از رکوردشکنی اخیر طلا تا پیامدهای شوک تعرفه‌ای

۱. ثبات قیمت طلا در بازارهای نقدی

قیمت طلای نقدی (XAU/USD) در طول هفته گذشته نوسانات محدودی را تجربه کرد و در نهایت در محدوده ۳۴۰۰ دلار تثبیت شد. این ثبات نسبی در شرایطی اتفاق افتاد که سایر بازارهای مالی نوسانات قابل توجهی را ثبت می‌کردند. تحلیلگران این پایداری را ناشی از تعادل میان عوامل مثبت و منفی تأثیرگذار بر طلا می‌دانند. از یک سو، انتظارات فزاینده از کاهش نرخ بهره توسط فدرال رزرو و نگرانی‌های تورمی از قیمت طلا حمایت می‌کرد و از سوی دیگر، تقویت نسبی دلار آمریکا و بهبود بازده اوراق خزانه‌داری مانع از رشد بیشتر آن می‌شد. به نظر می‌رسد سرمایه‌گذاران در آستانه انتشار داده‌های مهم تورم در هفته آینده، رویکرد محتاطانه‌ای در پیش گرفته‌اند و ترجیح می‌دهند تا روشن‌تر شدن چشم‌انداز اقتصادی، از انجام معاملات بزرگ خودداری کنند.

۲. رکوردشکنی معاملات آتی طلا

بازار قراردادهای آتی طلا در بورس کالای نیویورک (COMEX) شاهد روند صعودی چشمگیری بود و قرارداد دسامبر این فلز گرانبها به بالاترین سطح تاریخ خود در ۳۵۳۴.۱۰ دلار رسید. این افزایش قابل توجه که اختلاف قیمتی بیش از ۱۰۰ دلاری نسبت به قیمت‌های نقدی ایجاد کرد، عمدتاً واکنش بازار به اخبار مربوط به اعمال تعرفه‌های جدید بر واردات شمش طلا بود. معامله‌گران آتی نگران کاهش عرضه فیزیکی طلا در بازارهای جهانی و افزایش هزینه‌های مرتبط با واردات هستند که می‌تواند در ماه‌های آینده فشار صعودی بر قیمت‌ها وارد کند. جالب توجه اینکه این رکوردشکنی در شرایطی اتفاق افتاد که شاخص دلار آمریکا نیز تقویت شده بود، که نشان‌دهنده اهمیت بیشتر عوامل مرتبط با عرضه فیزیکی طلا در این بخش از بازار است.

۳. اعمال تعرفه بر شمش‌های طلای سوئیسی

در تحولی مهم که برای اولین بار توسط فایننشال تایمز گزارش شد، گمرک و حفاظت مرزی ایالات متحده (CBP) در تاریخ ۳۱ ژوئیه حکمی را صادر کرد که بر اساس آن شمش‌های طلای یک کیلوگرمی و ۱۰۰ اونسی تحت کد تعرفه جدید ۷۱۰۸.۱۳.۵۵۰۰ طبقه‌بندی شدند. این تصمیم که به صورت نسبتاً غیرمنتظره اعلام شد، هزینه واردات این شمش‌ها را که عمدتاً در سوئیس تولید می‌شوند، به میزان قابل توجهی افزایش می‌دهد. صنعت طلای سوئیس که سالانه حدود ۶۱.۵ میلیارد دلار صادرات طلا به آمریکا دارد، با چالش جدی مواجه شده است. این اقدام در ادامه سیاست‌های تجاری تهاجمی دولت ترامپ قرار می‌گیرد که پیش از این نیز تعرفه‌های ۳۹ درصدی بر طیف وسیعی از کالاهای سوئیسی اعمال کرده بود. کارشناسان هشدار می‌دهند که این تصمیم می‌تواند جریان جهانی طلای فیزیکی را مختل کند و هزینه‌های معاملاتی را برای بازیگران اصلی بازار افزایش دهد.

۴. واکنش انجمن طلای سوئیس

انجمن طلای سوئیس که نماینده اصلی صنعت طلا و فلزات گرانبها در این کشور است، با انتشار بیانیه‌ای قوی به این تصمیم آمریکا واکنش نشان داد. در این بیانیه تأکید شده است که تعرفه‌های جدید صادرات طلای فیزیکی سوئیس به آمریکا را از نظر اقتصادی «غیرممکن» می‌کند. نمایندگان این انجمن ابراز نگرانی عمیق کردند که این اقدام می‌تواند جریان بین‌المللی طلای فیزیکی را مختل کند و به رابطه دیرینه تجاری بین دو کشور آسیب بزند. سوئیس به عنوان یکی از مهم‌ترین قطب‌های جهانی تصفیه و تجارت طلا، نقش حیاتی در زنجیره تأمین جهانی این فلز گرانبها ایفا می‌کند. تحلیلگران هشدار می‌دهند که این تعرفه‌ها ممکن است باعث شود سوئیسی‌ها بازارهای جایگزین مانند چین و هند را بیشتر مورد توجه قرار دهند که می‌تواند ساختار تجارت جهانی طلا را در بلندمدت تغییر دهد.

۵. افزایش احتمال کاهش نرخ بهره توسط فدرال رزرو

ابزار نظارت بر نرخ گروه CME نشان می‌دهد که بازارها در حال حاضر کاهش ۲۵ واحدی نرخ بهره در جلسه سپتامبر فدرال رزرو را با احتمال ۹۲ درصدی قیمت‌گذاری کرده‌اند. این تغییر چشمگیر در انتظارات بازار عمدتاً ناشی از انتشار داده‌های اقتصادی ضعیف در هفته‌های اخیر بوده است. گزارش اشتغال غیرکشاورزی ماه ژوئیه که با افزایش ناامیدکننده ۷۳ هزار شغلی همراه بود، همراه با نشانه‌های کاهش فعالیت در بخش خدمات، مقامات فدرال رزرو را تحت فشار قرار داده تا سیاست‌های انبساطی را در پیش بگیرند. حتی برخی از مقامات که قبلاً مواضع تهاجمی‌تری در مورد سیاست پولی داشتند، اخیراً لحن خود را تعدیل کرده‌اند. این تغییر رویکرد یکی از مهم‌ترین عوامل حمایتی قیمت طلا در هفته گذشته بود، زیرا کاهش نرخ‌های بهره معمولاً باعث تضعیف دلار و افزایش جذابیت دارایی‌های بدون بازده مانند طلا می‌شود.

۶. گزارش ضعیف اشتغال غیرکشاورزی

داده‌های بازار کار ایالات متحده که در هفته گذشته منتشر شد، زنگ‌های هشدار را برای اقتصاددانان به صدا درآورد. گزارش اشتغال غیرکشاورزی (NFP) ماه ژوئیه نشان داد که اقتصاد آمریکا تنها ۷۳ هزار شغل جدید ایجاد کرده است که بسیار پایین‌تر از پیش‌بینی‌های تحلیلگران (۱۱۰ هزار شغل) و رقم اصلاح‌شده ماه قبل (۲۲۴ هزار شغل) بود. این ضعف عمدتاً در بخش تولید و خدمات مشهود بود. نکته نگران‌کننده‌تر افزایش تعداد مدعیان مستمر بیکاری به ۱.۹۷ میلیون نفر بود که بالاترین سطح از نوامبر ۲۰۲۱ محسوب می‌شود. این آمار نشان می‌دهد که نه تنها ایجاد شغل جدید کند شده، بلکه کارگران بیکار نیز با دشواری بیشتری در یافتن شغل مناسب مواجه هستند. چنین نشانه‌هایی از ضعف در بازار کار، یکی از کلیدی‌ترین دلایلی است که فدرال رزرو را تحت فشار قرار داده تا سیاست‌های پولی انبساطی‌تری را در پیش بگیرد.

۷. کاهش فعالیت بخش خدمات آمریکا

شاخص مدیران خرید بخش خدمات (ISM Services PMI) که هفته گذشته منتشر شد، نشان‌دهنده کاهش فعالیت در بزرگترین بخش اقتصاد آمریکا بود. این شاخص که از ۵۵.۱ در ماه ژوئن به ۵۳.۷ در ژوئیه کاهش یافت، پایین‌ترین سطح از آگوست ۲۰۲۲ را ثبت کرد. نگران‌کننده‌تر آنکه زیرشاخص اشتغال این بخش برای اولین بار از ماه مه به محدوده انقباضی (زیر ۵۰) سقوط کرد. تحلیلگران معتقدند که کاهش تقاضا برای خدمات، همراه با فشارهای هزینه‌ای بالا، باعث شده‌اند که کسب‌وکارها در استخدام نیروی جدید محتاطانه عمل کنند. این داده‌ها در کنار گزارش ضعیف اشتغال غیرکشاورزی، تصویری از اقتصاد آمریکا ارائه می‌دهد که ممکن است در آستانه کاهش سرعت رشد قرار داشته باشد و نیاز به تحریک پولی دارد.

۸. افزایش تورم بخش خدمات

در میان تمام نشانه‌های ضعف اقتصادی، یک نگرانی تورمی مهم وجود دارد: زیرشاخص قیمت‌های پرداختی در گزارش ISM خدمات به ۵۷.۱ واحد افزایش یافت که بالاترین سطح از نوامبر ۲۰۲۲ محسوب می‌شود. این افزایش نشان می‌دهد که با وجود کاهش فعالیت اقتصادی، فشارهای تورمی در بخش خدمات - که سهم بزرگی از شاخص قیمت مصرف‌کننده را تشکیل می‌دهد - همچنان پابرجاست. این وضعیت فدرال رزرو را در معضل دشواری قرار داده است: از یک سو نشانه‌های ضعف اقتصادی نیاز به کاهش نرخ بهره دارد و از سوی دیگر تورم خدمات ممکن است کاهش بیشتر را محدود کند. این تناقض یکی از دلایلی است که باعث شده برخی از مقامات فدرال رزرو در اظهارات اخیر خود محتاطانه عمل کنند.

۹. تقویت نسبی شاخص دلار آمریکا

شاخص دلار آمریکا (DXY) که ارزش دلار را در برابر سبدی از ارزهای اصلی اندازه‌گیری می‌کند، در هفته گذشته با افزایش ۰.۱ درصدی به ۹۸.۱۴ واحد رسید. این تقویت اگرچه اندک بود، اما کافی بود تا مانع از رشد بیشتر قیمت طلا شود. دلار آمریکا عمدتاً از افزایش بازده اوراق خزانه‌داری و برخی نگرانی‌های ژئوپلیتیک حمایت دریافت کرد. با این حال، شاخص دلار همچنان نزدیک به پایین‌ترین سطح دو هفته اخیر خود باقی ماند که نشان‌دهنده ادامه فشار نزولی بر این ارز در میان انتظارات از کاهش نرخ بهره است. رابطه معکوس دلار و طلا به این معنی است که هرگونه تقویت بیشتر دلار می‌تواند سقف قیمتی برای طلا ایجاد کند، در حالی که تضعیف دلار ممکن است به طلا کمک کند تا مقاومت روانی مهم ۳۵۰۰ دلار را آزمایش کند.

۱۰. افزایش بازده اوراق خزانه‌داری آمریکا

بازده اوراق خزانه‌داری ۱۰ ساله آمریکا پس از کاهش در روزهای گذشته، با ۳ واحد پایه افزایش به ۴.۲۸۵ درصد رسید. این افزایش اگرچه اندک بود، اما همراه با تقویت دلار، محدودیت‌هایی برای رشد قیمت طلا ایجاد کرد. اوراق خزانه‌داری به عنوان گزینه‌ای رقیب برای طلا محسوب می‌شوند و افزایش بازده آنها معمولاً جذابیت سرمایه‌گذاری در طلا را کاهش می‌دهد. نکته جالب توجه این بود که این افزایش بازده در شرایطی اتفاق افتاد که انتظارات از کاهش نرخ بهره همچنان قوی بود، که نشان‌دهنده پیچیدگی شرایط فعلی بازار است. برخی تحلیلگران معتقدند که این افزایش بازده ممکن است موقتی باشد و بیشتر ناشی از تعدیل مواضع معامله‌گران پیش از انتشار داده‌های مهم اقتصادی هفته آینده باشد.

۱۱. مذاکرات محرمانه آتش‌بس در اوکراین

منابع دیپلماتیک گزارش داده‌اند که ایالات متحده و روسیه در حال مذاکره درباره یک توافق آتش‌بس احتمالی در اوکراین هستند. بر اساس این گزارش‌ها، پیشنهاد اولیه اجازه می‌دهد روسیه کنترل مناطق اشغالی را حفظ کند، در حالی که اوکراین متعهد می‌شود به عضویت ناتو درنیاید. این مذاکرات که قرار است در اجلاس احتمالی ترامپ و پوتین در امارات متحده عربی مورد بحث قرار گیرد، با نگرانی‌های شدید اوکراین و متحدان اروپایی آن مواجه شده است. از دیدگاه بازارهای مالی، هرگونه پیشرفت به سمت پایان جنگ می‌تواند منجر به کاهش قیمت دارایی‌های امن مانند طلا شود. با این حال، پیچیدگی‌های سیاسی این پرونده و احتمال مخالفت‌های داخلی در آمریکا و اروپا باعث شده است که معامله‌گران در تفسیر این اخبار محتاط باشند.

۱۲. اظهارات مقامات فدرال رزرو

اظهارات مقامات فدرال رزرو در هفته گذشته عمدتاً محتاطانه و بعضاً متناقض بود. رافائل بوستیچ، رئیس فدرال رزرو آتلانتا، اذعان کرد که گزارش‌های اخیر بازار کار «تفکر ما را درباره پیشرفت در دستور کار اشتغال تغییر داده است». او که پیش از این از جمله اعضای میانه‌رو فدرال رزرو محسوب می‌شد، گفت که اگرچه هنوز کاهش نرخ بهره در سال جاری را مناسب می‌داند، اما فدرال رزرو قبل از تصمیم‌گیری نهایی در سپتامبر به «داده‌های بیشتری» نیاز دارد. از سوی دیگر، آلبرتو موسالم، رئیس فدرال رزرو سنت لوئیس، هشدار داد که تورم خدمات ممکن است پایدار بماند و فدرال رزرو هنوز به هدف تورمی ۲ درصدی خود نرسیده است. این اظهارات متنوع نشان می‌دهد که حتی در میان اعضای FOMC نیز درباره زمان و میزان کاهش نرخ‌ها اجماع کامل وجود ندارد.

۱۳. انتصاب جدید در هیئت مدیره فدرال رزرو

رئیس جمهور ترامپ در حرکتی غافلگیرکننده، استفن میران، مشاور اقتصادی کاخ سفید، را به عنوان عضو موقت هیئت مدیره فدرال رزرو معرفی کرد. این انتصاب که جایگزین آدریانا کوگلر (که از ۸ آگوست استعفا داده) خواهد شد، نیاز به تأیید سنا دارد. نکته جالب توجه این است که میران اگرچه یک اقتصاددان تحصیل‌کرده است، اما سابقه محدودی در سیاست‌گذاری پولی دارد. این انتصاب در شرایطی انجام می‌شود که فدرال رزرو در آستانه یک چرخش مهم سیاستی قرار دارد و ممکن است بر روند تصمیم‌گیری‌ها تأثیر بگذارد. ترامپ در بیانیه خود اشاره کرد که به دنبال یک جایگزین دائمی است، که نشان می‌دهد این انتصاب ممکن است موقتی باشد. عدم قطعیت ناشی از این تغییر در ترکیب هیئت مدیره، لایه دیگری از پیچیدگی را به پیش‌بینی‌های بازار اضافه کرده است.

۱۴. عملکرد قوی بازارهای سهام جهانی

در تناقضی جالب توجه با نگرانی‌های اقتصادی، شاخص‌های سهام جهانی در هفته گذشته عملکرد قوی‌ای داشتند. در اروپا، شاخص‌های STOXX 50 و STOXX 600 به ترتیب ۳.۳% و ۱.۹% افزایش یافتند که بهترین عملکرد آنها از ماه آوریل بود. در آسیا، شاخص MSCI آسیا-پاسیفیک ۰.۴% رشد کرد و روند صعودی پنج روزه خود را ادامه داد. در آمریکا نیز شاخص نزدک کامپوزیت به رکورد جدیدی دست یافت. این بهبود ریسک‌پذیری در بازارهای سهام، بخشی از فشار خرید بر طلا را کاهش داد، زیرا برخی سرمایه‌گذاران ترجیح دادند به جای دارایی‌های امن مانند طلا، در دارایی‌های پرریسک‌تر سرمایه‌گذاری کنند. با این حال، برخی تحلیلگران هشدار می‌دهند که این رشد ممکن است شکننده باشد و به داده‌های اقتصادی آینده وابسته است.

۱۵. چشم‌انداز هفته آینده

هفته آینده از چند جهت برای بازار طلا حیاتی خواهد بود. انتشار داده‌های تورم مصرف‌کننده (CPI) و تولیدکننده (PPI) مهم‌ترین رویدادهای اقتصادی محسوب می‌شوند که می‌توانند انتظارات از سیاست‌های فدرال رزرو را به شدت تحت تأثیر قرار دهند. علاوه بر این، داده‌های خرده‌فروشی و شاخص اعتماد مصرف‌کننده دانشگاه میشیگان نیز مورد توجه معامله‌گران خواهد بود. از نظر رویدادهای سیاسی، ادامه مذاکرات تجاری بین آمریکا و چین و تحولات مربوط به مذاکرات اوکراین می‌توانند بر جو بازار تأثیر بگذارند. همچنین، سخنرانی‌های برنامه‌ریزی‌شده مقامات فدرال رزرو ممکن است سرنخ‌های جدیدی درباره احتمال کاهش نرخ بهره در سپتامبر ارائه دهند. در این شرایط، طلا ممکن است در محدوده ۳۳۵۰ تا ۳۴۵۰ دلار نوسان کند تا زمانی که یکی از این عوامل، روند مشخص‌تری به بازار بدهد.

نتیجه‌گیری

تحلیل جامع رویدادهای هفته گذشته نشان می‌دهد که بازار طلا در میانه میدان نبرد عوامل متضاد قرار دارد. از یک سو، انتظارات فزاینده از کاهش نرخ بهره توسط فدرال رزرو، نگرانی‌های مربوط به رکود اقتصادی و اختلالات احتمالی در زنجیره تأمین جهانی طلا ناشی از تعرفه‌های جدید، عوامل حمایتی قوی برای قیمت‌ها ایجاد کرده‌اند. از سوی دیگر، تقویت نسبی دلار آمریکا، افزایش بازده اوراق خزانه‌داری و بهبود ریسک‌پذیری در بازارهای سهام، سقف‌هایی برای رشد قیمت ایجاد کرده‌اند.

در چنین شرایطی، به نظر می‌رسد طلا برای شکستن مقاومت روانی مهم ۳۵۰۰ دلار نیاز به محرک قوی‌تری دارد که ممکن است در صورت انتشار داده‌های تورمی ضعیف یا تشدید نگرانی‌های رشد اقتصادی محقق شود. از طرف دیگر، هرگونه نشانه از تداوم تورم یا بهبود چشم‌انداز رشد می‌تواند این فلز گرانبها را تحت فشار قرار دهد. در کوتاه‌مدت، معامله‌گران باید به دقت داده‌های اقتصادی هفته آینده و سیگنال‌های فدرال رزرو را زیر نظر بگیرند، زیرا این عوامل می‌توانند جهت‌گیری بعدی بازار را تعیین کنند. در بلندمدت، تأثیر تعرفه‌های جدید بر ساختار تجارت جهانی طلا و پیامدهای سیاست‌های پولی فدرال رزرو بر ارزش دلار، دو عاملی خواهند بود که روند اصلی قیمت طلا در ماه‌های آینده را شکل می‌دهند.