بیماری هلندی یک اصطلاح اقتصادی است که به پیامدهای منفی ناشی از افزایش ناگهانی ارزش پول یک کشور اشاره دارد. این اصطلاح عمدتاً با کشف یا بهره‌برداری از یک منبع طبیعی ارزشمند و پیامدهای غیرمنتظره‌ای که چنین کشفی می‌تواند بر اقتصاد کلی یک کشور داشته باشد، مرتبط است.
نکات کلیدی
- بیماری هلندی راهی خلاصه برای توصیف پارادوکسی است که در آن اخبار خوب، مانند کشف ذخایر بزرگ نفتی، به اقتصاد گسترده‌تر یک کشور آسیب می‌رساند.
- این ممکن است با هجوم مقدار زیادی پول خارجی برای بهره‌برداری از یک منبع تازه کشف‌شده آغاز شود.
- علائم شامل افزایش ارزش پول، کاهش صادرات و از دست دادن مشاغل به کشورهای دیگر است.
درک بیماری هلندی
بیماری هلندی دو اثر اقتصادی اصلی را نشان می‌دهد:
- کاهش رقابت‌پذیری قیمتی صادرات کالاهای تولیدی کشور موردنظر.
- افزایش واردات.
هر دو پدیده از ارزش بالاتر پول محلی ناشی می‌شوند.
در بلندمدت، این عوامل می‌توانند به بیکاری منجر شوند، زیرا مشاغل تولیدی به کشورهای با هزینه کمتر منتقل می‌شوند. در همین حال، صنایع غیرمبتنی بر منابع به دلیل افزایش ثروت تولیدشده توسط صنایع مبتنی بر منابع، دچار آسیب می‌شوند.
منشأ اصطلاح بیماری هلندی
اصطلاح بیماری هلندی توسط مجله اکونومیست در سال 1977 ابداع شد. این نشریه بحرانی را که پس از کشف ذخایر عظیم گاز طبیعی در دریای شمال در سال 1959 در هلند رخ داد، تحلیل کرده بود. ثروت جدید و صادرات عظیم نفت باعث شد ارزش گيلدر هلند به شدت افزایش یابد و صادرات تمام محصولات غیرنفتی هلند در بازار جهانی کمتر رقابتی شوند. بیکاری از 1.1٪ به 5.1٪ افزایش یافت و سرمایه‌گذاری در کشور کاهش یافت.
بیماری هلندی به‌طور گسترده در محافل اقتصادی به‌عنوان راهی خلاصه برای توصیف موقعیت‌های مشابه استفاده شد.
نمونه‌های بیماری هلندی
در دهه 1970، بیماری هلندی به بریتانیای کبیر ضربه زد، زمانی که قیمت نفت چهار برابر شد و استخراج نفت دریای شمال در سواحل اسکاتلند از نظر اقتصادی مقرون‌به‌صرفه شد. تا اواخر دهه 1970، بریتانیا به صادرکننده خالص نفت تبدیل شده بود، در حالی که قبلاً واردکننده خالص بود. اگرچه ارزش پوند به شدت افزایش یافت، کشور به دلیل تقاضای کارگران بریتانیایی برای دستمزدهای بالاتر و غیررقابتی شدن سایر صادرات بریتانیا وارد رکود شد.
در سال 2014، اقتصاددانان در کانادا گزارش دادند که هجوم سرمایه خارجی مرتبط با بهره‌برداری از ماسه‌های نفتی این کشور ممکن است منجر به ارزش‌گذاری بیش از حد پول و کاهش رقابت‌پذیری در بخش تولید شده باشد. به‌طور همزمان، روبل روسیه به دلایل مشابه به شدت ارزش‌گذاری شد. در سال 2016، قیمت نفت به‌طور قابل‌توجهی کاهش یافت و هر دو دلار کانادا و روبل به سطوح پایین‌تری بازگشتند، که نگرانی‌ها در مورد بیماری هلندی در هر دو کشور را کاهش داد.
کدام کشورها از بیماری هلندی اجتناب کرده‌اند؟
اگرچه نروژ از نظر منابع غنی است، بوروکراسی آن با دقت عمل می‌کند تا تصمیمات سرمایه‌گذاری عمل‌گرایانه بگیرد، هزینه‌ها را محدود کند و درآمد را متنوع کند تا کشور از بیماری هلندی جلوگیری کند.
چگونه بیماری هلندی را حل کنیم؟
بیماری هلندی به دلیل وابستگی سنگین به یک منبع طبیعی واحد رخ می‌دهد. بنابراین، راه اصلی برای جلوگیری از چنین مشکلی، تنوع‌بخشی به اقتصاد با سرمایه‌گذاری در چندین بخش برای ایجاد بافر و حمایت از تولیدکنندگان داخلی است.
تفاوت بین نفرین منابع و بیماری هلندی چیست؟
بیماری هلندی در واقع نمونه‌ای از نظریه‌های نفرین منابع است که معتقدند کشورهایی که از نظر منابع طبیعی غنی هستند، اغلب رشد و توسعه اقتصادی بدتری دارند.
نتیجه‌گیری
بیماری هلندی، به‌عنوان یک اصطلاح، در دهه 1970 برای توصیف موقعیت پارادوکسیکال ایجاد شد که در آن اخبار به ظاهر خوب، مانند کشف ذخایر بزرگ نفتی، تأثیر منفی بر اقتصاد گسترده‌تر یک کشور دارد.
نظرات کاربران