اگر بخواهیم بلاک‌چین را بطور کلی تعریف کنیم میتوان گفت که بلاک‌چین یک دفتر کل دیجیتال غیرمتمرکز است که به‌صورت امن، شفاف و غیرقابل تغییر، داده‌ها را در شبکه‌ای از رایانه‌ها ذخیره می‌کند. هر «بلوک» شامل داده‌هایی است که به ترتیب زمانی به هم متصل شده‌اند و زنجیره‌ای را تشکیل می‌دهند.
بلاک‌چین یک پایگاه داده توزیع‌شده است که میان گره‌های (Nodes) شبکه‌ای از رایانه‌ها به اشتراک گذاشته می‌شود. گرچه بیشتر با ارزهای دیجیتال مانند بیت‌کوین شناخته می‌شود، اما محدود به این حوزه نیست و می‌تواند در صنایع مختلف برای ذخیره داده‌های غیرقابل تغییر استفاده شود.
از آنجا که یک بلوک پس از ایجاد قابل تغییر نیست، تنها نقطه اعتماد در زمان ورود داده است. این ویژگی نیاز به نهادهای واسط مانند حسابرسان را کاهش می‌دهد، و خطاهای انسانی و هزینه‌ها را پایین می‌آورد.
از سال ۲۰۰۹ و معرفی بیت‌کوین، استفاده از بلاک‌چین در زمینه‌هایی مانند امور مالی غیرمتمرکز (DeFi)، توکن‌های غیرقابل معاوضه (NFT)، و قراردادهای هوشمند به شدت گسترش یافته است.
نکات کلیدی
- بلاک‌چین نوعی پایگاه داده اشتراکی است که اطلاعات را به شکل بلوک‌هایی رمزنگاری‌شده ذخیره و به هم متصل می‌کند.
- از بلاک‌چین میتوان برای ذخیره اطلاعات متنوعی استفاده کرد، ولی رایج‌ترین کاربرد آن، ثبت تراکنش‌هاست.
- در بلاک‌چین های غیرمتمرکز مانند بیت‌کوین، هیچ فرد یا نهادی کنترل کامل ندارد؛ کنترل به شکل جمعی انجام می‌شود.
- بلاک‌چین غیرمتمرکز تغییرناپذیر است؛ یعنی داده‌ها پس از ثبت، غیرقابل حذف یا ویرایش هستند.
بلاک‌چین چگونه کار می‌کند؟
بلاک‌چین شبیه به یک پایگاه داده است، اما ساختار ذخیره‌سازی متفاوتی دارد. داده‌ها به‌صورت بلوک‌هایی ذخیره می‌شوند که از طریق رمزنگاری به یکدیگر متصل هستند.
وقتی یک بلوک پر از داده شد، اطلاعات آن از طریق یک تابع هش رمزنگاری شده و تبدیل به یک مقدار منحصر‌به‌فرد (hash) می‌شود. این هش در بلوک بعدی استفاده می‌شود و همین روند ادامه می‌یابد تا زنجیره‌ای از بلوک‌ها شکل گیرد.
در بیت‌کوین، وقتی تراکنشی انجام می‌دهید، ابتدا وارد حافظه موقت (mempool) می‌شود، سپس ماینرها تراکنش‌ها را انتخاب می‌کنند و پس از پر شدن بلوک، فرآیند استخراج (mining) آغاز می‌شود. ماینرها باید مقدار درستی برای فیلدی به نام nonce پیدا کنند تا هش تولیدی با شرایط مشخصی تطابق داشته باشد. این همان «اثبات کار» (Proof of Work) است که امنیت شبکه را تضمین می‌کند.
غیرمتمرکز بودن بلاک‌چین
داده‌ها در بلاک‌چین روی چندین گره در نقاط مختلف ذخیره می‌شوند. این توزیع باعث ایجاد افزونگی و حفاظت از صحت داده‌ها می‌شود. اگر یک گره بخواهد داده‌ای را تغییر دهد، دیگر گره‌ها آن را نمی‌پذیرند، زیرا هش‌ها ناسازگار خواهند شد.
شفافیت بلاک‌چین
در بلاک‌چین هایی مانند بیت‌کوین، همه تراکنش‌ها قابل مشاهده هستند. کاربران می‌توانند با استفاده از مرورگرهای بلاک‌چین ، تراکنش‌ها را به‌صورت زنده پیگیری کنند. هر گره نسخه‌ای از زنجیره بلاک‌ها را در اختیار دارد و با تایید بلوک‌های جدید آن را به‌روزرسانی می‌کند.
گرچه اطلاعات رمزنگاری شده‌اند، اما آدرس کیف پول‌ها روی زنجیره ثبت می‌شود و قابل پیگیری است. بنابراین، حتی در صورت ناشناس بودن هکرها، میتوان تراکنش‌های آن‌ها را ردیابی کرد.
آیا بلاک‌چین امن است؟
امنیت در بلاک‌چین از طریق چند روش تامین می‌شود:
- ترتیب خطی و زمانی بلوک‌ها
- وابستگی هر بلوک به هش بلوک قبلی
- رمزنگاری و توزیع داده‌ها در سراسر شبکه
تغییر یک بلوک منجر به ناهماهنگی در هش‌ها می‌شود و توسط شبکه رد خواهد شد، مگر در شبکه‌های بسیار کوچک. برای موفقیت در حمله به بلاک‌چین ، مهاجم باید بیش از ۵۱٪ قدرت محاسباتی شبکه را داشته باشد (حمله ۵۱ درصدی)، که در بلاک‌چین های بزرگی مانند بیت‌کوین یا اتریوم تقریبا غیرممکن است.
تفاوت بیت‌کوین و بلاک‌چین
ایده بلاک‌چین برای اولین بار در سال ۱۹۹۱ مطرح شد، اما با ظهور بیت‌کوین در سال ۲۰۰۹، اولین کاربرد عملی آن رقم خورد. بیت‌کوین از بلاک‌چین برای ثبت شفاف و دائمی پرداخت‌ها استفاده می‌کند.
بلاک‌چین ، فراتر از بیت‌کوین است.
این فناوری می‌تواند برای ثبت دائمی انواع داده‌ها به‌کار رود: رأی‌گیری دیجیتال، سوابق مالکیت، شناسنامه دیجیتال، زنجیره تامین کالا، و...
مثلاً در یک سیستم رأی‌گیری مبتنی بر بلاک‌چین ، به هر رأی‌دهنده یک توکن داده می‌شود که می‌تواند آن را به آدرس کیف پول نامزد مورد نظر خود ارسال کند. این روش، شفافیت و امنیت بالایی در فرآیند انتخابات ایجاد می‌کند.
بلاک‌چین در برابر بانک‌ها
در مقایسه با سیستم بانکی، بلاک‌چین یک سیستم کاملاً غیرمتمرکز و همتا به همتاست. برخلاف بانک‌ها که به نهادهای مرکزی برای تایید و نگهداری سوابق وابسته‌اند، در بلاک‌چین این وظایف توسط کل شبکه انجام می‌شود.
در واقع، بلاک‌چین می‌تواند روش‌های سنتی پرداخت، ثبت مالکیت، و ذخیره داده‌ها را متحول کند.
جدول مقایسه‌ای میان بانک‌ها و بلاک‌چین براساس ویژگی‌های کلیدی ارائه شده است:
| ویژگی | بانک‌ها | بیت‌کوین |
|---|---|---|
| ساعات کاری | معمولاً از ۹ صبح تا ۵ عصر در روزهای کاری باز هستند. برخی در آخر هفته‌ها با ساعات محدود فعال‌اند. در تعطیلات رسمی تعطیل‌اند. | همیشه فعال است؛ ۲۴ ساعته و ۳۶۵ روز سال بدون وقفه. |
| کارمزد تراکنش‌ها | • کارت‌ها: کارمزدها معمولاً توسط فروشگاه به پردازشگر پرداخت داده می‌شود و روی قیمت کالا تأثیر می‌گذارد. • چک: بین ۱ تا ۳۰ دلار • ACH: تا ۳ دلار • انتقال بانکی داخلی: تا ۲۵ دلار • بین‌المللی: تا ۴۵ دلار | کارمزدها متغیرند و توسط کاربران و ماینرها تعیین می‌شوند؛ بین ۰ تا ۵۰ دلار. کاربر می‌تواند میزان کارمزد را انتخاب کند. |
| سرعت تراکنش | • کارت: ۲۴ تا ۴۸ ساعت • چک: ۲۴ تا ۷۲ ساعت • ACH: ۲۴ تا ۴۸ ساعت • انتقال بانکی: معمولاً کمتر از ۲۴ ساعت (به‌جز تعطیلات) | از ۱۵ دقیقه تا بیش از ۱ ساعت، بسته به شلوغی شبکه. |
| قوانین احراز هویت (KYC) | افتتاح حساب نیاز به احراز هویت دارد. بانک‌ها ملزم به ثبت اطلاعات هویتی مشتری هستند. | نیازی به هویت ندارد؛ هر شخص یا حتی برنامه هوشمند می‌تواند در شبکه شرکت کند. |
| سهولت در انتقال پول | حداقل نیازمند کارت شناسایی دولتی، حساب بانکی، و تلفن همراه است. | تنها نیازمند اتصال به اینترنت و تلفن همراه است. |
| حریم خصوصی | اطلاعات در سرورهای خصوصی بانک ذخیره می‌شود. امنیت بستگی به امنیت سرور بانک و مراقبت کاربر دارد. در صورت نفوذ، اطلاعات ممکن است فاش شود. | تراکنش‌ها قابل ردیابی هستند، اما هویت دارنده ناشناس می‌ماند (در صورت خرید بدون KYC). |
| امنیت | امنیت بستگی به اقدامات کاربر (رمز قوی، احراز دومرحله‌ای) و امنیت سرور بانک دارد. | امنیت با بزرگی شبکه افزایش می‌یابد. مسئولیت کامل امنیت دارایی با کاربر است؛ استفاده از کیف‌پول سرد پیشنهاد می‌شود. |
| تأیید تراکنش‌ها | بانک‌ها می‌توانند تراکنش را به دلایل مختلف رد یا حساب را مسدود کنند. تراکنش‌های غیرمعمول ممکن است متوقف شوند. | شبکه بیت‌کوین محدودیتی اعمال نمی‌کند؛ تراکنش به اختیار کاربر است (مطابق قوانین منطقه‌ای). |
| مسدود شدن حساب | دولت‌ها به‌راحتی می‌توانند دارایی‌های افراد را طبق قوانین KYC پیگیری و مسدود کنند. | در صورت استفاده ناشناس، شناسایی و مصادره دارایی توسط دولت‌ها بسیار دشوار است. |
چگونه از بلاک‌چین‌ها استفاده می‌شود؟
همانطور که اکنون می‌دانیم، بلاک‌ها در بلاک‌چین بیت‌کوین داده‌های تراکنش‌ها را ذخیره می‌کنند. امروزه ده‌ها هزار ارز دیجیتال دیگر روی بلاک‌چین اجرا می‌شوند. اما مشخص شده است که بلاک‌چین می‌تواند راهی قابل اعتماد برای ذخیره انواع دیگر داده‌ها نیز باشد.
برخی شرکت‌هایی که در حال آزمایش بلاک‌چین هستند عبارت‌اند از: والمارت، فایزر، ای‌آی‌جی، زیمنس و یونیلیور، و غیره. برای مثال، آی‌بی‌ام بلاک‌چین Food Trust خود را ساخته است تا مسیر حرکت محصولات غذایی را تا رسیدن به مقصدشان پیگیری کند.
چرا این کار انجام می‌شود؟
صنعت غذا شاهد شیوع‌های متعدد ای‌کولی، سالمونلا و لیستریا بوده است؛ در برخی موارد، مواد خطرناک به‌طور اتفاقی وارد غذاها شده‌اند. در گذشته، پیدا کردن منبع این شیوع‌ها یا علت بیماری ناشی از غذایی که مردم می‌خورند هفته‌ها طول می‌کشید.
استفاده از بلاک‌چین به برندها اجازه می‌دهد مسیر یک محصول غذایی را از مبدأ تا هر توقفی که دارد و تحویل نهایی دنبال کنند. نه تنها این، بلکه این شرکت‌ها اکنون می‌توانند همه چیزهای دیگری را که محصول ممکن است با آن‌ها تماس داشته باشد ببینند، که باعث می‌شود مشکل زودتر شناسایی شود — و احتمالاً جان انسان‌ها نجات پیدا کند. این یک نمونه از کاربرد عملی بلاک‌چین است، اما شکل‌های دیگری از پیاده‌سازی بلاک‌چین نیز وجود دارد یا در حال آزمایش است.
بانکداری و امور مالی
شاید هیچ صنعتی به اندازه بانکداری شخصی از ادغام بلاک‌چین در عملیات خود سود نخواهد برد. مؤسسات مالی معمولاً فقط در ساعات کاری و پنج روز هفته فعالیت می‌کنند. این یعنی اگر جمعه ساعت ۶ عصر چکی را واریز کنید، احتمالاً باید تا صبح دوشنبه منتظر بمانید تا پول در حساب شما دیده شود.
حتی اگر واریز را در ساعات کاری انجام دهید، تأیید تراکنش ممکن است به دلیل حجم زیاد تراکنش‌هایی که بانک‌ها باید تسویه کنند، یک تا سه روز طول بکشد. بلاک‌چین اما هیچ‌گاه نمی‌خوابد.
با ادغام بلاک‌چین در بانک‌ها، ممکن است مشتریان تراکنش‌هایشان را در چند دقیقه یا چند ثانیه ببینند — همان زمانی که برای افزودن یک بلاک به بلاک‌چین لازم است، بدون توجه به تعطیلات یا ساعت روز یا هفته. با بلاک‌چین، بانک‌ها همچنین فرصت دارند انتقال وجه بین مؤسسات را سریع‌تر و امن‌تر انجام دهند. با توجه به مبلغ‌های درگیر، حتی چند روزی که پول در حال انتقال است می‌تواند هزینه‌ها و ریسک‌های زیادی برای بانک‌ها به همراه داشته باشد.
فرآیند تسویه و پاک‌سازی برای معامله‌گران بورس ممکن است تا سه روز (یا بیشتر اگر معاملات بین‌المللی باشد) طول بکشد، که در این مدت پول و سهام بلوکه می‌شوند. بلاک‌چین به طور نظری می‌تواند این زمان را به شکل قابل توجهی کاهش دهد.
ارز
بلاک‌چین پایه‌ای برای ارزهای دیجیتال مانند بیت‌کوین است. این طراحی همچنین امکان تراکنش‌های آسان‌تر بین‌مرزی را فراهم می‌کند چون محدودیت‌های ارزی، ناپایداری‌ها یا کمبود زیرساخت‌ها را دور می‌زند و از شبکه توزیع‌شده‌ای استفاده می‌کند که هر کسی با اتصال به اینترنت می‌تواند به آن دسترسی داشته باشد.
سلامت
ارائه‌دهندگان خدمات درمانی می‌توانند از بلاک‌چین برای ذخیره امن پرونده‌های پزشکی بیماران خود استفاده کنند. وقتی یک پرونده پزشکی ایجاد و امضا شود، می‌تواند در بلاک‌چین نوشته شود، که به بیماران اطمینان و اثبات می‌دهد که پرونده قابل تغییر نیست. این پرونده‌های بهداشتی شخصی می‌توانند رمزگذاری و با کلید خصوصی روی بلاک‌چین ذخیره شوند تا فقط افراد خاصی به آن‌ها دسترسی داشته باشند و بدین ترتیب حریم خصوصی تضمین شود.
سوابق ملک
اگر تا به حال در دفتر ثبت محلی وقت گذرانده باشید، می‌دانید که ثبت حقوق مالکیت ملک هم دشوار و هم ناکارآمد است. امروز، سند فیزیکی باید به کارمند دولت در دفتر ثبت محلی تحویل داده شود، جایی که به صورت دستی در پایگاه داده مرکزی شهرستان و شاخص عمومی وارد می‌شود. در صورت بروز اختلاف مالکیت، ادعاها باید با شاخص عمومی تطبیق داده شوند.
این فرایند نه تنها هزینه‌بر و زمان‌بر است، بلکه مستعد خطاهای انسانی است که هر کدام از آن‌ها کارایی ردیابی مالکیت ملک را کاهش می‌دهد. بلاک‌چین می‌تواند نیاز به اسکن اسناد و جستجوی پرونده‌های فیزیکی در دفتر ثبت محلی را از بین ببرد. اگر مالکیت ملک روی بلاک‌چین ذخیره و تأیید شود، مالک‌ها می‌توانند مطمئن باشند که سند آن‌ها دقیق و به‌طور دائمی ثبت شده است.
اثبات مالکیت ملک در کشورهای جنگ‌زده یا مناطقی که زیرساخت دولتی یا مالی کمی دارند و دفتر ثبت هم وجود ندارد تقریباً غیرممکن است. اگر گروهی از مردم در چنین مناطقی بتوانند از بلاک‌چین استفاده کنند، آنگاه می‌توانند خطوط زمانی شفاف و روشنی از مالکیت ملک را حفظ کنند.
قراردادهای هوشمند
قرارداد هوشمند کد کامپیوتری است که می‌تواند در بلاک‌چین ساخته شود تا تراکنش‌ها را تسهیل کند. این قرارداد بر اساس مجموعه‌ای از شرایط کار می‌کند که کاربران به آن‌ها توافق می‌کنند. وقتی آن شرایط برآورده شود، قرارداد هوشمند تراکنش را برای کاربران انجام می‌دهد.
زنجیره تأمین
همانطور که در مثال IBM Food Trust دیدیم، تأمین‌کنندگان می‌توانند از بلاک‌چین برای ثبت منشأ مواد خریداری شده استفاده کنند. این امکان به شرکت‌ها اجازه می‌دهد اصالت محصولات و برچسب‌های رایجی مانند «ارگانیک»، «محلی» و «تجارت منصفانه» را تأیید کنند.
طبق گزارش فوربس، صنعت غذا به طور فزاینده‌ای از بلاک‌چین برای پیگیری مسیر و ایمنی غذا در طول مسیر از مزرعه تا مصرف‌کننده استفاده می‌کند.
رأی‌گیری
همانطور که گفته شد، بلاک‌چین می‌تواند یک سیستم رأی‌گیری مدرن را تسهیل کند. رأی‌گیری با بلاک‌چین امکان حذف تقلب انتخاباتی و افزایش مشارکت رأی‌دهندگان را دارد، همانطور که در انتخابات میان‌دوره‌ای نوامبر ۲۰۱۸ در ویرجینیای غربی آزمایش شد.
استفاده از بلاک‌چین به این شکل، جعل آرا را تقریباً غیرممکن می‌کند. پروتکل بلاک‌چین همچنین شفافیت در فرآیند انتخاباتی را حفظ می‌کند، نیاز به نیروی انسانی برای برگزاری انتخابات را کاهش می‌دهد و نتایج را تقریباً به‌صورت فوری در اختیار مسئولان قرار می‌دهد. این امر نیاز به شمارش مجدد یا نگرانی واقعی درباره تقلب را از بین می‌برد.
مزایا و معایب بلاک‌چین
با وجود همه پیچیدگی‌هایش، پتانسیل بلاک‌چین به عنوان یک شکل غیرمتمرکز از ثبت سوابق تقریباً نامحدود است. از حفظ حریم خصوصی بیشتر کاربران و امنیت بالاتر تا کاهش هزینه‌های پردازش و خطاهای کمتر، فناوری بلاک‌چین ممکن است کاربردهایی فراتر از موارد ذکر شده داشته باشد. اما معایبی هم دارد.
مزایا
- دقت بهبود یافته با حذف دخالت انسان در تأیید
- کاهش هزینه‌ها با حذف نیاز به تأیید شخص ثالث
- غیرمتمرکز بودن که دستکاری را سخت‌تر می‌کند
- تراکنش‌ها امن، خصوصی و کارآمد هستند
- فناوری شفاف
- ارائه جایگزین بانکی و روشی برای حفاظت از اطلاعات شخصی در کشورهای با دولت‌های ناپایدار یا توسعه نیافته
معایب
- هزینه فناوری قابل توجه مرتبط با برخی بلاک‌چین‌ها
- تعداد کم تراکنش‌ها در ثانیه
- سابقه استفاده در فعالیت‌های غیرقانونی مانند دارک وب
- قوانین متغیر بر اساس حوزه قضایی و عدم قطعیت آن‌ها
- محدودیت‌های ذخیره داده
مزایای بلاک‌چین
دقت زنجیره
تراکنش‌ها در شبکه بلاک‌چین توسط هزاران کامپیوتر و دستگاه تأیید می‌شوند. این تقریباً تمام افراد را از فرایند تأیید حذف می‌کند که منجر به خطای انسانی کمتر و ثبت دقیق‌تر اطلاعات می‌شود. حتی اگر یک کامپیوتر در شبکه اشتباه محاسباتی کند، این خطا فقط در یک نسخه از بلاک‌چین ایجاد می‌شود و توسط بقیه شبکه پذیرفته نمی‌شود.
کاهش هزینه‌ها
معمولاً مصرف‌کنندگان برای تأیید تراکنش به بانک یا برای امضای سند به دفتر اسناد رسمی پول می‌دهند. بلاک‌چین نیاز به تأیید شخص ثالث را حذف می‌کند و به تبع آن هزینه‌های مرتبط را نیز. برای مثال، صاحبان کسب‌وکار هنگام پذیرش کارت اعتباری کارمزدی پرداخت می‌کنند چون بانک‌ها و شرکت‌های پردازش پرداخت باید تراکنش‌ها را پردازش کنند. بیت‌کوین اما هیچ مرجع مرکزی ندارد و هزینه تراکنش محدودی دارد.
غیرمتمرکز بودن
بلاک‌چین هیچ اطلاعاتی را در مکان مرکزی ذخیره نمی‌کند. در عوض، بلاک‌چین در شبکه‌ای از کامپیوترها کپی و پخش می‌شود. هر زمان یک بلاک جدید به بلاک‌چین اضافه شود، هر کامپیوتر در شبکه بلاک‌چین خود را به‌روزرسانی می‌کند تا تغییر را منعکس کند.
با پخش اطلاعات در سراسر شبکه، به جای ذخیره در یک پایگاه داده مرکزی، دستکاری بلاک‌چین به‌طور قابل توجهی سخت‌تر می‌شود.
تراکنش‌های کارآمد
تراکنش‌هایی که از طریق مرجع مرکزی انجام می‌شوند ممکن است تا چند روز طول بکشد تا تسویه شوند. اگر جمعه شب چکی واریز کنید، ممکن است تا صبح دوشنبه پول را نبینید. مؤسسات مالی فقط در ساعات کاری و معمولاً پنج روز هفته فعالیت دارند — اما بلاک‌چین ۲۴ ساعت شبانه‌روز، هفت روز هفته و ۳۶۵ روز سال فعال است.
در برخی بلاک‌چین‌ها، تراکنش‌ها می‌توانند در عرض چند دقیقه کامل شده و امن شناخته شوند. این برای معاملات بین‌مرزی که معمولاً به دلیل اختلافات زمانی و نیاز تأیید همه طرف‌ها برای پردازش پرداخت طولانی‌تر است، بسیار مفید است.
تراکنش‌های خصوصی
بسیاری از شبکه‌های بلاک‌چین به صورت پایگاه داده عمومی عمل می‌کنند، یعنی هر کسی با اینترنت می‌تواند فهرست تاریخچه تراکنش‌های شبکه را مشاهده کند. هرچند کاربران می‌توانند جزئیات تراکنش‌ها را ببینند، اما نمی‌توانند اطلاعات شناسایی کاربران انجام‌دهنده تراکنش‌ها را ببینند. این تصور اشتباه رایج است که شبکه‌های بلاک‌چین مانند بیت‌کوین کاملاً ناشناس هستند؛ در واقع آن‌ها شبه‌ناشناس هستند چون آدرسی قابل مشاهده وجود دارد که می‌تواند به کاربر مرتبط شود اگر اطلاعات فاش شود.
تراکنش‌های امن
وقتی یک تراکنش ثبت شود، اعتبار آن باید توسط شبکه بلاک‌چین تأیید شود. پس از اعتبارسنجی، تراکنش به بلاک بلاک‌چین اضافه می‌شود. هر بلاک در بلاک‌چین هش یکتای خود و هش یکتای بلاک قبلی را دارد. بنابراین، پس از تأیید شبکه، بلاک‌ها قابل تغییر نیستند.
شفافیت
بسیاری از بلاک‌چین‌ها کاملاً متن‌باز هستند. این یعنی همه می‌توانند کد آن‌ها را ببینند. این امکان را به حسابرسان می‌دهد تا امنیت ارزهای دیجیتال مانند بیت‌کوین را بررسی کنند. اما همچنین یعنی مرجع واقعی برای کنترل کد بیت‌کوین یا نحوه ویرایش آن وجود ندارد. به همین دلیل، هر کسی می‌تواند تغییرات یا ارتقاهایی را پیشنهاد دهد. اگر اکثریت کاربران شبکه موافق باشند که نسخه جدید کد با ارتقا درست و ارزشمند است، بیت‌کوین به‌روزرسانی می‌شود.
بلاک‌چین‌های خصوصی یا دارای مجوز ممکن است شفافیت عمومی نداشته باشند، بسته به نحوه طراحی یا هدف‌شان. این نوع بلاک‌چین‌ها ممکن است فقط برای سازمانی ساخته شوند که می‌خواهد داده‌ها را دقیق ثبت کند بدون اینکه کسی خارج از کاربران مجاز آن را ببیند.
همچنین ممکن است روزی شرکت‌های پذیرفته شده در بورس مجبور شوند از طریق یک سیستم گزارش‌دهی بلاک‌چین مورد تأیید نهاد ناظر، شفافیت مالی به سرمایه‌گذاران ارائه دهند. استفاده از بلاک‌چین در حسابداری و گزارش‌دهی مالی کسب‌وکارها از دستکاری در گزارش‌های مالی جلوگیری می‌کند تا شرکت‌ها سودآوری بیشتری از واقعیت نشان ندهند.
بانکداری برای افراد بدون بانک
شاید عمیق‌ترین جنبه بلاک‌چین و ارز دیجیتال، توانایی استفاده هر کسی بدون توجه به قومیت، جنسیت، مکان یا پیش‌زمینه فرهنگی باشد. بر اساس گزارش بانک جهانی، تخمین زده شده حدود ۱.۴ میلیارد بزرگسال حساب بانکی ندارند یا راهی برای ذخیره پول یا دارایی‌شان ندارند. همچنین اکثر این افراد در کشورهای در حال توسعه زندگی می‌کنند که اقتصادشان تازه شکل گرفته و کاملاً وابسته به پول نقد است.
این افراد اغلب به صورت نقدی حقوق می‌گیرند و مجبورند پول نقد را در خانه یا جاهای مخفی نگه دارند که این امر آن‌ها را در معرض دزدی یا خشونت قرار می‌دهد. اگرچه سرقت پول نقد ممکن است، اما ارز دیجیتال این کار را برای دزدها سخت‌تر می‌کند.
معایب بلاک‌چین
هزینه فناوری
اگرچه بلاک‌چین می‌تواند هزینه‌های تراکنش را کاهش دهد، فناوری آن رایگان نیست. برای مثال، سیستم اثبات کار شبکه بیت‌کوین برای تأیید تراکنش‌ها مقدار زیادی قدرت محاسباتی مصرف می‌کند. در دنیای واقعی، انرژی مصرفی میلیون‌ها دستگاه در شبکه بیت‌کوین بیشتر از مصرف سالانه کشور پاکستان است.
برخی راه‌حل‌ها برای این مشکل شروع به ظهور کرده‌اند، مانند استفاده از انرژی خورشیدی، گاز اضافی از محل‌های استخراج نفت و انرژی بادی در مزرعه‌های استخراج بیت‌کوین.
کندی و ناکارآمدی داده
بیت‌کوین نمونه‌ای از ناکارآمدی‌های بلاک‌چین است. سیستم اثبات کار بیت‌کوین حدود ۱۰ دقیقه طول می‌کشد تا یک بلاک جدید به بلاک‌چین اضافه شود. با این سرعت، تخمین زده شده شبکه بلاک‌چین می‌تواند حدود هفت تراکنش در ثانیه را مدیریت کند. هرچند ارزهای دیجیتال دیگر مانند اتریوم بهتر عمل می‌کنند، ساختار پیچیده بلاک‌چین همچنان محدودکننده است. برای مقایسه، برند قدیمی ویزا می‌تواند ۶۵۰۰۰ تراکنش در ثانیه پردازش کند.
راه‌حل‌هایی برای این مشکل سال‌هاست در حال توسعه است. پروژه‌هایی وجود دارند که ادعا می‌کنند می‌توانند ده‌ها هزار تراکنش در ثانیه انجام دهند، اما هنوز در مرحله آزمایش و توسعه هستند.
بدنامی در فعالیت‌های غیرقانونی
بلاک‌چین و ارزهای دیجیتال در حوزه‌هایی مانند دارک وب و بازارهای سیاه برای انتقال پول مورد استفاده قرار گرفته‌اند. البته بانک‌ها و کارت‌های اعتباری نیز این مشکل را دارند اما در مجموع، ارزهای دیجیتال به دلیل ناشناسی نسبی‌شان، بیشتر در این حوزه‌ها شناخته شده‌اند. این موضوع باعث شده نگرانی‌های قانونی درباره استفاده بلاک‌چین به وجود بیاید.
قوانین و چارچوب‌ها
قوانین مرتبط با بلاک‌چین و ارزهای دیجیتال هنوز در حال شکل‌گیری و تغییر هستند و ممکن است بر اساس کشور یا منطقه متفاوت باشند. این عدم قطعیت می‌تواند ریسک‌هایی برای سرمایه‌گذاران و شرکت‌هایی که می‌خواهند از بلاک‌چین استفاده کنند ایجاد کند.
محدودیت‌های ذخیره داده
بلاک‌چین معمولاً برای ذخیره داده‌های کوچک مناسب است، مانند تراکنش‌های مالی. ذخیره فایل‌های بزرگ یا داده‌های پیچیده روی بلاک‌چین بسیار پرهزینه و ناکارآمد است. به همین دلیل، اغلب سیستم‌ها فقط هش یا لینک داده‌ها را روی بلاک‌چین ذخیره می‌کنند و خود داده‌ها را در جای دیگری نگه می‌دارند.
نظرات کاربران