صندوق‌های قابل معامله‌ی اوراق قرضه (Bond ETFs)، نوعی از صندوق‌های قابل معامله در بورس هستند که صرفاً در اوراق قرضه سرمایه‌گذاری می‌کنند. این صندوق‌ها مشابه صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک در اوراق قرضه هستند، چراکه سبدی از اوراق قرضه را با استراتژی‌های مختلف – از اوراق خزانه‌داری آمریکا تا اوراق با بازده بالا – و با دوره‌های نگهداری متفاوت – بلندمدت و کوتاه‌مدت – در اختیار دارند.
ETFهای اوراق قرضه به‌صورت غیرفعال مدیریت می‌شوند و مشابه ETFهای سهام در بازارهای بورس عمده معامله می‌شوند. این ویژگی در زمان‌های بحرانی به پایداری بازار کمک می‌کند، زیرا شفافیت و نقدشوندگی را افزایش می‌دهد.
نکات کلیدی
- ETFهای اوراق قرضه صندوق‌هایی هستند که در انواع اوراق با درآمد ثابت مانند اوراق قرضه شرکتی یا خزانه‌داری سرمایه‌گذاری می‌کنند.
- این صندوق‌ها به سرمایه‌گذاران عادی اجازه می‌دهند تا به‌صورت غیرمستقیم و ارزان در شاخص‌های معیار اوراق قرضه سرمایه‌گذاری کنند.
- انواع مختلفی از Bond ETF وجود دارد؛ از جمله اوراق خزانه، اوراق شرکتی، اوراق قابل تبدیل و اوراق با نرخ شناور.
- ETFهای اوراق قرضه قابلیت اجرای استراتژی پلکانی (laddering) را دارند.
- سرمایه‌گذاران باید از ریسک‌های این صندوق‌ها، از جمله تأثیر تغییرات نرخ بهره، آگاه باشند.
درک بهتر ETFهای اوراق قرضه
برخلاف اوراق قرضه انفرادی که از طریق کارگزاران و خارج از بورس خرید و فروش می‌شوند، ETFهای اوراق قرضه در طول روز در یک بورس متمرکز معامله می‌شوند. ساختار اوراق قرضه سنتی یافتن قیمت مناسب برای سرمایه‌گذاران را دشوار می‌سازد. ETFهای اوراق قرضه با معامله در بورس‌هایی مانند بورس نیویورک (NYSE) این مشکل را رفع می‌کنند.
بنابراین، این صندوق‌ها به سرمایه‌گذاران امکان می‌دهند تا با شفافیت و سهولت معاملات سهام، در بازار اوراق قرضه حضور داشته باشند. ETFهای اوراق قرضه نسبت به اوراق قرضه انفرادی و صندوق‌های مشترک نقدشوندگی بیشتری دارند، که تنها یک بار در روز و پس از بسته شدن بازار معامله می‌شوند. همچنین، در زمان‌های بحران، حتی اگر بازار اوراق قرضه عملکرد خوبی نداشته باشد، سرمایه‌گذاران می‌توانند سبدی از اوراق را معامله کنند.
ETFهای اوراق قرضه سود بهره را از طریق سود تقسیمی ماهانه پرداخت می‌کنند و هرگونه سود سرمایه‌ای را سالانه پرداخت می‌نمایند. از منظر مالیاتی، این پرداخت‌ها به‌عنوان درآمد یا سود سرمایه تلقی می‌شوند. با این حال، به دلیل آنکه سود سرمایه نقش زیادی در بازده اوراق قرضه ندارد، کارایی مالیاتی در این صندوق‌ها چندان اهمیت ندارد. همچنین ETFهای اوراق قرضه در سطح جهانی در دسترس هستند.
نکته مهم: صندوق‌های مشترک اوراق قرضه و ETFهای اوراق قرضه شباهت‌هایی دارند، اما محتویات صندوق و کارمزدهای دریافت‌شده از سرمایه‌گذاران می‌تواند متفاوت باشد.
در سال ۲۰۲۰، ETFهای اوراق قرضه در ایالات متحده رکورد جدیدی ثبت کردند و ۱۶۸ میلیارد دلار جذب سرمایه داشتند. در اکتبر ۲۰۱۹، دارایی‌های جهانی تحت مدیریت این صندوق‌ها از مرز ۱ تریلیون دلار عبور کرد و تا ژوئن ۲۰۲۳ به یکی از سریع‌ترین دسته‌های در حال رشد در مدیریت دارایی با ۲۰۶ تریلیون دلار تبدیل شده‌اند.
انواع ETFهای اوراق قرضه
انواع مختلفی از ETFهای اوراق قرضه برای زیرمجموعه‌های گوناگون بازار وجود دارد. برخی از نمونه‌ها:
- ETF اوراق خزانه‌داری آمریکا: مثل SCHO، PLW
- ETF اوراق قرضه شرکتی: مانند AGG، LKOR، SPLB
- ETF اوراق قرضه بی‌کیفیت (junk bonds): مانند JNK، HYG
- ETF اوراق قرضه بین‌المللی: مثل BNDX، IYH
- ETF اوراق با نرخ بهره شناور: مانند FLTR
- ETF اوراق قابل تبدیل: مانند ICVT
- ETFهای اوراق قرضه اهرمی: مثل TMF
راهنمایی:
سرمایه‌گذارانی که مطمئن نیستند در چه نوعی سرمایه‌گذاری کنند، می‌توانند ETFهای بازار کامل اوراق قرضه را در نظر بگیرند که در کل بازار اوراق قرضه آمریکا سرمایه‌گذاری می‌کنند.
مزایا و معایب ETFهای اوراق قرضه
ETFهای اوراق قرضه بسیاری از ویژگی‌های اوراق قرضه انفرادی را دارند، از جمله پرداخت‌های بهره منظم. یکی از مزایای مهم اوراق قرضه، دریافت پرداخت‌های ثابت در بازه‌های مشخص است (معمولاً هر شش ماه یک‌بار).
در مقابل، ETFهای اوراق قرضه اوراقی با سررسیدهای مختلف را نگهداری می‌کنند، بنابراین در هر زمان ممکن است برخی اوراق در حال پرداخت کوپن باشند. به همین دلیل، این صندوق‌ها سود بهره را به‌صورت ماهانه پرداخت می‌کنند و میزان آن ممکن است هر ماه متفاوت باشد.
اوراق موجود در صندوق به‌طور مداوم تغییر می‌کند و سررسید مشخصی ندارد؛ بلکه به‌محض رسیدن به سررسید یا خارج شدن از محدوده سنی هدف صندوق، اوراق فروخته شده و جایگزین می‌شوند. چالش اصلی برای طراح ETFهای اوراق قرضه، تطابق دقیق با شاخص مرجع به‌طور مقرون‌به‌صرفه است، آن هم در بازاری که نقدشوندگی پایینی دارد. بیشتر اوراق تا سررسید نگهداری می‌شوند و بازار ثانویه فعالی ندارند. این موضوع ایجاد سبدی کافی برای پیروی از شاخص را دشوار می‌سازد، مخصوصاً در مورد اوراق شرکتی.
ارائه‌دهندگان ETFهای اوراق قرضه برای حل مشکل نقدشوندگی از روش نمونه‌گیری نماینده (representative sampling) استفاده می‌کنند، یعنی تنها تعداد کافی از اوراق برای نمایندگی شاخص را نگهداری می‌کنند. این اوراق معمولاً بزرگ‌ترین و نقدشونده‌ترین اوراق موجود در شاخص هستند. برای اوراق دولتی، به‌دلیل نقدشوندگی بالا، خطای پیروی از شاخص (tracking error) کمتر خواهد بود.
اگرچه ETFهای اوراق قرضه گزینه خوبی برای حضور در بازار اوراق هستند، اما معایب مهمی نیز دارند. اول آنکه سرمایه‌ی اولیه سرمایه‌گذار در ETF بیشتر در معرض ریسک است نسبت به اوراق انفرادی، زیرا این صندوق‌ها سررسید ندارند و بازگشت اصل سرمایه تضمین نیست. دوم، اگر نرخ بهره افزایش یابد، قیمت ETF نیز مانند اوراق قرضه کاهش می‌یابد، اما برخلاف اوراق انفرادی، چون ETF سررسید ندارد، کاهش ریسک نرخ بهره دشوار است.
ETF اوراق قرضه در برابر صندوق‌های مشترک و استراتژی پلکانی
تصمیم‌گیری بین خرید ETF یا صندوق مشترک اوراق بستگی به هدف سرمایه‌گذار دارد. اگر به مدیریت فعال نیاز دارید، صندوق‌های مشترک گزینه‌های بیشتری ارائه می‌دهند. اگر قصد خرید و فروش مکرر دارید، ETFها گزینه بهتری هستند. برای سرمایه‌گذاری بلندمدت، هر دو می‌توانند مفید باشند، ولی باید درباره ترکیب دارایی‌های هر صندوق تحقیق کنید.
اگر شفافیت برای شما مهم است، ETFها اطلاعات ترکیب دارایی را به‌صورت لحظه‌ای ارائه می‌دهند. اما اگر نگران نبود خریدار در بازار هستید، صندوق مشترک بهتر است چون می‌توانید دارایی‌تان را به ناشر بفروشید. مانند سایر تصمیمات سرمایه‌گذاری، تحقیق و مشورت با مشاور مالی ضروری است.
نقدشوندگی و شفافیت ETFها نسبت به استراتژی پلکانی مزیت دارند. ETFها با یک معامله سبدی متنوع و با مدت ثابت ارائه می‌دهند، در حالی که پلکان اوراق نیاز به خرید تک‌تک اوراق دارد.
با این حال، ETFهای اوراق قرضه کارمزد مدیریت مستمر دارند. اگرچه شکاف قیمتی پایین‌تر هنگام خرید کمک می‌کند، اما در طولانی‌مدت، این مزیت با هزینه سالانه از بین می‌رود. همچنین انعطاف‌پذیری در ایجاد سبدهای خاص محدود است. برای مثال، اگر به دنبال درآمد بالا یا بدون درآمد باشید، ETFها ممکن است مناسب نباشند.
سؤالات پرتکرار
آیا ETF اوراق قرضه همان اوراق قرضه هستند؟
خیر. ETFها سرمایه‌گذاری‌های تجمیعی هستند که در طیفی از اوراق سرمایه‌گذاری می‌کنند. سرمایه‌گذاران می‌توانند ETFها را مانند سهام خرید و فروش کنند و قیمت آن‌ها براساس سبد اوراق قرضه‌ای که نمایندگی می‌کنند، تغییر می‌کند.
آیا ETFهای اوراق قرضه سرمایه‌گذاری خوبی هستند؟
اکثر سرمایه‌گذاران باید بخشی از سبدشان را به اوراق قرضه اختصاص دهند. ETFهای اوراق قرضه نقدشوندگی و هزینه‌های کمتری نسبت به صندوق‌های مشترک دارند و سبدی متنوع از انواع اوراق – از خزانه‌داری تا اوراق پرریسک – را ارائه می‌دهند.
آیا ETFهای اوراق قرضه به سهامداران سود می‌پردازند؟
بله، این ETFها براساس درآمد بهره‌ی دریافتی از اوراق در سبد، به‌صورت ماهانه سود تقسیم می‌کنند.
استراتژی پلکانی در ETF اوراق قرضه چیست؟
این استراتژی از اوراقی با سررسیدهای مختلف برای کاهش ریسک نرخ بهره استفاده می‌کند. این کار را می‌توان هم با اوراق انفرادی و هم با ETFهای با دوره‌های زمانی مختلف انجام داد.
نظرات کاربران