سهام اقلیت چیست؟

سهام اقلیت به سهمی در یک شرکت اشاره دارد که تحت کنترل یک شرکت مادر قرار دارد. این معمولاً در شرکت‌های تابعه‌ای رخ می‌دهد که شرکت مادر بیش از ۵۰٪ از سهام دارای حق رأی آن را در اختیار دارد. سهام اقلیت معمولاً با برخی حقوق برای سهامدار همراه است، مانند مشارکت در فروش و برخی حقوق حسابرسی.

سهام اقلیت همچنین به‌عنوان سهام غیرکنترلی شناخته می‌شود. بر اساس استانداردهای حسابداری پذیرفته‌شده عمومی ایالات متحده (GAAP)، سهام غیرکنترلی در بخش حقوق صاحبان سهام ترازنامه تلفیقی شرکت مادر فهرست می‌شود، اما جدا از حقوق صاحبان سهام شرکت مادر. این نشان‌دهنده نسبت سهام شرکت تابعه است که متعلق به سهامداران اقلیت است.

نکات کلیدی

• سهام اقلیت سهمی در شرکتی است که توسط یک شرکت مادر بزرگ‌تر کنترل می‌شود.
• سهام اقلیت معمولاً بین ۲۰٪ تا ۳۰٪ از حقوق صاحبان سهام شرکت را شامل می‌شود، در مقایسه با سهام اکثریت که بیش از ۵۰٪ است.
• اصطلاح «سهام غیرکنترلی» به‌عنوان مترادف سهام اقلیت استفاده می‌شود، اما همچنین نشان‌دهنده موقعیت‌هایی است که یک نهاد کنترلی ممکن است مالکیت اکثریت نداشته باشد.
• شرکت‌های مادر سهام اقلیت در شرکت‌های تابعه خود را در بخش حقوق صاحبان سهام ترازنامه تلفیقی خود فهرست می‌کنند.
• اگرچه سهامداران اقلیت نمی‌توانند در برابر شرکت مادر رأی غالب داشته باشند، اما حقوقی مانند حقوق حسابرسی دارند.

فهم سهام اقلیت

سهام اقلیت معمولاً به بخشی از یک شرکت یا سهام اشاره دارد که توسط شرکت مادر، که دارای سهام اکثریت است، نگهداری نمی‌شود. اکثر سهام اقلیت بین ۲۰٪ تا ۳۰٪ است.

در حالی که سهامدار اکثریت—در اکثر موارد، شرکت مادر—حق رأی برای تعیین سیاست‌ها و رویه‌ها دارد، سهامداران اقلیت معمولاً تأثیر یا نقش بسیار کمی در جهت‌گیری شرکت دارند. به همین دلیل است که به آن‌ها سهام غیرکنترلی (NCI) نیز گفته می‌شود.

در برخی موارد، اقلیت ممکن است حقوقی داشته باشد، مانند امکان مشارکت در فروش. قوانین همچنین حقوق حسابرسی خاصی را برای دارندگان سهام اقلیت در نظر گرفته‌اند. آن‌ها همچنین ممکن است بتوانند در جلسات سهامداران یا شرکا شرکت کنند.

در دنیای سرمایه‌گذاری خصوصی، شرکت‌ها و سرمایه‌گذارانی که سهام اقلیت دارند ممکن است بتوانند حقوق کنترلی را مذاکره کنند. برای مثال، سرمایه‌گذاران خطرپذیر ممکن است در ازای سرمایه‌گذاری در یک استارتاپ، برای کرسی در هیئت مدیره مذاکره کنند.

در دنیای شرکت‌ها، یک شرکت سهام اقلیت را در ترازنامه خود فهرست می‌کند. علاوه بر نمایش در ترازنامه، سهام اقلیت در صورت سود و زیان تلفیقی به‌عنوان سهمی از سود متعلق به دارندگان سهام اقلیت گزارش می‌شود.

مهم: صورت سود و زیان تلفیقی باید تمایز واضحی بین درآمد خالص شرکت مادر و درآمد خالص سهام اقلیت داشته باشد.

مثال سهام اقلیت

فرض کنید شرکت ABC مالک ۹۰٪ از شرکت XYZ است که ارزش آن ۱۰۰ میلیون دلار است. در ترازنامه تلفیقی خود، ABC سهام ۹۰ میلیون دلاری خود در XYZ و همچنین ۱۰ میلیون دلار سهام غیرکنترلی را برای نشان دادن سهامی از XYZ که مالک آن نیست، ثبت می‌کند.

شرکت XYZ ۱۰ میلیون دلار درآمد خالص تولید می‌کند. در نتیجه، ABC مبلغ ۱ میلیون دلار—یا ۱۰٪ از ۱۰ میلیون دلار—از درآمد خالص متعلق به سهام اقلیت را در صورت سود و زیان خود شناسایی می‌کند. به‌طور متناظر، ABC سهام اقلیت ۱۰ میلیون دلاری را در ترازنامه به میزان ۱ میلیون دلار افزایش می‌دهد. سرمایه‌گذاران اقلیت چیزی را ثبت نمی‌کنند مگر اینکه سود سهام دریافت کنند، که به‌عنوان درآمد ثبت می‌شود.

واقعیت سریع: در سال ۲۰۰۷، هیئت استانداردهای حسابداری مالی (FASB) عبارت «سهام غیرکنترلی» را به‌عنوان مترادفی برای سهام اقلیت معرفی کرد. اگرچه این دو یکسان هستند، عبارت جدید نشان‌دهنده موقعیت‌هایی است که یک سهامدار غیراکثریت همچنان می‌تواند به‌عنوان سهام کنترلی عمل کند.

انواع سهام اقلیت

سهام اقلیت می‌تواند غیرفعال یا فعال باشد. سهام اقلیت غیرفعال زمانی است که یک سهامدار اقلیت کمتر از ۲۰٪ از حقوق صاحبان سهام در یک شرکت تابعه را در اختیار دارد و تأثیر مادی بر تصمیم‌گیری‌های شرکت ندارد.

در اصطلاحات حسابداری، برای سهام اقلیت غیرفعال، تنها سود سهام دریافتی ثبت می‌شود. این به‌عنوان روش هزینه شناخته می‌شود—سهام مالکیت به‌عنوان سرمایه‌گذاری به قیمت تمام‌شده در نظر گرفته می‌شود و هر سود سهام دریافتی به‌عنوان درآمد سود سهام ثبت می‌شود.

سهام اقلیت فعال—مالکیت ۲۱٪ تا ۴۹٪—زمانی است که یک سهامدار اقلیت می‌تواند تأثیر مادی بر شرکتی که در آن سهام اقلیت دارد، داشته باشد. برخلاف سهام غیرفعال، سود سهام دریافتی و درصدی از درآمد برای دارندگان سهام اقلیت فعال ثبت می‌شود. این به‌عنوان روش حقوق صاحبان سهام شناخته می‌شود.

سود سهام به‌عنوان بازگشت سرمایه در نظر گرفته می‌شود و ارزش سرمایه‌گذاری در ترازنامه را کاهش می‌دهد. درصد درآمد متعلق به سهام اقلیت به حساب سرمایه‌گذاری در ترازنامه اضافه می‌شود، زیرا این امر به‌طور مؤثر سهم حقوق صاحبان سهام آن‌ها در شرکت را افزایش می‌دهد.

ملاحظات ویژه

رایج‌ترین نمونه‌های سهام اقلیت در شرکت‌های تابعه‌ای رخ می‌دهد که شرکت مادر بیش از ۵۰٪ از سهام دارای حق رأی را در اختیار دارد. با این حال، ممکن است شرکت مادر بدون داشتن سهام اکثریت نیز کنترل داشته باشد. این ممکن است در مورد نهادهای با منافع متغیر رخ دهد که از طریق تعهدات قراردادی به‌جای مالکیت کنترل می‌کنند.

صرف‌نظر از نوع کنترل، شرکت مادر نتایج مالی شرکت تابعه را با نتایج خود تلفیق می‌کند. در نتیجه، سهمی متناسب از درآمد در صورت سود و زیان شرکت مادر به سهام اقلیت نسبت داده می‌شود. به همین ترتیب، سهمی متناسب از حقوق صاحبان سهام در شرکت تابعه در ترازنامه شرکت مادر به سهام اقلیت نسبت داده می‌شود.

پیش از سال ۲۰۰۸، سهام اقلیت می‌توانست به‌عنوان حقوق صاحبان سهام یا بدهی غیرجاری تحت قوانین اصول پذیرفته‌شده حسابداری ایالات متحده (GAAP) گزارش شود. این ابهام بعداً با الزامی برای گزارش سهام اقلیت همراه با حقوق صاحبان سهام شرکت مادر برطرف شد. استانداردهای گزارشگری مالی بین‌المللی (IFRS) نیز الزام می‌کنند که سهام اقلیت در بخش حقوق صاحبان سهام ترازنامه ثبت شود.