آربیتراژ چیست؟

آربیتراژ (Arbitrage) یعنی سود بردن از اختلاف‌های کوتاه‌مدت قیمت یک دارایی یکسان یا بسیار مشابه در دو بازار یا دو ابزار مالی متفاوت. آربیتراژگر دارایی را در بازار ارزان‌تر می‌خرد، هم‌زمان در بازار گران‌تر می‌فروشد و فاصلهٔ این دو قیمت را سود می‌برد. این کار بیشتر در بازار سهام، کالا و ارز انجام می‌شود، اما با هر دارایی دیگری که هم‌زمان در دو جا قیمت متفاوتی داشته باشد نیز امکان‌پذیر است.

نکات کلیدی

• فرصت آربیتراژ از ناکارایی بازار پدید می‌آید؛ یعنی وقتی قیمت یک دارایی، دست‌کم در یکی از بازارها، ارزش واقعی آن را درست نشان نمی‌دهد.
• خرید و فروش آربیتراژگران قیمت‌ها را به هم نزدیک می‌کند و بازار را کاراتر و نقدشونده‌تر می‌سازد.
• آربیتراژ در نظریه بی‌ریسک است، اما در عمل هزینهٔ معامله، تأخیر در اجرا، مالیات و ریسک تأمین مالی ممکن است سود را از بین ببرد.
• بیشتر آربیتراژگران حرفه‌ای در نهادهای مالی بزرگ کار می‌کنند و با نرم‌افزارهای پیشرفته، معاملات بزرگ و پرتکرار انجام می‌دهند.
• فدرال رزرو آمریکا در یادداشتی پژوهشی در ژوئن ۲۰۲۶ برآورد کرد که حجم آربیتراژ نقد و آتی صندوق‌های پوشش ریسک در بازار اوراق خزانهٔ آمریکا تا سپتامبر ۲۰۲۵ به حدود ۸۳۰ میلیارد دلار رسیده است.

آربیتراژ چگونه کار می‌کند؟

آربیتراژ بر اصلی ساده استوار است که اقتصاددانان آن را «قانون قیمت واحد» (Law of One Price) می‌نامند: اگر هزینهٔ جابه‌جایی و معامله را کنار بگذاریم، یک دارایی یکسان باید همه‌جا یک قیمت داشته باشد. هرگاه این قانون نقض شود، فرصت آربیتراژ پیدا می‌شود.

آربیتراژگر خرید و فروش را هم‌زمان انجام می‌دهد؛ پس جهت حرکت قیمت‌ها برایش مهم نیست و فقط از فاصلهٔ دو قیمت سود می‌برد. این فرصت‌ها بیشتر در بازارهای پرحجم و نقدشونده دیده می‌شوند؛ مانند قراردادهای آتی کالا، سهام شرکت‌های شناخته‌شده و جفت‌ارزهای اصلی. در این بازارها یک دارایی اغلب هم‌زمان در چند جا معامله می‌شود و گاهی، هرچند به‌ندرت، قیمت آن در یک بازار برای مدتی کوتاه از بازار دیگر فاصله می‌گیرد.

با پیشرفت فناوری و رواج سامانه‌های معاملاتی خودکار، پیدا کردن این اختلاف‌ها و بهره بردن از آن‌ها بسیار دشوار شده است؛ این فرصت‌ها اغلب ظرف چند ثانیه از بین می‌روند. برای همین، بیشتر آربیتراژگران حرفه‌ای در بانک‌ها، صندوق‌های پوشش ریسک (Hedge Funds) و شرکت‌های معاملات پرسرعت کار می‌کنند. در نظریه، آربیتراژ سودی بی‌ریسک دارد؛ اما در بازارهای پیشرفتهٔ امروز، اگر چنین فرصتی مدتی باقی بماند، ممکن است نشان دهد هزینه‌ای پنهان در کار است که در نگاه اول دیده نمی‌شود.

چرا آربیتراژ برای بازار مهم است؟

آربیتراژگران به دنبال سود خودشان هستند، اما کارشان به کل بازار هم سود می‌رساند. خرید آن‌ها در بازار ارزان‌تر قیمت را بالا می‌برد و فروششان در بازار گران‌تر قیمت را پایین می‌آورد. این روند تا جایی ادامه پیدا می‌کند که دو قیمت به هم برسند و فرصت سود از بین برود.

نتیجه این است که قیمت‌ها در بازارهای مختلف هماهنگ می‌مانند و به ارزش واقعی دارایی نزدیک‌تر می‌شوند؛ یعنی بازار کاراتر می‌شود. معاملات پرحجم آربیتراژگران نقدشوندگی بازار را هم بالا می‌برد. همین سازوکار قیمت قرارداد آتی را نزدیک قیمت نقدی، و قیمت صندوق‌های قابل معامله در بورس را نزدیک ارزش خالص دارایی‌هایشان نگه می‌دارد.

چند مثال از آربیتراژ

مثال فرضی ۱: اختلاف قیمت یک سهم در دو بورس

فرض کنید سهام شرکت «ایکس» هم در بورس نیویورک (NYSE) و هم در بورس لندن (LSE) معامله می‌شود. در یک لحظه، قیمت هر سهم در نیویورک ۲۰ دلار است و در لندن، پس از تبدیل به دلار، ۲۰٫۰۵ دلار. معامله‌گر می‌تواند سهم را در نیویورک بخرد، هم‌زمان در لندن بفروشد و از هر سهم ۵ سنت سود ببرد. با ۱۰ هزار سهم، این سود به ۵۰۰ دلار می‌رسد؛ البته پیش از کسر کارمزد و هزینه‌ها.

این آربیتراژ تا وقتی ادامه دارد که یا سهام عرضه‌شده با قیمت ۲۰ دلار در نیویورک تمام شود، یا خرید و فروش آربیتراژگران قیمت دو بازار را برابر کند و اختلاف از بین برود.

مثال فرضی ۲: آربیتراژ مثلثی در بازار ارز

در آربیتراژ مثلثی (Triangular Arbitrage)، معامله‌گر یک ارز را به ارز دوم، ارز دوم را به ارز سوم و ارز سوم را دوباره به ارز اول تبدیل می‌کند. اگر نرخ‌های این سه ارز با هم سازگار نباشند، ممکن است در پایان این چرخه پولی بیش از مبلغ اولیه به دست آید.

فرض کنید ۱ میلیون دلار دارید و این نرخ‌ها هم‌زمان در بازار اعلام شده است:

• هر یورو = ۱٫۱۵۸۶ دلار
• هر پوند = ۱٫۴۶۰۰ یورو
• هر پوند = ۱٫۶۹۳۹ دلار

از دو نرخ اول معلوم می‌شود که اگر پوند را از مسیر یورو بخرید، هر پوند حدود ۱٫۶۹۱۶ دلار (۱٫۱۵۸۶ × ۱٫۴۶۰۰) برایتان تمام می‌شود؛ اما بازار هر پوند را مستقیماً ۱٫۶۹۳۹ دلار می‌خرد. پس باید پوند را از مسیر یورو خرید و مستقیم به دلار فروخت:

مرحله	محاسبه	نتیجه
۱. تبدیل دلار به یورو	۱٬۰۰۰٬۰۰۰ ÷ ۱٫۱۵۸۶	۸۶۳٬۱۱۰٫۶۵ یورو
۲. تبدیل یورو به پوند	۸۶۳٬۱۱۰٫۶۵ ÷ ۱٫۴۶۰۰	۵۹۱٬۱۷۱٫۶۸ پوند
۳. تبدیل پوند به دلار	۵۹۱٬۱۷۱٫۶۸ × ۱٫۶۹۳۹	۱٬۰۰۱٬۳۸۵٫۷۱ دلار

سود این چرخه ۱٬۰۰۱٬۳۸۵٫۷۱ − ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ = ۱٬۳۸۵٫۷۱ دلار است؛ یعنی حدود ۰٫۱۴٪ سرمایه، آن هم پیش از کسر کارمزد، اختلاف نرخ خرید و فروش و مالیات. همین حاشیهٔ باریک نشان می‌دهد چرا آربیتراژ ارزی فقط با مبالغ بزرگ و اجرای بسیار سریع به صرفه است.

مثال فرضی ۳: آربیتراژ نقد و آتی

قیمت منصفانهٔ قرارداد آتی (Futures) تقریباً برابر است با قیمت نقدی دارایی به‌اضافهٔ هزینهٔ نگهداری آن تا سررسید؛ یعنی هزینهٔ تأمین مالی، انبارداری و بیمه. اگر قیمت آتی از این مقدار بیشتر شود، فرصت آربیتراژ نقد و آتی (Cash-and-Carry) پیدا می‌شود.

فرض کنید قیمت نقدی یک شمش طلا ۱۰۰ میلیون تومان و قیمت قرارداد آتی سه‌ماههٔ آن ۱۰۶ میلیون تومان است. سود وام سه‌ماهه برای خرید شمش ۴٪، یعنی ۴ میلیون تومان، و هزینهٔ انبارداری و بیمه ۵۰۰ هزار تومان است. آربیتراژگر امروز شمش را با پول قرضی می‌خرد و هم‌زمان قرارداد آتی را به قیمت ۱۰۶ میلیون تومان می‌فروشد. در سررسید، شمش را تحویل می‌دهد، ۱۰۶ میلیون تومان می‌گیرد و اصل وام، سود آن و هزینه‌های نگهداری را می‌پردازد:

سود = ۱۰۶ − ۱۰۰ − ۴ − ۰٫۵ = ۱٫۵ میلیون تومان

اگر قیمت آتی ۱۰۴٫۵ میلیون تومان بود، سودی باقی نمی‌ماند؛ چون این عدد دقیقاً برابر قیمت نقدی به‌اضافهٔ هزینه‌های نگهداری است. همین منطق قیمت آتی را به قیمت نقدی گره می‌زند.

انواع آربیتراژ

بعضی از انواع آربیتراژ به آربیتراژ خالص و بی‌ریسک نزدیک‌اند و بعضی دیگر در واقع شرطی حساب‌شده روی بسته شدن یک اختلاف قیمت‌اند. رایج‌ترین انواع آن این‌هاست:

• آربیتراژ مکانی: خرید یک دارایی در یک بازار و فروش هم‌زمان آن در بازاری دیگر؛ مانند مثال سهام در دو بورس.
• آربیتراژ مثلثی: بهره‌گیری از ناهماهنگی نرخ سه ارز؛ مانند مثال بالا.
• آربیتراژ نقد و آتی: خرید دارایی در بازار نقدی و فروش هم‌زمان قرارداد آتی آن، یا برعکس، وقتی فاصلهٔ دو قیمت با هزینه‌های نگهداری هم‌خوان نیست.
• آربیتراژ ریسک یا آربیتراژ ادغام (Merger Arbitrage): وقتی شرکتی اعلام می‌کند سهام شرکت دیگری را به قیمت مشخصی می‌خرد، سهم شرکت هدف معمولاً کمی پایین‌تر از قیمت پیشنهادی معامله می‌شود. آربیتراژگر این سهم را می‌خرد تا با نهایی شدن معامله، این فاصله را سود ببرد. ریسک اصلی این است که ادغام سر نگیرد.
• آربیتراژ اوراق قابل تبدیل (Convertible Arbitrage): خرید اوراق بدهی قابل تبدیل به سهام و فروش استقراضی (Short Selling) سهام همان شرکت، برای بهره بردن از قیمت‌گذاری نادرست اوراق نسبت به سهم.
• آربیتراژ آماری (Statistical Arbitrage): یافتن اختلاف‌های موقت میان قیمت دارایی‌هایی که معمولاً با هم حرکت می‌کنند، با کمک مدل‌های ریاضی و رایانه‌ای؛ مثلاً خرید سهمی که از همتایش عقب مانده و فروش آن همتا. این روش بی‌ریسک نیست و بر احتمالات تکیه دارد.
• آربیتراژ صندوق‌های قابل معامله در بورس (ETF): صدور یا ابطال واحدهای صندوق وقتی قیمت آن از ارزش خالص دارایی‌هایش (NAV) فاصله می‌گیرد؛ این کار قیمت صندوق را نزدیک ارزش واقعی‌اش نگه می‌دارد.
• آربیتراژ خرده‌فروشی (Retail Arbitrage): خرید کالا با تخفیف یا از فروشگاه‌های ارزان‌تر و فروش آن در فروشگاه‌های اینترنتی یا بازارهایی که قیمت بالاتری دارند.
• آربیتراژ منفی (Negative Arbitrage): زیانی که ناشر اوراق بدهی می‌بیند، وقتی پول حاصل از فروش اوراق را تا زمان مصرف با نرخی کمتر از نرخ سود همان اوراق سرمایه‌گذاری می‌کند. این اصطلاح نام یک راهبرد معاملاتی نیست و هزینهٔ فرصتی را نشان می‌دهد که ناشر می‌پردازد.

محدودیت‌ها و ریسک‌های آربیتراژ

آربیتراژ در کتاب‌های درسی سودی بی‌ریسک است، اما در دنیای واقعی چند عامل این تصویر را کم‌رنگ می‌کند:

• هزینهٔ معامله: کارمزد کارگزاری، اختلاف قیمت خرید و فروش، مالیات و هزینهٔ انتقال پول یا کالا ممکن است همهٔ سود را از بین ببرد.
• ریسک اجرا: اگر یکی از دو معامله دیرتر یا با قیمتی بدتر از انتظار انجام شود، آربیتراژگر با دارایی‌ای در دست می‌ماند که قیمتش ممکن است به زیان او تغییر کند.
• ریسک تأمین مالی و اهرم: چون سود هر معامله بسیار کوچک است، آربیتراژگران اغلب با پول قرضی و اهرم بالا کار می‌کنند. افزایش ناگهانی وجه تضمین یا قطع تأمین مالی ممکن است آن‌ها را به فروش اجباری وادار کند.
• موانع قانونی و عملیاتی: محدودیت انتقال سرمایه، قواعد متفاوت بازارها یا ناممکن بودن تبدیل یک دارایی به دیگری ممکن است جلوی بسته شدن اختلاف قیمت را بگیرد.

پس هر اختلاف قیمتی فرصت واقعی آربیتراژ نیست. گزارش اقتصادی سالانهٔ بانک تسویه‌حساب‌های بین‌المللی (BIS) در ژوئن ۲۰۲۵ نمونه‌ای از این وضع را توضیح داد. در قرارداد سوآپ نرخ بهره، دو طرف پرداخت با نرخ ثابت را با پرداخت با نرخ شناور مبادله می‌کنند و به آن نرخ ثابت «نرخ سوآپ» می‌گویند. به نوشتهٔ این گزارش، نرخ سوآپ و بازده اوراق دولتی هم‌سررسید از راه آربیتراژ به هم گره خورده‌اند؛ پس فاصلهٔ آن‌ها، یعنی «اسپرد سوآپ» (Swap Spread)، اگر هزینه‌ها و پاداش ریسک را کنار بگذاریم، معمولاً باید نزدیک صفر بماند.

با این حال، به نوشتهٔ همین گزارش، وقتی این فاصله منفی می‌شود، آربیتراژ آن را از بین نمی‌برد؛ چون اسپرد منفی سودی مفت نیست و هزینهٔ واسطه‌گری را نشان می‌دهد. این اسپرد در واقع بهایی است که نهادهای واسطه بابت نگه‌داشتن اوراق دولتی در ترازنامهٔ خود و پرداخت نرخ ثابت در سوآپ دریافت می‌کنند.

آربیتراژ در سال‌های اخیر: از اوراق خزانهٔ آمریکا تا صندوق‌های رمزارزی

رشد آربیتراژ نقد و آتی در بازار اوراق خزانهٔ آمریکا

یکی از بزرگ‌ترین نمونه‌های امروزی آربیتراژ، «معاملهٔ مبنا» (Basis Trade) یا آربیتراژ نقد و آتی در بازار اوراق خزانهٔ آمریکاست. «مبنا» به فاصلهٔ قیمت نقدی و قیمت آتی یک دارایی گفته می‌شود. طبق یادداشت پژوهشی فدرال رزرو آمریکا که در ژوئن ۲۰۲۶ منتشر شد، صندوق پوشش ریسک در این معامله قرارداد آتی اوراق خزانه را می‌فروشد و هم‌زمان اوراقی را می‌خرد که در همان قرارداد قابل تحویل است. پول خرید اوراق را هم از راه قرارداد بازخرید (ریپو) تأمین می‌کند؛ یعنی همان اوراق را وثیقه می‌گذارد و وام کوتاه‌مدت می‌گیرد.

به نوشتهٔ این یادداشت، این معامله معمولاً اهرم بسیار بالایی دارد؛ چون کسر وثیقه یا «هیرکات» (Haircut) در وام ریپو صفر یا بسیار کم است، یعنی وام‌دهنده تقریباً به اندازهٔ کل ارزش اوراق وام می‌دهد، و وجه تضمین قرارداد آتی هم پایین است. به برآورد فدرال رزرو، حجم این معامله تا سپتامبر ۲۰۲۵ به حدود ۸۳۰ میلیارد دلار رسید؛ تقریباً دو برابر اوج قبلی آن در اوایل ۲۰۲۰. در همان تاریخ، این آربیتراژ به‌همراه آربیتراژ اسپرد سوآپ نزدیک به نیمی از ۲٫۴ تریلیون دلار موقعیت خرید صندوق‌های بزرگ پوشش ریسک در اوراق خزانهٔ آمریکا را تشکیل می‌داد.

بانک تسویه‌حساب‌های بین‌المللی هم در گزارش فصلی دسامبر ۲۰۲۵ نوشت که حجم روزانهٔ معاملات مشتقات نرخ بهره در جهان، در بازارهای خارج از بورس و بورسی، از آوریل ۲۰۲۲ تا آوریل ۲۰۲۵ به میزان ۸۷٪ افزایش یافت و به ۲۵ تریلیون دلار در روز رسید. مشتقات نرخ بهره ابزارهایی مانند سوآپ و قرارداد آتی‌اند که ارزششان به نرخ بهره یا قیمت اوراق بدهی وابسته است. این گزارش گسترش آربیتراژ نقد و آتی را یکی از عوامل این رشد دانست: صندوق‌های پوشش ریسک در سال‌های اخیر موقعیت‌های فروش بزرگی در قراردادهای آتی اوراق دولتی گرفته‌اند و مدیران دارایی در طرف مقابل این معاملات بوده‌اند.

روی دیگر سکه: اهرم بالا و بسته شدن ناگهانی موقعیت‌ها

آربیتراژ با اهرم بالا ممکن است در روزهای پرتنش به منبع بی‌ثباتی تبدیل شود. یادداشت فدرال رزرو یادآوری می‌کند که بخشی از تنش بازار اوراق خزانهٔ آمریکا در مارس ۲۰۲۰ به بسته شدن سریع موقعیت‌های آربیتراژ نقد و آتی صندوق‌های پوشش ریسک نسبت داده شده است. همین یادداشت برآورد می‌کند که پس از اعلام تعرفه‌های آمریکا در آوریل ۲۰۲۵، حدود ۶۰ میلیارد دلار از موقعیت‌های آربیتراژ اسپرد سوآپ به‌سرعت بسته شد. با این حال، این موقعیت‌ها ظرف چند ماه ترمیم شدند و تا سپتامبر ۲۰۲۵ دوباره به سطح پیش از تنش، یعنی حدود ۳۰۵ میلیارد دلار، رسیدند.

بانک تسویه‌حساب‌های بین‌المللی نیز در گزارش سالانهٔ ژوئن ۲۰۲۵ نوشت که راهبردهای «ارزش نسبی» (Relative Value) صندوق‌های پوشش ریسک، یعنی معاملاتی که از فاصلهٔ قیمت ابزارهای مرتبط با هم سود می‌برند، در برابر شوک‌های بازار تأمین مالی، بازار نقدی و بازار مشتقات بسیار آسیب‌پذیرند. به نوشتهٔ این گزارش، در این معاملات سرمایه‌گذاران به امید مقررات‌زدایی احتمالی روی کوچک شدن اسپرد سوآپ شرط بسته بودند و بسته شدن آن‌ها، که این بار منظم‌تر پیش رفت، ظاهراً به نوسان شدید بازار اوراق خزانهٔ آمریکا در اوایل آوریل ۲۰۲۵ دامن زد. این رویدادها نشان می‌دهد آربیتراژی که با پول قرضی انجام شود، هرقدر هم کم‌ریسک به نظر برسد، در بحران ممکن است به فروش اجباری و زنجیره‌ای بینجامد.

صندوق‌های رمزارزی و موانع آربیتراژ

کارکرد درست صندوق‌های قابل معامله در بورس به آربیتراژ وابسته است: وقتی قیمت واحد صندوق از ارزش خالص دارایی‌هایش فاصله می‌گیرد، نهادهای مجاز (Authorized Participants) با صدور یا ابطال واحدها این فاصله را می‌بندند. پژوهشگران فدرال رزرو در مارس ۲۰۲۵ نشان دادند که بزرگ‌ترین صندوق‌های بیت‌کوین و اتر، که در ۲۰۲۴ در بورس‌های آمریکا عرضه شدند، در مقایسه با صندوق‌هایی که دارایی پایه‌شان به همان اندازه نقدشونده است، فاصلهٔ بیشتری با ارزش خالص دارایی‌هایشان دارند. به باور آن‌ها، بخشی از این فاصله به این دلیل است که آربیتراژ میان بازار رمزارز، جایی که دارایی پایه معامله می‌شود، و بازار سهام، جایی که واحدهای صندوق معامله می‌شوند، دشوار است.

یکی از دلایل این دشواری آن بود که این صندوق‌ها واحدها را فقط به‌صورت نقدی ابطال می‌کردند و همین یک مرحلهٔ اضافه به هر معاملهٔ آربیتراژ می‌افزود. نویسندگان احتمال دادند که صدور و ابطال غیرنقدی این فاصله را کم کند. چند ماه بعد، در ۲۹ ژوئیهٔ ۲۰۲۵، کمیسیون بورس و اوراق بهادار آمریکا (SEC) اجازه داد نهادهای مجاز واحدهای صندوق‌های بیت‌کوین و اتر را به‌صورت غیرنقدی، یعنی در برابر خود رمزارز، صادر و ابطال کنند. پل اتکینز، رئیس این کمیسیون، گفت این تصمیم به سود سرمایه‌گذاران است و این محصولات را کم‌هزینه‌تر و کاراتر می‌کند. این نمونه نشان می‌دهد قواعد و زیرساخت بازار چه نقش مهمی در کارایی آربیتراژ دارند.

آربیتراژ در بازار ایران

در بازار مالی ایران هم آربیتراژ اصطلاحی رایج است و معمولاً به اختلاف قیمت هم‌زمان یک دارایی در دو بازار اشاره دارد. نمونه‌های آشنای آن، فاصلهٔ قیمت گواهی سپردهٔ سکه در بورس کالا با قیمت سکه در بازار آزاد، یا فاصلهٔ قیمت واحدهای صندوق‌های طلا با ارزش خالص دارایی‌های آن‌هاست. «حباب»، یعنی فاصلهٔ قیمت بازار یک دارایی با ارزش ذاتی آن، نیز مفهومی نزدیک به همین است.

با این حال، پیش از هر تصمیمی باید همهٔ هزینه‌ها را حساب کرد: کارمزد معامله، هزینهٔ نگهداری و انتقال، مالیات، زمان تسویه و محدودیت‌هایی مانند دامنهٔ نوسان قیمت. اگر تبدیل یک دارایی به دیگری برای عموم ممکن یا کم‌هزینه نباشد، اختلاف قیمت ممکن است مدت‌ها باقی بماند و آنچه آربیتراژ به نظر می‌رسد، در عمل معامله‌ای پرریسک باشد.

پرسش‌های متداول

آیا آربیتراژ کاری قانونی است؟

بله. آربیتراژ در بیشتر بازارهای دنیا فعالیتی قانونی و پذیرفته است و به کارایی بازار هم کمک می‌کند. آنچه غیرقانونی است، استفاده از اطلاعات نهانی یا دست‌کاری قیمت است که با آربیتراژ فرق دارد.

آیا آربیتراژ واقعاً بی‌ریسک است؟

فقط در نظریه. در عمل، هزینهٔ معامله، تأخیر در اجرای یکی از دو سفارش، تغییر ناگهانی قیمت‌ها و ریسک تأمین مالی ممکن است سود را از بین ببرد یا حتی به زیان تبدیل کند. انواعی مانند آربیتراژ ادغام و آربیتراژ آماری هم از اساس ریسک دارند.

آیا سرمایه‌گذاران خرد هم می‌توانند آربیتراژ کنند؟

در بازارهای بزرگ، سامانه‌های خودکار نهادهای مالی فرصت‌های آربیتراژ را اغلب ظرف چند ثانیه می‌بندند و این فرصت‌ها برای افراد عادی تقریباً دست‌نیافتنی است. در بازارهای کوچک‌تر، اختلاف قیمت ممکن است بیشتر دوام بیاورد، اما سود خالص پس از کسر هزینه‌ها معمولاً اندک است.

تفاوت آربیتراژ با سفته‌بازی چیست؟

سفته‌باز (Speculator) روی جهت آیندهٔ قیمت شرط می‌بندد و اگر پیش‌بینی‌اش غلط باشد، زیان می‌کند. آربیتراژگر خرید و فروش را هم‌زمان انجام می‌دهد و فقط از فاصلهٔ دو قیمت سود می‌برد؛ پس سودش به بالا یا پایین رفتن کلی بازار بستگی ندارد.

جمع‌بندی

آربیتراژ یعنی خرید و فروش هم‌زمان یک دارایی در دو بازار با قیمت‌های متفاوت برای سود بردن از این اختلاف. طبق نظریهٔ بازار کارا چنین فرصتی نباید وجود داشته باشد، اما در واقعیت ناکارایی‌های کوتاه‌مدت پیش می‌آید و آربیتراژگران با استفاده از آن‌ها قیمت‌ها را به تعادل برمی‌گردانند. تجربهٔ سال‌های اخیر، از آربیتراژ اهرمی در بازار اوراق خزانهٔ آمریکا تا صندوق‌های رمزارزی، نشان می‌دهد که در عمل، هزینه‌ها، اهرم و قواعد بازار تعیین می‌کنند که یک اختلاف قیمت فرصتی واقعی است یا دامی پرهزینه.