طلا در آستانه آغاز یک هفته پرتلاطم

۱. افزایش محسوس قیمت طلا در پی گزارش اشتغال ضعیف آمریکا

قیمت طلا در واکنش به انتشار داده‌های ضعیف اشتغال آمریکا با رشد چشمگیر ۱.۵ درصدی روبرو شد. بر اساس گزارش وزارت کار ایالات متحده، اقتصاد این کشور در ماه ژوئیه تنها ۷۳ هزار شغل جدید ایجاد کرده است که این رقم به مراتب پایین‌تر از پیش‌بینی‌های تحلیلگران مبنی بر ایجاد ۱۱۰ هزار شغل جدید بود. این اختلاف معنادار بین انتظارات و واقعیت، بلافاصله واکنش بازار را به دنبال داشت. کاهش رشد اشتغال نه تنها نگرانی‌ها درباره سردی اقتصاد آمریکا را تشدید کرد، بلکه احتمال کاهش نرخ بهره توسط فدرال رزرو در ماه‌های آینده را به طور قابل توجهی افزایش داد. این عامل به عنوان یکی از مهم‌ترین محرک‌های صعود قیمت طلا عمل نمود، چرا که طلا در محیط‌های کاهش نرخ بهره جذابیت بیشتری برای سرمایه‌گذاران پیدا می‌کند.

۲. بازنگری منفی قابل توجه داده‌های اشتغال ماه‌های گذشته

علاوه بر ضعف گزارش ماه جولای، بازنگری داده‌های اشتغال دو ماه قبل نیز بر نگرانی‌ها افزود. بر اساس اعلام وزارت کار، تعداد شغل‌های ایجاد شده در ماه‌های مه و ژوئن در مجموع ۲۵۸ هزار مورد کمتر از ارقام قبلی اعلام شده بود. این بازنگری منفی یکی از بزرگ‌ترین اصلاحات دو ماهه از سال ۱۹۷۹ به بعد محسوب می‌شود که تنها در آوریل ۲۰۲۰ (دوران همه‌گیری کووید-۱۹) بازنگری بزرگ‌تری تجربه شده بود. چنین اصلاحاتی به وضوح نشان می‌دهد که وضعیت بازار کار آمریکا در ماه‌های اخیر به مراتب ضعیف‌تر از آن چیزی بوده که ابتدا تصور می‌شد. این امر نه تنها بر انتظارات تورمی تأثیر گذاشت، بلکه تحلیلگران را به این نتیجه رساند که فدرال رزرو ممکن است سیاست پولی انبساطی‌تری را در پیش بگیرد.

۳. افزایش چشمگیر احتمال کاهش نرخ بهره توسط فدرال رزرو

تحلیل قراردادهای آتی نرخ بهره فدرال رزرو نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاران به شدت به کاهش نرخ بهره در ماه‌های آینده خوشبین هستند. بر اساس این داده‌ها، بازار پیش‌بینی می‌کند که فدرال رزرو تا پایان سال ۲۰۲۵ حداقل ۵۷ واحد پایه از نرخ بهره را کاهش خواهد داد. همچنین احتمال کاهش ۲۵ واحدی نرخ بهره در جلسه سپتامبر فدرال رزرو به ۷۶ درصد رسیده است. این تغییر نگرش بازار نسبت به سیاست‌های پولی آینده، مستقیماً بر قیمت طلا تأثیر گذاشته است، چرا که کاهش نرخ بهره معمولاً به معنای تضعیف دلار و افزایش جذابیت دارایی‌های بدون بازدهی مانند طلا است. این عامل در کنار سایر شاخص‌های اقتصادی، فضایی مناسب برای ادامه روند صعودی طلا ایجاد کرده است.

۴. ادامه رکود در بخش تولید و کاهش اعتماد مصرف‌کنندگان

شاخص مدیران خرید (ISM) بخش تولید آمریکا برای پنجمین ماه متوالی کاهش یافته و به ۴۸.۰ واحد رسیده است. این رقم نه تنها پایین‌تر از پیش‌بینی‌های تحلیلگران (۴۹.۵) بوده، بلکه نشان‌دهنده انقباض مستمر فعالیت‌های تولیدی در بزرگ‌ترین اقتصاد جهان است. نکته نگران‌کننده‌تر کاهش زیرشاخص اشتغال این بخش است که نشان می‌دهد کارخانه‌ها در حال کاهش نیروی کار خود هستند. از سوی دیگر، شاخص اعتماد مصرف‌کننده دانشگاه میشیگان نیز روند نزولی داشته و از ۶۱.۸ به ۶۱.۷ واحد کاهش یافته است. این کاهش اگرچه کوچک به نظر می‌رسد، اما در کنار افزایش انتظارات تورمی یکساله مصرف‌کنندگان (از ۴.۴% به ۴.۵%)، تصویر نگران‌کننده‌ای از وضعیت اقتصاد مصرفی ترسیم می‌کند. این عوامل در مجموع بر تصمیمات سیاست‌گذاران پولی و جهت‌گیری بازار طلا تأثیر گذاشته‌اند.

۵. مواضع متفاوت مقامات فدرال رزرو درباره وضعیت بازار کار

اظهارات اخیر مقامات فدرال رزرو نشان می‌دهد که اگرچه همگی نسبت به ضعف بازار کار اذعان دارند، اما در مورد اقدامات لازم اختلاف نظر وجود دارد. میشل بومن و کریستوفر والر، دو عضو بانک مرکزی آمریکا، از کاهش ۲۵ واحدی نرخ بهره در جلسه ژوئیه حمایت کردند. بث هاماک از فدرال رزرو کلیولند اگرچه گزارش NFP را ناامیدکننده خواند، اما معتقد است بازار کار هنوز در حالت تعادل قرار دارد و به تصمیمات اخیر بانک مرکزی اطمینان دارد. در مقابل، رافائل باستیک از فدرال رزرو آتلانتا با اشاره به کند شدن بازار کار، هشدار داد که خطرات تورمی بسیار بیشتر از نگرانی‌های اشتغال است و طرفدار حفظ سیاست‌های انقباضی است. این اختلاف نظرها نشان می‌دهد که تصمیم نهایی فدرال رزرو در ماه سپتامبر به داده‌های اقتصادی هفته‌های آینده بسیار وابسته خواهد بود.

۶. کاهش شدید بازده اوراق خزانه‌داری و تأثیر آن بر طلا

بازده اوراق خزانه‌داری آمریکا در تمامی سررسیدها با کاهش محسوسی مواجه شده است. بازده اوراق ۱۰ ساله خزانه‌داری ۱۵ واحد پایه کاهش یافته و به ۴.۲۲۸ درصد رسیده است. بازده واقعی (تعدیل شده با تورم) این اوراق نیز با ۱۲ واحد پایه کاهش، به ۱.۸۳۸ درصد رسیده است. این کاهش بازدهی از دو جهت برای قیمت طلا اهمیت دارد: نخست اینکه با پایین آوردن هزینه فرصت سرمایه‌گذاری در طلا، جذابیت این فلز گرانبها را افزایش می‌دهد. دوم، کاهش بازده اوراق معمولاً نشان‌دهنده افزایش تقاضا برای دارایی‌های امن است که خود به تنهایی می‌تواند محرک قیمت طلا باشد. این روند به وضوح نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاران نگرانی‌های خود درباره آینده اقتصادی را با خرید اوراق خزانه‌داری و طلا پوشش می‌دهند.

۷. تشدید تنش‌های ژئوپلیتیکی بین آمریکا و روسیه

تنش‌های سیاسی بین آمریکا و روسیه به سطح جدیدی از بحران رسیده است. رئیس‌جمهور آمریکا دستور اعزام دو زیردریایی هسته‌ای به مناطق استراتژیک را صادر کرده که پاسخی به اظهارات تهدیدآمیز دمیتری مدودف، معاون رئیس‌جمهور روسیه بوده است. مدودف این اقدامات آمریکا را "گامی به سوی جنگ" توصیف کرده است. این تنش‌ها در حالی افزایش یافته که مذاکرات صلح بین روسیه و اوکراین نیز به بن‌بست رسیده است. چنین شرایطی به طور سنتی موجب افزایش تقاضا برای دارایی‌های امن مانند طلا می‌شود، چرا که سرمایه‌گذاران به دنبال پناهگاهی مطمئن در برابر نوسانات احتمالی بازارها هستند. این عامل در کنار نشانه‌های ضعف اقتصادی، فشار صعودی مضاعفی بر قیمت طلا وارد کرده است.

۸. اعلام تعرفه‌های جدید تجاری توسط دولت آمریکا

رئیس‌جمهور آمریکا با امضای دستور اجرایی جدید، تعرفه‌های گسترده‌ای بر واردات از ده‌ها کشور وضع کرده است. بر اساس این تصمیم، کشورهایی که با آمریکا مازاد تجاری دارند با تعرفه ۱۰ درصدی مواجه خواهند شد، در حالی که این نرخ برای کشورهای دارای کسری تجاری با آمریکا به ۱۵ درصد افزایش یافته است. این تصمیم که از ۷ آگوست اجرایی می‌شود، میانگین تعرفه‌های آمریکا را از ۱۳.۳ درصد به ۱۵.۲ درصد افزایش خواهد داد. اگرچه چین مشمول این تصمیم نشده، اما عدم قطعیت درباره تمدید آتش‌بس تجاری با این کشور (که اواخر ماه جاری منقضی می‌شود) به تنهایی کافی است تا فشار مضاعفی بر بازارهای جهانی وارد کند. چنین اقداماتی معمولاً با افزایش ریسک‌گریزی و تقاضا برای طلا همراه است.

۹. بن‌بست در مذاکرات تجاری آمریکا و چین

با وجود برگزاری دور جدید مذاکرات تجاری بین چین و آمریکا در استکهلم سوئد، دو طرف نتوانستند به توافقی دست یابند. اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، اعلام کرد که هرگونه تمدید آتش‌بس ۹۰ روزه تعرفه‌ها به تصمیم شخص رئیس‌جمهور بستگی دارد. این عدم قطعیت در شرایطی است که مهلت فعلی آتش‌بس در پایان ماه جاری منقضی می‌شود. بازارها به دقت این تحولات را زیر نظر دارند، چرا که تشدید جنگ تجاری بین دو اقتصاد بزرگ جهان می‌تواند شوک قابل توجهی به رشد جهانی وارد کند و تقاضا برای دارایی‌های امن را به شدت افزایش دهد. این عامل یکی از مهم‌ترین متغیرهایی است که می‌تواند در هفته‌های آینده جهت‌گیری قیمت طلا را تعیین کند.

۱۰. واکنش منفی بازارهای سهام جهانی به تعرفه‌های جدید

اعمال تعرفه‌های جدید توسط آمریکا بلافاصله بازتاب خود را در بازارهای سهام جهانی نشان داد. شاخص Stoxx 600 اروپا بیش از ۱ درصد کاهش یافت و به پایین‌ترین سطح یک ماهه خود رسید. شاخص Hang Seng هنگ‌کنگ ۱.۱ درصد افت کرد و برای چهارمین روز متوالی کاهش یافت. شاخص‌های سهام چین، ژاپن و کره جنوبی نیز همگی با کاهش مواجه شدند. این واکنش بازارها نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاران نگران تأثیرات منفی جنگ تجاری بر رشد جهانی هستند. در چنین شرایطی، معمولاً شاهد انتقال سرمایه از بازارهای پرریسک به سمت دارایی‌های امن مانند طلا هستیم که این روند در روزهای اخیر به وضوح قابل مشاهده بوده است.

۱۱. خروج سرمایه‌گذاران نهادی از بازار سهام

گزارش‌های گلدمن ساکس و بلومبرگ نشان می‌دهد که صندوق‌های پوشش ریسک در چهار هفته اخیر به سرعت در حال کاهش مواضع خود در سهام آمریکا هستند. این صندوق‌ها به ویژه از بخش فناوری خارج شده‌اند که در ماه‌های اخیر پیشران اصلی رشد بازار بوده است. نکته جالب توجه این است که این خروج در حالی اتفاق می‌افتد که شاخص S&P 500 به رکوردهای جدیدی دست یافته است. تحلیلگران این رفتار را نشانه احتیاط سرمایه‌گذاران نهادی در برابر ریسک‌های فزاینده می‌دانند. چنین خروجی‌هایی معمولاً با افزایش تقاضا برای جایگزین‌های کم‌ریسک‌تر مانند طلا همراه است که این عامل نیز به نوبه خود می‌تواند از قیمت طلا حمایت کند.

۱۲. سقوط قیمت مس و اثرات سرریز آن بر فلزات گرانبها

بازار مس شاهد افت شدید قیمت‌ها بوده است که این روند بر سایر فلزات گرانبها نیز تأثیر گذاشته است. قیمت مس به زیر ۴.۴۰ دلار در هر پوند سقوط کرده و در مسیر ثبت کاهش ۲۴ درصدی هفتگی قرار گرفته است. این کاهش عمدتاً ناشی از تصمیم غافلگیرکننده دولت آمریکا برای معاف کردن برخی محصولات مس از تعرفه‌ها بوده که منجر به اشباع بازار از عرضه شده است. تحلیلگران هشدار می‌دهند که این مازاد عرضه ممکن است به بازارهای جهانی بازگردد و فشار نزولی بیشتری بر قیمت‌ها وارد کند. این روند به صورت غیرمستقیم بر قیمت طلا نیز تأثیر گذاشته است، چرا که کاهش قیمت یک فلز صنعتی معمولاً می‌تواند بر روان‌شناسی بازار نسبت به سایر فلزات نیز اثر بگذارد.

۱۳. اظهارات محتاطانه جروم پاول درباره سیاست پولی

رئیس فدرال رزرو در اظهارات اخیر خود امیدها برای کاهش فوری نرخ بهره را تعدیل کرده است. پاول تأکید کرد که هنوز برای تصمیم‌گیری درباره کاهش نرخ بهره در جلسه سپتامبر زود است و بانک مرکزی نیاز دارد داده‌های بیشتری را مشاهده کند. او همچنین اشاره کرد که سیاست پولی فعلی در جایگاه مناسبی برای مدیریت عدم قطعیت‌های ناشی از تعرفه‌ها و تورم قرار دارد. این موضع گیری محتاطانه تا حدی از شتاب بازار برای پیش‌بینی کاهش نرخ بهره کاسته است، اما بسیاری از تحلیلگران معتقدند که اگر داده‌های اقتصادی آینده نیز ضعیف باشند، فدرال رزرو چاره‌ای جز کاهش نرخ بهره نخواهد داشت.

۱۴. رشد قوی اقتصاد آمریکا در سه‌ماهه دوم

برخلاف نشانه‌های ضعف در برخی بخش‌ها، داده‌های کلان اقتصادی آمریکا از رشد قوی این اقتصاد حکایت دارد. تولید ناخالص داخلی آمریکا در سه‌ماهه دوم با نرخ سالانه ۳ درصد رشد کرده است که رقم قابل توجهی محسوب می‌شود. همچنین شاخص قیمت هزینه‌های مصرف شخصی (PCE) که معیار مورد علاقه فدرال رزرو برای سنجش تورم است، در ماه ژوئن به ۲.۶ درصد افزایش یافته است. این ارقام نشان می‌دهند که اگرچه برخی بخش‌های اقتصاد مانند تولید صنعتی با مشکل مواجه هستند، اما کلیت اقتصاد آمریکا هنوز از انعطاف‌پذیری قابل توجهی برخوردار است. این تناقض بین بخش‌های مختلف اقتصاد، تصمیم‌گیری سیاست‌گذاران پولی را با چالش مواجه کرده است.

۱۵. چشم‌انداز قیمت طلا و عوامل کلیدی پیش‌رو

قیمت طلا در آستانه هفته‌ای پرتلاطم قرار دارد که در آن چندین عامل مهم می‌توانند جهت‌گیری آن را تعیین کنند. از یک سو، ادامه تنش‌های تجاری و ژئوپلیتیکی می‌تواند تقاضا برای طلا را افزایش دهد. از سوی دیگر، اگر داده‌های اقتصادی آینده (مانند خرده‌فروشی و تولید صنعتی) بهتر از انتظارات باشند، ممکن است از فشار صعودی بر طلا کاسته شود. همچنین، تصمیم فدرال رزرو در مورد نرخ بهره در سپتامبر به یکی از مهم‌ترین عوامل تعیین‌کننده تبدیل خواهد شد. در کوتاه‌مدت، به نظر می‌رسد طلا در محدوده ۳۳۰۰ تا ۳۴۰۰ دلار نوسان کند، اما شکست هر یک از این سطوح می‌تواند روند جدیدی را در بازار ایجاد نماید.

نتیجه‌گیری

تحلیل جامع تحولات اخیر بازار نشان می‌دهد که قیمت طلا تحت تأثیر ترکیبی از عوامل اقتصادی و ژئوپلیتیکی به حرکت صعودی خود ادامه داده است. از یک طرف، نشانه‌های ضعف در بازار کار آمریکا و رکود در بخش تولید، احتمال کاهش نرخ بهره توسط فدرال رزرو را افزایش داده است. از طرف دیگر، تشدید تنش‌های بین آمریکا و روسیه و عدم قطعیت در جنگ تجاری با چین، تقاضا برای طلا به عنوان دارایی امن را تقویت کرده است. در چنین شرایطی، به نظر می‌رسد طلا در کوتاه‌مدت بتواند روند صعودی خود را حفظ کند، مگر آنکه بهبود غیرمنتظره‌ای در داده‌های اقتصادی آمریکا مشاهده شود یا تنش‌های ژئوپلیتیکی کاهش یابد. سرمایه‌گذاران در هفته‌های آینده باید به دقت تحولات مربوط به سیاست پولی فدرال رزرو، مذاکرات تجاری و تحولات ژئوپلیتیکی را زیر نظر داشته باشند، چرا که هر یک از این عوامل می‌تواند تأثیر تعیین‌کننده‌ای بر جهت‌گیری بازار طلا داشته باشد. در بلندمدت، تداوم روند فعلی تضعیف اقتصادی ممکن است فضایی مناسب برای طلا ایجاد کند، اما مقاومت در برابر تورم و رشد نسبتاً قوی تولید ناخالص داخلی آمریکا می‌تواند محدودیت‌هایی برای این رشد ایجاد نماید.