آیا طلا در تله سیاست‌های پولی گرفتار شده؟

۱. تأثیر شاخص‌های اقتصادی ایالات متحده بر افت قیمت طلا

داده‌های اقتصادی اخیر ایالات متحده نشان‌دهنده‌ی تداوم روند مثبت در بازار کار این کشور بود. کاهش متوالی تعداد متقاضیان بیمه بیکاری برای چهارمین هفته پیاپی به رقم ۲۳۰ هزار نفر، یکی از قوی‌ترین سیگنال‌ها از ثبات بازار کار آمریکا محسوب می‌شد. این گزارش در کنار رشد ۲.۱ درصدی دستمزدها در سه ماهه دوم، باعث تقویت این باور در بازار شد که اقتصاد آمریکا علی‌رغم سیاست‌های انقباضی فدرال رزرو، همچنان در مسیر رشد قرار دارد. از سوی دیگر، شاخص مدیران خرید (PMI) بخش تولیدی اگرچه در محدوده انقباضی (زیر ۵۰) باقی ماند، اما با کاهش کمتر از حد انتظار مواجه شد. این مجموعه داده‌ها در کنار هم، تقاضا برای طلا به عنوان دارایی امن را کاهش دادند، چرا که سرمایه‌گذاران با اطمینان بیشتری به سمت دارایی‌های پرریسک‌تر گرایش پیدا کردند.

۲. سیاست پولی فدرال رزرو و چشم‌انداز نرخ بهره

بازارها با اطمینان ۹۶ درصدی پیش‌بینی می‌کردند که فدرال رزرو در جلسه ۳۰ ژوئیه نرخ بهره را در محدوده ۴.۲۵ تا ۴.۵۰ درصد ثابت نگه خواهد داشت. این انتظارات که بر اساس اظهارات اخیر مقامات فدرال رزرو و تحلیل داده‌های تورمی شکل گرفته بود، یکی از عوامل اصلی فشار بر قیمت طلا محسوب می‌شد. نگهداری نرخ‌های بهره در سطوح نسبتاً بالا، هزینه فرصت سرمایه‌گذاری در طلا را افزایش می‌دهد، چرا که این فلز برخلاف اوراق قرضه یا سپرده‌های بانکی، بازدهی مستقیمی ندارد. تحلیلگران معتقد بودند که حتی در صورت کاهش نرخ‌ها در ماه‌های آینده، رویکرد محتاطانه فدرال رزرو ممکن است مانع از جهش قابل توجه قیمت طلا شود. برخی از کارشناسان پیش‌بینی می‌کردند که فدرال رزرو ممکن است در بیانیه خود به کاهش تدریجی ترازنامه (Quantitative Tightening) اشاره کند که این موضوع می‌توانست تا حدی از فشارهای نزولی بر طلا بکاهد.

۳. تحولات تجاری بین‌المللی و کاهش تنش‌ها

هفته گذشته شاهد پیشرفت‌های قابل توجهی در مذاکرات تجاری ایالات متحده با شرکای اصلی خود بودیم. توافق اولیه با ژاپن بر سر کاهش تعرفه‌های صنعت خودرو و گزارش‌های منتشر شده درباره نزدیک شدن به تفاهم با اتحادیه اروپا، باعث کاهش نگرانی‌ها درباره جنگ تجاری تمام‌عیار شد. این تحولات که همزمان با مذاکرات مثبت با بریتانیا و هند صورت می‌گرفت، به طور قابل توجهی از جذابیت طلا به عنوان پناهگاه امن کاست. تحلیلگران تخمین می‌زدند که در صورت نهایی شدن این توافق‌ها، تعرفه‌های دوجانبه در بسیاری از کالاهای اساسی از ۱۵ درصد به محدوده ۵ تا ۱۰ درصد کاهش خواهد یافت. این سناریو می‌توانست به بهبود چشم‌انداز رشد جهانی و کاهش تقاضا برای دارایی‌های امن منجر شود، هرچند برخی از کارشناسان هشدار می‌دادند که هنوز چالش‌های جدی در مسیر نهایی شدن این توافق‌ها وجود دارد.

۴. تقویت دلار آمریکا و پیامدهای آن برای طلا

شاخص دلار آمریکا (DXY) که ارزش دلار را در برابر سبدی از ارزهای اصلی اندازه‌گیری می‌کند، با رشد ۰.۱۷ درصدی به سطح ۹۷.۶۸ واحد رسید. این افزایش که عمدتاً ناشی از جریان‌های سرمایه‌ای به سمت دارایی‌های دلاری بود، قیمت طلا را تحت فشار قرار داد. از آنجا که طلا به دلار قیمت‌گذاری می‌شود، تقویت دلار باعث گران‌تر شدن این فلز برای خریداران خارجی می‌شود و تقاضای جهانی را کاهش می‌دهد. نکته جالب توجه این بود که این رشد دلار در شرایطی اتفاق افتاد که بازده اوراق خزانه‌داری ۱۰ ساله آمریکا با کاهش ۳ واحد پایه‌ای به ۴.۳۸۶ درصد رسیده بود. این تناقض ظاهری نشان می‌داد که سرمایه‌گذاران به دنبال امنیت نسبی دلار در برابر سایر ارزهای اصلی هستند، حتی در شرایطی که بازده اوراق قرضه در حال کاهش است.

۵. عملکرد بخش صنعتی و سفارشات کالاهای بادوام

داده‌های منتشر شده توسط وزارت بازرگانی آمریکا نشان می‌داد که سفارشات کالاهای بادوام در ماه ژوئن با کاهش ۹.۳ درصدی نسبت به ماه قبل مواجه شده است. این کاهش که عمدتاً ناشی از افت ۲۲.۴ درصدی در بخش تجهیزات حمل‌ونقل (به ویژه هواپیما) بود، در نگاه اول نشانه‌ای از ضعف اقتصاد به نظر می‌رسید. با این حال، تحلیل عمیق‌تر داده‌ها تصویر متفاوتی ارائه می‌داد. سفارشات اصلی کالاهای بادوام (بدون احتساب بخش حمل‌ونقل) با رشد ۰.۲ درصدی همراه بود که از ثبات نسبی سرمایه‌گذاری‌های تجاری حکایت داشت. همچنین، کاهش واقعی سفارشات کمتر از پیش‌بینی تحلیلگران (۱۰.۸ درصد-) بود. این آمار مختلط، واکنش محدودی در بازار طلا ایجاد کرد، چرا که سرمایه‌گذاران بیشتر بر سیگنال‌های کلان‌تر اقتصاد متمرکز بودند. برخی از تحلیلگران معتقد بودند که این داده‌ها نشان‌دهنده تغییر ساختار در اقتصاد آمریکا به سمت بخش خدمات است، نه لزوماً نشانه رکود اقتصادی.

۶. بازده واقعی اوراق قرضه و تأثیر آن بر طلا

بازده واقعی اوراق خزانه‌داری ۱۰ ساله آمریکا (بازده اسمی منهای تورم مورد انتظار) با کاهش ۱.۵ واحد پایه‌ای به ۱.۹۳۶ درصد رسید. از نظر تئوری، کاهش بازده واقعی باید به نفع قیمت طلا تمام می‌شد، چرا که هزینه فرصت نگهداری این فلز را کاهش می‌دهد. با این حال، در عمل شاهد افت قیمت طلا بودیم که نشان می‌داد در شرایط فعلی، عوامل دیگری مانند تقویت دلار و بهبود ریسک‌پذیری بازار تأثیر قوی‌تری دارند. تحلیلگران خاطرنشان می‌کردند که رابطه معکوس بین بازده واقعی و قیمت طلا در بلندمدت همچنان پابرجاست، اما در کوتاه‌مدت ممکن است تحت تأثیر سایر متغیرهای بازار قرار گیرد. برخی از کارشناسان پیش‌بینی می‌کردند که در صورت تداوم روند کاهشی بازده واقعی، ممکن است در هفته‌های آینده شاهد تأثیر مثبت آن بر قیمت طلا باشیم.

۷. سناریوهای محتمل برای جلسه فدرال رزرو

بازارها با توجه به شاخص CME FedWatch، احتمال ۹۶ درصدی برای ثابت ماندن نرخ‌ها در جلسه ۳۰ ژوئیه قائل بودند. با این حال، نکته کلیدی که می‌توانست بر قیمت طلا تأثیر بگذارد، لحن بیانیه و کنفرانس مطبوعاتی جروم پاول بود. تحلیلگران سه سناریوی محتمل را پیش‌بینی می‌کردند: ۱) موضع کاملاً محتاطانه با تأکید بر تداوم مبارزه با تورم که می‌توانست فشار نزولی بر طلا وارد کند؛ ۲) اشاره به نشانه‌های ضعف اقتصادی و احتمال کاهش نرخ در آینده نزدیک که می‌توانست از طلا حمایت کند؛ و ۳) موضع خنثی که احتمالاً واکنش محدودی در بازار ایجاد می‌کرد. بسیاری از کارشناسان معتقد بودند که فدرال رزرو احتمالاً راهبرد "انتظار و مشاهده" را در پیش خواهد گرفت و از تعهد به هرگونه اقدام آینده خودداری خواهد کرد. این عدم قطعیت می‌توانست تا زمان انتشار بیانیه، بازار طلا را در محدوده نسبتاً باریکی نگه دارد.

۸. واکنش نامتقارن طلا به داده‌های اقتصادی

نکته جالب توجه در رفتار بازار طلا، واکنش نامتقارن آن به داده‌های اقتصادی بود. در حالی که گزارش‌های مثبت اقتصادی (مانند اشتغال قوی) به سرعت باعث کاهش قیمت طلا می‌شدند، گزارش‌های منفی (مانند کاهش سفارشات کالاهای بادوام) تأثیر چندانی بر افزایش قیمت نداشتند. این عدم تقارن نشان می‌داد که در شرایط فعلی، عوامل دیگری مانند جریان‌های سرمایه‌ای بین‌المللی و انتظارات تورمی نقش مهم‌تری در تعیین قیمت طلا ایفا می‌کنند. برخی از تحلیلگران این رفتار را نشانه‌ای از تسلط معامله‌گران الگوریتمی بر بازار می‌دانستند که معمولاً نسبت به اخبار مثبت حساسیت بیشتری نشان می‌دهند. این موضوع می‌توانست فرصت‌هایی برای سرمایه‌گذاران بلندمدت ایجاد کند که قادر به تشخیص ارزش ذاتی طلا در این نوسانات کوتاه‌مدت بودند.

۹. نوسانات قیمت طلا در طول هفته

طلای نقطه‌ای در طول هفته گذشته دامنه نوسانی حدود ۱۱۰ دلاری را تجربه کرد. هفته با قیمت ۳۳۴۷ دلار آغاز شد و در روز دوشنبه به بالاترین سطح خود در ۳۴۳۳ دلار رسید. این رشد اولیه عمدتاً ناشی از جریان‌های سرمایه‌ای به سمت دارایی‌های امن بود که با انتشار اخبار مثبت تجاری و تقویت دلار به سرعت معکوس شد. در روزهای بعدی، قیمت طلا روند نزولی به خود گرفت و در روز جمعه به پایین‌ترین سطح هفته در ۳۳۲۷ دلار رسید. تحلیل تکنیکال نشان می‌داد که سطح ۳۴۰۰ دلار یک مقاومت روانی مهم است و شکست موفقیت‌آمیز این سطح می‌توانست راه را برای تست مقاومت بعدی در ۳۴۶۰ دلار باز کند. از سوی دیگر، حمایت کلیدی در محدوده ۳۳۲۰-۳۳۰۰ دلار قرار داشت که در صورت شکست، احتمال افت بیشتر تا سطح ۳۲۵۰ دلار وجود داشت.

۱۰. تحلیل دیدگاه‌های کارشناسان و سرمایه‌گذاران

نظرسنجی هفتگی کیتکو نیوز نشان می‌داد که کارشناسان بازار در مورد چشم‌انداز کوتاه‌مدت طلا اختلاف نظر دارند. در میان ۱۴ تحلیلگر مورد بررسی، تنها ۱۴ درصد (۲ نفر) انتظار افزایش قیمت داشتند، در حالی که ۳۶ درصد (۵ نفر) پیش‌بینی کاهش قیمت و ۵۰ درصد (۷ نفر) دیدگاه خنثی داشتند. در مقابل، نظرسنجی از معامله‌گران خرد نشان می‌داد که ۶۶ درصد از آن‌ها همچنان به صعود قیمت طلا در هفته آینده خوشبین هستند. این شکاف میان تحلیلگران حرفه‌ای و معامله‌گران خرد می‌توانست نشانه‌ای از فرصت‌های خرید در صورت اصلاح بیشتر باشد. برخی از تحلیلگران برجسته مانند ریچ چکان از Asset Strategies International معتقد بودند که کاهش اخیر قیمت، زمینه را برای رشد بعدی فراهم کرده است، در حالی که مارک لیبویت ناشر VR Metals هشدار می‌داد که تقویت احتمالی دلار می‌تواند فشار بیشتری بر طلا وارد کند.

۱۱. نقش خریدهای بانک مرکزی در تعادل بازار

یکی از عوامل حمایتی مهم برای طلا در ماه‌های اخیر، افزایش خریدهای بانک‌های مرکزی به ویژه از سوی کشورهای در حال توسعه بوده است. گزارش‌های غیررسمی حاکی از آن بود که چین ممکن است ذخایر طلای خود را بیش از آنچه قبلاً اعلام کرده بود افزایش داده باشد. برخی از تحلیلگران تخمین می‌زدند که خریدهای بانک مرکزی چین در سال جاری ممکن است به ۲۰۰ تن رسیده باشد که این رقم به تنهایی حدود ۵ درصد از عرضه سالانه طلای جهان را تشکیل می‌دهد. این روند که بخشی از استراتژی بلندمدت کاهش وابستگی به دلار محسوب می‌شد، می‌توانست در بلندمدت از قیمت طلا حمایت کند. با این حال، در کوتاه‌مدت، تأثیر این عامل معمولاً محدود است، چرا که خریدهای بانک‌های مرکزی به صورت تدریجی و در سطوح قیمتی مختلف انجام می‌شود.

۱۲. تأثیر زبان فدرال رزرو بر سناریوهای آتی

زبان مورد استفاده در بیانیه فدرال رزرو می‌توانست تأثیر قابل توجهی بر چشم‌انداز طلا داشته باشد. در صورتی که فدرال رزرو به نشانه‌های ضعف اقتصادی اشاره می‌کرد و احتمال کاهش نرخ در آینده نزدیک را افزایش می‌داد، می‌توانستیم شاهد جهش قیمت طلا باشیم. از سوی دیگر، تأکید بر تداوم مبارزه با تورم و ثبات اقتصادی می‌توانست فشار نزولی بیشتری ایجاد کند. تحلیلگران به دقت به عباراتی مانند «عدم اطمینان»، «ریسک‌های نزولی» و «انعطاف‌پذیری» در بیانیه توجه می‌کردند که می‌توانستند نشانه‌ای از جهت‌گیری آینده فدرال رزرو باشند. برخی از کارشناسان پیش‌بینی می‌کردند که فدرال رزرو ممکن است به کاهش تدریجی ترازنامه خود اشاره کند که این موضوع می‌توانست تا حدی از فشارهای تورمی بکاهد و به طور غیرمستقیم از طلا حمایت کند.

۱۳. پیش‌بینی گزارش‌های اقتصادی کلیدی هفته آینده

هفته آینده شاهد انتشار چندین گزارش اقتصادی کلیدی از ایالات متحده خواهیم بود که می‌توانند بر قیمت طلا تأثیر بگذارند. مهم‌ترین این گزارش‌ها شامل:

• تولید ناخالص داخلی (GDP) سه ماهه دوم: پیش‌بینی رشد سالانه ۱.۸ درصدی

• شاخص هزینه مصرف شخصی (PCE): به عنوان معیار مورد علاقه فدرال رزرو برای تورم

• گزارش اشتغال غیرکشاورزی (NFP): پیش‌بینی ایجاد ۱۹۰ هزار شغل جدید

هرگونه انحراف قابل توجه این داده‌ها از پیش‌بینی‌ها می‌توانست نوسانات شدیدی در بازار طلا ایجاد کند. به ویژه، داده‌های تورمی PCE از اهمیت بالایی برخوردار بودند، چرا که می‌توانستند سیاست‌های آینده فدرال رزرو را تحت تأثیر قرار دهند.

۱۴. تحلیل تکنیکال و سطوح کلیدی قیمت

از منظر تکنیکال، طلا در یک محدوده نسبتاً باریک بین سطوح حمایت ۳۳۲۰ دلار و مقاومت ۳۴۰۰ دلار در نوسان بود. برخی از نشانه‌های فنی حاکی از آن بود که بازار ممکن است در حال تشکیل یک الگوی «مثلث متقارن» باشد که معمولاً به معنی ادامه روند قبلی (نزولی) است. شاخص قدرت نسبی (RSI) در محدوده ۴۵ قرار داشت که نشان‌دهنده عدم وجود شرایط اشباع فروش بود. در صورت شکست حمایت ۳۳۲۰ دلار، هدف بعدی سطح ۳۲۵۰ دلار خواهد بود. از طرف دیگر، شکست مقاومت ۳۴۰۰ دلار می‌توانست راه را برای تست سطوح بالاتر در ۳۴۶۰ و سپس ۳۵۰۰ دلار باز کند. حجم معاملات در روزهای اخیر کاهش یافته بود که نشان‌دهنده احتیاط سرمایه‌گذاران در آستانه رویدادهای مهم اقتصادی بود.

۱۵. چشم‌انداز بلندمدت و عوامل ساختاری

فراتر از نوسانات کوتاه‌مدت، چندین عامل ساختاری می‌توانستند در بلندمدت از قیمت طلا حمایت کنند:

• افزایش بدهی‌های جهانی: سطح بی‌سابقه بدهی‌های دولتی و شرکتی در جهان

• تغییرات ژئوپلیتیک: تنش‌های فزاینده بین بلوک‌های اقتصادی و تلاش برای کاهش وابستگی به دلار

• عرضه محدود معادن: کاهش کشف معادن جدید و افزایش هزینه‌های استخراج

• تورم ساختاری: فشارهای تورمی ناشی از تغییرات جمعیتی و اختلال در زنجیره تأمین

این عوامل می‌توانستند در بلندمدت از طلا به عنوان ابزاری برای حفظ ارزش حمایت کنند، حتی اگر در کوتاه‌مدت تحت تأثیر عوامل فصلی و سیاست‌های پولی قرار گیرد.

نتیجه‌گیری

بازار طلا در هفته گذشته تحت تأثیر ترکیبی از عوامل متضاد قرار داشت. از یک سو، بهبود نسبی دلار، پیشرفت در مذاکرات تجاری و انتظارات از ثبات نرخ بهره فدرال رزرو فشار نزولی ایجاد کرده بودند. از سوی دیگر، خریدهای بانک‌های مرکزی، عدم قطعیت‌های ژئوپلیتیک و تورم ساختاری عوامل حمایتی بلندمدت محسوب می‌شدند. در کوتاه‌مدت، قیمت طلا احتمالاً به رویدادهای کلیدی هفته آینده از جمله تصمیمات فدرال رزرو و گزارش‌های اقتصادی مهم واکنش نشان خواهد داد. از منظر تکنیکال، محدوده ۳۳۲۰-۳۴۰۰ دلار به عنوان منطقه تعیین‌کننده در نظر گرفته می‌شود. سرمایه‌گذاران بلندمدت ممکن است از کاهش‌های فعلی به عنوان فرصت خرید استفاده کنند، در حالی که معامله‌گران کوتاه‌مدت باید به دقت تحولات بازار را رصد کنند. به طور کلی، اگرچه فشارهای نزولی در کوتاه‌مدت غالب به نظر می‌رسند، اما عوامل ساختاری متعددی وجود دارند که می‌توانند در بلندمدت از طلا حمایت کنند.