روشهای ابتکاری (هیوریستیک): تعریف، مزایا و معایب، و مثالها
روشهای ابتکاری میانبرهای ذهنی هستند که به افراد کمک میکنند تصمیمات سریع بگیرند. آنها قواعد یا روشهایی هستند که به افراد کمک میکنند از استدلال و تجربیات گذشته برای حل کارآمد مسائل استفاده کنند. روشهای ابتکاری که معمولاً برای سادهسازی مسائل و جلوگیری از بار شناختی بیش از حد استفاده میشوند، بخشی از نحوهی تکامل و سیمکشی مغز انسان هستند و به افراد امکان میدهند به سرعت به نتیجهگیریها یا راهحلهای منطقی برای مسائل پیچیده برسند. این راهحلها ممکن است بهینه نباشند، اما اغلب با توجه به محدودیتهای زمانی و ظرفیت محاسباتی کافی هستند.
این میانبرهای شناختی در اقتصاد رفتاری نقش برجستهای دارند.
نکات کلیدی
- روشهای ابتکاری میانبرهای ذهنی برای حل سریع مسائل هستند که نتیجهای را ارائه میدهند که با توجه به محدودیتهای زمانی، به اندازه کافی مفید است.
- سرمایهگذاران و متخصصان مالی از رویکرد ابتکاری برای سرعت بخشیدن به تحلیل و تصمیمگیریهای سرمایهگذاری استفاده میکنند.
- روشهای ابتکاری میتوانند منجر به تصمیمگیریهای ضعیف بر اساس مجموعهدادههای محدود شوند، اما سرعت تصمیمگیری گاهی اوقات میتواند معایب را جبران کند.
- اقتصاد رفتاری بر روشهای ابتکاری به عنوان یکی از محدودیتهای انسانها در رفتار مانند بازیگران منطقی تمرکز کرده است.
- دسترسی، لنگر انداختن، سوگیری تأیید و مغالطه دست داغ نمونههایی از روشهای ابتکاری هستند که مردم در زندگی اقتصادی خود استفاده میکنند.
درک روشهای ابتکاری
افراد به دلیل تکامل مغز انسان، به طور طبیعی از روشهای ابتکاری استفاده میکنند. مغز فقط میتواند مقدار مشخصی از اطلاعات را به طور همزمان پردازش کند و بنابراین باید از میانبرهای مختلف یا قواعد عملی استفاده کند. اگر مجبور بودیم برای فکر کردن به هر جزئیات کوچک یا جمعآوری هر قطعه از اطلاعات موجود و ادغام آن در یک تحلیل، توقف کنیم، نمیتوانستیم خیلی پیش برویم.بنابراین، روشهای ابتکاری تصمیمگیریهای بهموقع را تسهیل میکنند که ممکن است بهترین تصمیمات مطلق نباشند، اما به اندازه کافی مناسب هستند. افراد به طور مداوم از این نوع حدس هوشمندانه، آزمون و خطا، فرآیند حذف و تجربیات گذشته برای حل مسائل یا ترسیم مسیر اقدام استفاده میکنند. در دنیایی که به طور فزایندهای پیچیده و مملو از دادههای کلان است، روشهای ابتکاری از طریق میانبرها و محاسبات به اندازه کافی خوب، تصمیمگیری را سادهتر و سریعتر میکنند.روشهای ابتکاری که برای اولین بار در اقتصاد توسط دانشمند علوم سیاسی و محقق سازمانی، هربرت سایمون، در کار او در مورد عقلانیت محدود شناسایی شد، اکنون به سنگ بنای اقتصاد رفتاری تبدیل شدهاند.سایمون به جای پذیرش این ایده که رفتار اقتصادی منطقی و مبتنی بر تمام اطلاعات موجود برای تضمین بهترین نتیجه ممکن برای یک فرد ("بهینهسازی") است، معتقد بود که تصمیمگیری در مورد دستیابی به نتایجی است که بر اساس اطلاعات محدود آنها و متعادل کردن منافع دیگران، برای فرد "به اندازه کافی خوب" است. سایمون این را "رضایتبخشی" نامید، ترکیبی از کلمات "رضایت" و "کافی".
مزایا و معایب استفاده از روشهای ابتکاری
مزایا
مزیت اصلی استفاده از روشهای ابتکاری این است که به افراد امکان میدهد بدون داشتن تمام اطلاعات و بدون نیاز به انجام محاسبات پیچیده، تصمیمات به اندازه کافی خوب بگیرند.از آنجایی که انسانها نمیتوانند تمام اطلاعات مورد نیاز برای تصمیمگیریهای کاملاً منطقی را به دست آورند یا پردازش کنند، در عوض به دنبال استفاده از اطلاعاتی هستند که برای تولید نتیجه رضایتبخش یا نتیجهای که به اندازه کافی خوب است، در اختیار دارند. روشهای ابتکاری به افراد امکان میدهد از محدودیتهای شناختی خود فراتر بروند.روشهای ابتکاری همچنین زمانی که سرعت یا بهموقع بودن مهم است، مفید هستند—به عنوان مثال، تصمیمگیری برای ورود به یک معامله یا تصمیمگیری سریع در مورد یک تصمیم مهم. بنابراین، روشهای ابتکاری زمانی مفید هستند که زمانی برای سنجش دقیق تمام گزینهها و مزایای آنها وجود ندارد.
معایب
استفاده از روشهای ابتکاری معایبی نیز دارد. در حالی که ممکن است سریع و سرسری باشند، احتمالاً تصمیم بهینه را تولید نمیکنند و همچنین میتوانند کاملاً اشتباه باشند. تصمیمگیریهای سریع بدون تمام اطلاعات میتواند منجر به اشتباهات در قضاوت شود و محاسبات اشتباه میتواند منجر به خطاها شود.علاوه بر این، روشهای ابتکاری ما را مستعد سوگیریهایی میکنند که تمایل دارند ما را به سمت رفتار اقتصادی غیرمنطقی سوق دهند و درک ما از جهان را تحت تأثیر قرار دهند. چنین روشهای ابتکاری توسط حوزه اقتصاد رفتاری شناسایی و فهرستبندی شدهاند.
مزایا
- سریع و آسان
- امکان تصمیمگیری فراتر از ظرفیت شناختی ما را فراهم میکند
- امکان قضاوت سریع را در زمان محدود فراهم میکند
معایب
- اغلب نادرست است
- میتواند منجر به سوگیریهای سیستماتیک یا اشتباهات در قضاوت شود
مثالهایی از روشهای ابتکاری در اقتصاد رفتاری
نمایندگی
یک روش میانبر محبوب در حل مسئله که در اقتصاد رفتاری شناسایی شده است، روش ابتکاری نمایندگی نامیده میشود. نمایندگی از میانبرهای ذهنی برای تصمیمگیری بر اساس رویدادها یا ویژگیهای گذشته که نماینده یا مشابه وضعیت فعلی هستند، استفاده میکند.به عنوان مثال، فرض کنید فست فود ABC عملیات خود را به هند گسترش داد و قیمت سهام آن افزایش یافت. یک تحلیلگر خاطرنشان کرد که هند برای همه زنجیرههای فست فود یک سرمایهگذاری سودآور است. بنابراین، هنگامی که فست فود XYZ برنامه خود را برای بررسی بازار هند در سال بعد اعلام کرد، تحلیلگر بدون اتلاف وقت به XYZ توصیه "خرید" داد.اگرچه رویکرد میانبر آنها بررسی دادهها را برای هر دو شرکت ذخیره کرد، اما ممکن است بهترین تصمیم نبوده باشد. فست فود XYZ ممکن است غذایی داشته باشد که برای مصرفکنندگان هندی جذاب نباشد، که تحقیقات آن را آشکار میکرد.
لنگر انداختن و تعدیل
لنگر انداختن و تعدیل یکی دیگر از رویکردهای ابتکاری رایج است. با لنگر انداختن و تعدیل، فرد با یک عدد یا ارزش هدف خاص—به نام لنگر—شروع میکند و متعاقباً آن عدد را تا رسیدن به یک مقدار قابل قبول در طول زمان تنظیم میکند. مشکل اصلی این روش این است که اگر مقدار لنگر اولیه مقدار واقعی نباشد، تمام تعدیلات بعدی به طور سیستماتیک به سمت لنگر و دور از مقدار واقعی متمایل میشوند.
توجه:
یک مثال از لنگر انداختن و تعدیل، فروشنده خودرویی است که مذاکرات را با قیمت بسیار بالا (که مسلماً بسیار بالاتر از ارزش منصفانه است) آغاز میکند. از آنجایی که قیمت بالا یک لنگر است، قیمت نهایی تمایل به بالاتر بودن از زمانی دارد که فروشنده خودرو قیمت منصفانه یا پایینی را برای شروع ارائه میداد.
روش ابتکاری دسترسی (تازگی)
روش ابتکاری دسترسی (یا تازگی) مسئلهای است که در آن افراد در صورت وقوع اخیر یک رویداد، وزن زیادی به احتمال وقوع مجدد آن میدهند. به عنوان مثال، اگر حمله کوسه در اخبار گزارش شود، آن عناوین رویداد را برجسته میکنند و میتوانند منجر به دوری مردم از آب شوند، حتی اگر حملات کوسه همچنان بسیار نادر باشد.مثال دیگر، مورد "دست داغ" یا احساسی است که پس از یک رشته موفقیت، فرد احتمالاً به موفقیت ادامه میدهد. چه در کازینو، چه در بازارها، چه در بازی بسکتبال، دست داغ رد شده است. یک رشته خوششانسی اخیر احتمال کلی وقوع رویدادها را تغییر نمیدهد.
سوگیری تأیید
سوگیری تأیید یک روش ابتکاری مستند شده است که در آن افراد به اطلاعاتی که با جهانبینیها یا باورهای موجود آنها مطابقت دارد، وزن بیشتری میدهند. در عین حال، اطلاعاتی که با این باورها مغایرت دارد، تخفیف داده یا رد میشود.سرمایهگذاران باید از تمایل خود به سوگیری تأیید آگاه باشند تا بتوانند بر تصمیمگیریهای ضعیف غلبه کنند، فرصتها را از دست ندهند و از قربانی شدن حبابها جلوگیری کنند. جستجوی دیدگاههای مخالف و اجتناب از سؤالات تأییدی، دو راه برای مقابله با سوگیری تأیید هستند.
سوگیری پسنگری
پسنگری همیشه 20/20 است. با این حال، سوگیری پسنگری باعث میشود فراموش کنیم که قبل از وقوع پیشبینیها یا تخمینهای نادرستی انجام دادهایم. در عوض، متقاعد میشویم که قبل از وقوع یک رویداد، آن را به طور دقیق پیشبینی کرده بودیم، حتی زمانی که این کار را نکرده بودیم. این میتواند منجر به اعتماد به نفس بیش از حد برای پیشبینیهای آینده یا پشیمانی از عدم استفاده از فرصتهای گذشته شود.
کلیشهها
کلیشهها نوعی روش ابتکاری هستند که به ما امکان میدهند در مورد افرادی که هرگز ملاقات نکردهایم، نظرات یا قضاوتهایی را شکل دهیم. به طور خاص، کلیشهسازی ویژگیهای سطح گروهی را در مورد گروههای اجتماعی خاص—اغلب گروههای نژادپرستانه، جنسیتی یا تبعیضآمیز دیگر—میگیرد و آن ویژگیها را بر همه اعضای آن گروه، صرف نظر از شخصیت، باورها، مهارتها یا رفتارهای فردی آنها، تحمیل میکند.با تحمیل باورهای بیش از حد سادهشده بر مردم، میتوانیم به سرعت در مورد تعاملات بالقوه با آنها یا نتایج فردی آن افراد قضاوت کنیم. با این حال، این قضاوتها اغلب کاملاً اشتباه، تحقیرآمیز و تداومبخش تقسیمات و محرومیتهای اجتماعی هستند.
روشهای ابتکاری و روانشناسی
روشهای ابتکاری برای اولین بار در اواسط قرن بیستم با کار هربرت سایمون، که پرسید چرا افراد و شرکتها در دنیای واقعی مانند بازیگران منطقی عمل نمیکنند، حتی با فشارهای بازار که تصمیمات غیرمنطقی را مجازات میکنند، شناسایی و جدی گرفته شدند. سایمون دریافت که مدیران شرکتها معمولاً بهینهسازی نمیکنند، بلکه به مجموعهای از روشهای ابتکاری یا میانبرها برای انجام کار به روشی که به اندازه کافی خوب است ("رضایتبخشی") تکیه میکنند.بعداً، در دهههای 1970 و 80، روانشناسان آموس تورسکی و دانیل کانمن که در دانشگاه عبری اورشلیم کار میکردند، بر اساس کار هربرت سایمون، آنچه را که به عنوان نظریه چشمانداز شناخته میشود، توسعه دادند. نظریه چشمانداز که سنگ بنای اقتصاد رفتاری است، چندین روش ابتکاری را که افراد به طور ناخودآگاه در هنگام ارزیابیهای مالی استفاده میکنند، فهرست میکند.یکی از یافتههای مهم این است که مردم از ضرر بیزار هستند—یعنی ضررها بزرگتر از سودها به نظر میرسند (به عنوان مثال، درد از دست دادن 50 دلار بسیار بیشتر از لذت دریافت 50 دلار است). در اینجا، مردم یک روش ابتکاری را برای جلوگیری از تحقق ضررها اتخاذ میکنند، که گاهی اوقات آنها را به سمت پذیرش ریسکهای بیش از حد سوق میدهد—اما اغلب منجر به ضررهای بزرگتر میشود.اخیراً، اقتصاددانان رفتاری تلاش کردهاند تا اقدامات سیاستی یا "تلنگرها" را برای کمک به اصلاح استفاده غیرمنطقی مردم از روشهای ابتکاری به منظور کمک به آنها در دستیابی به نتایج بهینهتر—به عنوان مثال، با ثبتنام افراد در یک طرح پسانداز بازنشستگی به طور پیشفرض به جای نیاز به ثبتنام—توسعه دهند.
انواع روشهای ابتکاری چیست؟
تا به امروز، چندین روش ابتکاری توسط اقتصاد رفتاری شناسایی شدهاند—یا برای کمک به افراد در تصمیمگیریهای پیچیده دیگر توسعه یافتهاند. در اقتصاد رفتاری، نمایندگی، لنگر انداختن و تعدیل و دسترسی (تازگی) از جمله پرکاربردترین آنها هستند. روشهای ابتکاری را میتوان به روشهای مختلفی دستهبندی کرد، مانند سوگیریهای شناختی در مقابل عاطفی یا اشتباهات در قضاوت در مقابل اشتباهات در محاسبه.
تفکر ابتکاری چیست؟
تفکر ابتکاری از میانبرهای ذهنی—اغلب ناخودآگاه—برای تصمیمگیری یا قضاوت سریع و کارآمد در مورد تصمیمگیریها یا قضاوتهای پیچیده دیگر استفاده میکند. این میتواند به شکل یک "قاعده سرانگشتی" (به عنوان مثال، پسانداز 5 درصد از درآمد خود برای داشتن بازنشستگی راحت) یا فرآیندهای شناختی باشد که ما تا حد زیادی از آنها آگاه نیستیم، مانند سوگیری دسترسی.
واژه دیگر برای ابتکاری چیست؟
ابتکاری ممکن است با اصطلاحات زیر نیز شناخته شود: قاعده سرانگشتی؛ میانبر ذهنی؛ حدس آگاهانه؛ یا رضایتبخشی.
تفاوت روش ابتکاری با الگوریتم چیست؟
الگوریتم مجموعهای گام به گام از دستورالعملها است که برای دستیابی به یک هدف یا نتیجه، اغلب بهینهسازی آن نتیجه، دنبال میشود. آنها رسمی هستند و میتوان آنها را به عنوان یک فرمول یا "دستور غذا" بیان کرد. به این ترتیب، آنها از نظر اینکه الگوریتم همیشه با توجه به ورودی یکسان، خروجی یکسانی را ارائه میدهد، قابل تکثیر هستند.روش ابتکاری به یک حدس آگاهانه یا احساس درونی منجر میشود. روش ابتکاری به جای پیروی از مجموعهای از قواعد یا دستورالعملها، یک میانبر ذهنی است. علاوه بر این، اغلب نتایج زیربهینه و حتی غیرمنطقی را تولید میکند که حتی با ورودی یکسان ممکن است متفاوت باشد.
روشهای ابتکاری رایانه چیست؟
در علوم رایانه، روش ابتکاری به روشی برای حل یک مسئله اشاره دارد که سریعتر یا کارآمدتر از روشهای سنتی ثابت میشود. این ممکن است شامل استفاده از تقریبها به جای محاسبات دقیق یا تکنیکهایی باشد که روالهای محاسباتی فشرده را دور میزنند.
نتیجهگیری
روشهای ابتکاری قواعد عملی هستند که به عنوان میانبرهای ذهنی در قضاوت و تصمیمگیری ظاهر میشوند. بدون روشهای ابتکاری، مغز ما با توجه به پیچیدگی جهان، مقدار دادههایی که باید پردازش شوند و تواناییهای محاسباتی مورد نیاز برای شکلگیری یک تصمیم بهینه، قادر به عملکرد نخواهد بود. در عوض، روشهای ابتکاری به ما امکان میدهند انتخابهای سریع و به اندازه کافی خوب انجام دهیم.با این حال، این انتخابها ممکن است در معرض نادرستیها و سوگیریهای سیستماتیک، مانند مواردی که توسط اقتصاد رفتاری شناسایی شدهاند، قرار گیرند.















نظرات کاربران