش هم بیشتر میشود.
تفاوت اسپرد با کارمزد چیست؟
کارمزد مبلغی صریح است که برای انجام معامله به کارگزار پرداخت میشود. اسپرد هزینه‌ای ضمنی است که در خود قیمت نهفته است و جداگانه در صورت‌حساب دیده نمی‌شود. برخی کارگزاری‌ها، به‌ویژه در بازار فارکس، به‌جای کارمزد جداگانه، درآمد خود را از اسپرد به دست می‌آورند.
آیا اسپرد در همهٔ بازارها وجود دارد؟
بله. تقریباً در همهٔ بازارها، از سهام و اوراق بدهی گرفته تا ارز، کالا، طلا و رمزارز، میان بهترین قیمت خرید و بهترین قیمت فروش فاصله‌ای هست. تفاوت در اندازهٔ این فاصله است که به نقدشوندگی و ریسک هر بازار بستگی دارد.
جمع‌بندی
تفاوت قیمت خرید و فروش معیار مؤثری برای سنجش نقدشوندگی است: اوراق بهادار نقدشوندهتر اسپرد کمتری دارند و داراییهای کم‌معامله اسپرد بیشتری. نمونهٔ بازار اوراق خزانهٔ آمریکا در آوریل ۲۰۲۵ هم نشان داد اسپرد در روزهای تلاطم بزرگ‌تر میشود و با آرام گرفتن بازار دوباره کوچک میشود. پیش از هر خرید یا فروش به اسپرد توجه کنید تا هزینهٔ واقعی معامله را بدانید، از میزان رونق معاملات آن دارایی تصویری داشته باشید و نوع سفارش مناسب را انتخاب کنید.
نظرات کاربران