سوآپ نکول اعتباری (CDS) چیست؟

سوآپ نکول اعتباری (CDS) یک مشتقه مالی است که به سرمایه‌گذار امکان می‌دهد ریسک اعتباری خود را با ریسک سرمایه‌گذار دیگری مبادله یا جبران کند. برای مبادله ریسک نکول، وام‌دهنده CDS را از سرمایه‌گذار دیگری خریداری می‌کند که متعهد می‌شود در صورت نکول وام‌گیرنده، به او غرامت بپردازد. اکثر قراردادهای CDS از طریق پرداخت حق بیمه مستمر، مشابه حق بیمه‌های بیمه‌نامه، حفظ می‌شوند. وام‌دهنده‌ای که نگران نکول وام‌گیرنده است، اغلب از CDS برای جبران یا مبادله این ریسک استفاده می‌کند.

CDS به چه معناست؟
در مشتقات مالی، CDS مخفف سوآپ نکول اعتباری است که به سرمایه‌گذار امکان مبادله یا جبران ریسک اعتباری خود را می‌دهد.

نکات کلیدی

• CDS نوعی مشتقه است که ریسک اعتباری محصولات با درآمد ثابت را منتقل می‌کند.
• در قرارداد CDS، خریدار حق بیمه مستمری مشابه بیمه‌نامه پرداخت می‌کند و فروشنده متعهد می‌شود در صورت نکول، ارزش اوراق بهادار و پرداخت‌های بهره را جبران کند.
• در سال ۲۰۲۳، اندازه تقریبی بازار CDS ایالات متحده بیش از ۴.۳ تریلیون دلار بود.
• CDSها برای سفته‌بازی، پوشش ریسک یا آربیتراژ استفاده می‌شوند.
• CDSها در رکود بزرگ ۲۰۰۸ و بحران بدهی دولتی اروپا در ۲۰۱۰ نقش داشتند.

سوآپ‌های نکول اعتباری (CDS) چگونه کار می‌کنند؟
CDS یک قرارداد مشتقه است که ریسک اعتباری محصولات با درآمد ثابت، مانند اوراق قرضه یا بدهی‌های securitized، را منتقل می‌کند. برای مثال، فرض کنید شرکتی اوراق قرضه‌ای با ارزش اسمی ۱۰۰ دلار و سررسید ۱۰ ساله به سرمایه‌گذار می‌فروشد و متعهد می‌شود در پایان دوره ۱۰۰ دلار را با پرداخت‌های بهره دوره‌ای بازپرداخت کند. از آنجا که ناشر بدهی نمی‌تواند تضمین کند که قادر به بازپرداخت خواهد بود، سرمایه‌گذار ریسک را متحمل می‌شود. خریدار بدهی می‌تواند CDS خریداری کند تا این ریسک را به سرمایه‌گذار دیگری منتقل کند که در صورت نکول ناشر بدهی، پرداخت را بر عهده می‌گیرد.

اوراق بدهی اغلب دوره‌های سررسید طولانی دارند که پیش‌بینی ریسک سرمایه‌گذاری را دشوار می‌کند، مانند وام‌های رهنی ۳۰ ساله. CDSها راهی محبوب برای مدیریت این ریسک هستند. خریدار CDS تا تاریخ سررسید قرارداد به فروشنده حق بیمه پرداخت می‌کند و در ازای آن، فروشنده متعهد می‌شود در صورت وقوع رویداد اعتباری، ارزش اوراق و پرداخت‌های بهره را تا تاریخ سررسید جبران کند.

سوآپ‌های نکول اعتباری و رویدادهای اعتباری
رویداد اعتباری محرکی است که خریدار CDS را ملزم به تسویه قرارداد می‌کند. رویدادهای اعتباری در زمان خرید CDS توافق شده و بخشی از قرارداد هستند. رایج‌ترین رویدادهای اعتباری برای CDSهای تک‌نام شامل موارد زیر است:

• نکول نهاد مرجع به غیر از عدم پرداخت: نکول نهاد به دلیلی غیر از عدم پرداخت.
• عدم پرداخت: نهاد مرجع نتواند پرداخت‌ها را انجام دهد.
• تسریع تعهد: زمانی که تعهدات قرارداد زودتر از پیش‌بینی‌شده باید پرداخت شوند.
• انکار قرارداد: اختلاف در اعتبار قرارداد.
• توقف موقت: تعلیق قرارداد تا رفع مشکلات.
• بازسازی تعهد: بازسازی وام‌های زیربنایی.
• مداخله دولت: اقداماتی از سوی دولت که بر قرارداد تأثیر می‌گذارد.

اندازه بازار مشتقات اعتباری
CDSها می‌توانند برای مدت کمتر از عمر سرمایه‌گذاری خریداری شوند. برای مثال، اگر سرمایه‌گذار دو سال از یک اوراق ۱۰ ساله را نگه داشته و معتقد باشد ناشر در معرض ریسک اعتباری است، ممکن است CDS با دوره ۵ ساله خریداری کند تا سرمایه‌گذاری را تا سال هفتم محافظت کند.

تسویه
در صورت وقوع رویداد اعتباری، قرارداد ممکن است از طریق تسویه فیزیکی یا نقدی تسویه شود. در تسویه فیزیکی، فروشنده اوراق بدهی واقعی را از خریدار دریافت می‌کند. تسویه نقدی، که با تغییر هدف CDSها از ابزارهای پوشش به سفته‌بازی محبوب‌تر شد، شامل پرداخت خسارت توسط فروشنده به خریدار است. در گزارش سه‌ماهه اول سال ۲۰۲۴، دفتر کنترل ارز ایالات متحده اندازه کل بازار مشتقات اعتباری را ۴.۷ تریلیون دلار اعلام کرد که ۳.۲ تریلیون دلار آن CDS بود.

کاربردهای CDS

• سفته‌بازی: CDSها به دلیل ارزش بازار متغیر قابل معامله هستند و سرمایه‌گذاران می‌توانند از تفاوت قیمت‌ها سود ببرند.
• پوشش ریسک: بانک‌ها، شرکت‌های بیمه و صندوق‌های بازنشستگی از CDS برای پوشش ریسک نکول وام‌گیرنده استفاده می‌کنند.
• آربیتراژ: سرمایه‌گذاران می‌توانند اوراق قرضه را در یک بازار خریداری کرده و CDS مرتبط با همان نهاد مرجع را در بازار CDS بخرند.

CDS و رکود بزرگ
CDSها نقش کلیدی در بحران مالی ۲۰۰۷–۲۰۰۸ داشتند. شرکت‌هایی مانند AIG، Bear Stearns و Lehman Brothers CDSهایی برای محافظت از سرمایه‌گذاران در برابر نکول وام‌های رهنی securitized به اوراق بهادار با پشتوانه وام رهنی (MBS) صادر کردند. این وام‌ها اغلب به افرادی با اعتبار پایین اعطا می‌شدند، زیرا بانک‌های سرمایه‌گذاری و سرمایه‌گذاران املاک با افزایش قیمت مسکن سودهای کلانی کسب می‌کردند. CDSها به بانک‌ها اجازه دادند ابزارهای بدهی وثیقه‌ای مصنوعی (CDO) ایجاد کنند که شرط‌بندی بر قیمت‌های وام‌های رهنی بود. وقتی قیمت مسکن سقوط کرد، بانک‌ها نتوانستند تعهدات خود را پرداخت کنند، که منجر به ورشکستگی یا نیاز به کمک دولتی شد و بحران مالی جهانی را تشدید کرد.

مکانیزم‌های سوآپ‌های نکول اعتباری
تسویه CDS شامل دو روش اصلی است:

• تسویه فیزیکی: خریدار حفاظت، اوراق بدهی را به فروشنده تحویل می‌دهد و ارزش اسمی آن‌ها را دریافت می‌کند.
• تسویه نقدی: غرامت بر اساس حراج رویداد اعتباری تعیین می‌شود که قیمت بازار اوراق بدهی نکول‌شده را مشخص می‌کند. تسویه نقدی در بازارهای با نقدینگی پایین ترجیح داده می‌شود.

مزایا و معایب CDS
مزایا

• مدیریت ریسک: CDS ابزاری برای پوشش ریسک نکول اوراق یا پرتفوی‌ها است.
• تنوع‌بخشی پرتفوی: امکان دسترسی به بازارهای اعتباری بدون مالکیت مستقیم اوراق را فراهم می‌کند.
• افزایش نقدینگی: بازار CDS معمولاً نقدشونده است و امکان ورود و خروج سریع از موقعیت‌ها را می‌دهد.
• فرصت‌های سفته‌بازی: امکان سود از تغییرات در بازارهای اعتباری را فراهم می‌کند.
• سفارشی‌سازی: CDSها می‌توانند برای پوشش ریسک‌های خاص طراحی شوند.

معایب

• ریسک طرف مقابل: اگر فروشنده CDS نکول کند، خریدار ممکن است غرامت دریافت نکند.
• پیچیدگی و عدم شفافیت: CDSها ابزارهای پیچیده‌ای هستند که برای سرمایه‌گذاران مبتدی درک آن‌ها دشوار است.
• عدم تنظیم: بازار CDS نسبت به سایر بازارهای مالی کمتر تنظیم شده و شفافیت کمتری دارد.
• عدم نقدینگی در دوره‌های تنش: در شرایط آشوب بازار، نقدینگی ممکن است کاهش یابد و خروج از موقعیت‌ها دشوار شود.

ریسک طرف مقابل در CDS
ریسک طرف مقابل به خطر عدم انجام تعهدات توسط طرف دیگر در قرارداد CDS اشاره دارد. از آنجا که CDSها معمولاً به‌صورت خارج از بورس (OTC) معامله می‌شوند، بدون نظارت بورس متمرکزی هستند. اگر فروشنده حفاظت نکول کند، خریدار ممکن است با ریسک کامل اعتباری نهاد مرجع مواجه شود. برای مدیریت این ریسک، سرمایه‌گذاران باید:

• بررسی دقیق سلامت مالی طرف مقابل انجام دهند.
• معاملات را بین چندین طرف مقابل توزیع کنند.
• از توافق‌نامه‌های وثیقه برای تضمین موقعیت‌ها استفاده کنند.

چه چیزی CDS را فعال می‌کند؟
اگر سرمایه‌گذاری زیربنایی، معمولاً یک وام، دچار رویداد اعتباری شود، ارائه‌دهنده CDS باید به خریدار سوآپ پرداخت کند.

آیا سوآپ نکول اعتباری قانونی است؟
CDSها قانونی هستند اما توسط کمیسیون بورس و اوراق بهادار (SEC) و کمیسیون معاملات آتی کالا (CFTC) تحت قانون داد-فرانک تنظیم می‌شوند.

هشدارها و ملاحظات
CDSها ابزارهای قدرتمندی برای مدیریت ریسک و سفته‌بازی هستند، اما پیچیدگی، ریسک طرف مقابل و نقش آن‌ها در بحران‌های مالی گذشته مانند ۲۰۰۷–۲۰۰۸ نیازمند احتیاط است. عدم تنظیم کافی و نقدینگی محدود در زمان‌های تنش بازار می‌تواند زیان‌های قابل‌توجهی ایجاد کند. CDSها ممکن است به سرمایه‌گذاران حس امنیت کاذب بدهند، به‌ویژه اگر به رتبه‌بندی‌های اعتباری یا بازارهای ناپایدار وابسته باشند. سرمایه‌گذاران باید از منابع معتبر مانند گزارش‌های دفتر کنترل ارز یا داده‌های بازارهای مالی استفاده کنند، با مشاوران مالی مشورت کنند و ریسک‌های طرف مقابل و بازار را به‌دقت ارزیابی کنند. تاریخچه CDSها نشان می‌دهد که استفاده نادرست یا نظارت ضعیف می‌تواند پیامدهای گسترده‌ای برای سیستم مالی داشته باشد.

نتیجه‌گیری
سوآپ‌های نکول اعتباری ابزارهایی برای کاهش ریسک نکول دارایی‌های زیربنایی هستند. آن‌ها در گذشته برای کاهش ریسک سرمایه‌گذاری در اوراق بهادار با پشتوانه وام رهنی و محصولات با درآمد ثابت استفاده شده‌اند، اما نقش آن‌ها در بحران مالی ۲۰۰۷–۲۰۰۸ و بحران بدهی دولتی اروپا در ۲۰۱۰ نشان‌دهنده خطرات بالقوه است. سرمایه‌گذاران باید CDSها را با احتیاط استفاده کنند، ریسک‌های طرف مقابل و پیچیدگی‌ها را درک کنند و از داده‌های معتبر برای تصمیم‌گیری آگاهانه استفاده کنند.