سهام ممتاز چیست؟

سهام ممتاز نوعی از سهام شرکت است که در کنار سهام عادی وجود دارد. دارندگان سهام ممتاز نسبت به دارندگان سهام عادی ادعای بالاتری بر سود سهام یا توزیع دارایی‌ها دارند. با این حال، سهام‌داران ممتاز معمولاً هیچ یا حقوق رأی محدودی دارند. جزئیات هر سهام ممتاز به شرایط صدور آن بستگی دارد.

نکات کلیدی

• سهام ممتاز نوعی سرمایه‌گذاری است که نشان‌دهنده مالکیت شرکت و حق ادعا بر درآمد حاصل از عملیات آن است.
• سهام‌داران ممتاز در توزیع‌ها (مانند سود سهام) نسبت به سهام‌داران عادی اولویت دارند.
• سهام‌داران ممتاز معمولاً حقوق رأی محدود یا بدون حق رأی در حاکمیت شرکتی دارند.
• در صورت انحلال شرکت، سهام‌داران ممتاز قبل از سهام‌داران عادی اما پس از دارندگان اوراق قرضه پرداخت می‌شوند.
• سهام ممتاز ویژگی‌هایی از اوراق قرضه و سهام عادی را ترکیب می‌کند که جذابیت آن را برای برخی سرمایه‌گذاران افزایش می‌دهد.

درک سهام ممتاز

سهام‌داران ممتاز در دریافت سود سهام، که می‌تواند به‌صورت ماهانه یا فصلی پرداخت شود، نسبت به سهام‌داران عادی اولویت دارند. این سودها می‌توانند ثابت یا بر اساس نرخ بهره مرجع مانند نرخ تأمین مالی یک‌روزه تضمین‌شده (SOFR) تعیین شوند و اغلب به‌صورت درصد در توضیحات صدور ذکر می‌شوند.

سهام با نرخ قابل تنظیم عواملی را مشخص می‌کنند که بر بازده سود سهام تأثیر می‌گذارند، و سهام مشارکتی می‌توانند سودهای اضافی را بر اساس سود سهام عادی یا سود شرکت پرداخت کنند. تصمیم برای پرداخت سود سهام به صلاحدید هیئت‌مدیره شرکت است.

برخلاف سهام‌داران عادی، سهام‌داران ممتاز حقوق محدودی دارند که معمولاً شامل رأی‌گیری نمی‌شود. سهام ممتاز ویژگی‌های بدهی را، از این نظر که سود سهام ثابت پرداخت می‌کند، و سهام را، از این نظر که پتانسیل افزایش ارزش دارد، ترکیب می‌کند. این برای سرمایه‌گذارانی که به دنبال ثبات در جریان‌های نقدی آینده هستند جذاب است.

انواع سهام ممتاز

همه سهام‌های ممتاز یکسان نیستند. هر کدام ممکن است ویژگی‌های متفاوتی داشته باشند که آنها را نسبت به انواع دیگر مطلوب‌تر یا کمتر مطلوب می‌کنند.

سهام ممتاز اولیه (Prior Preferred Stock)

سهام ممتاز اولیه به ترتیبی اشاره دارد که سهام ممتاز برای اولویت‌بندی برای طلبکاران یا جوایز سود سهام در نظر گرفته می‌شود. اگرچه سهام ممتاز عادی و سهام ممتاز اولیه هر دو نسبت به سهام عادی اولویت دارند، سهام ممتاز اولیه به صدور قبلی سهام ممتاز اشاره دارد که اولویت بیشتری دارد. برای مثال، اگر شرکتی تنها بتواند از نظر مالی سود سهام یک رده از سهام را پرداخت کند، باید با سهام ممتاز اولیه خود شروع کند.

سهام ممتاز ترجیحی (Preference Preferred Stock)

سهام ممتاز ترجیحی به‌عنوان رده بعدی سهام از نظر اولویت‌بندی در نظر گرفته می‌شود. اگرچه پس از سهام ممتاز اولیه قرار می‌گیرد، سهام ممتاز ترجیحی اغلب نسبت به سایر صدورهای سهام ممتاز اولویت بیشتری دارد. اگر چندین رده سهام ممتاز ترجیحی وجود داشته باشد، هر صدور معمولاً رتبه‌بندی خاص خود را دریافت می‌کند (مانند ارشدترین، دومین ارشد و غیره).

سهام ممتاز دائمی (Perpetual Preferred Stock)

برخی از انواع سهام ممتاز تاریخ پایان مشخصی دارند که مانند اوراق قرضه، سرمایه اولیه به سهام‌داران بازگردانده می‌شود. در اکثر موارد، سهام ممتاز به‌عنوان دائمی در نظر گرفته می‌شود، به این معنا که سرمایه اولیه سرمایه‌گذاری‌شده بازگردانده نمی‌شود. سرمایه‌گذار باید سهام خود را بفروشد تا سرمایه‌گذاری خود را بازخرید کند.

سهام ممتاز قابل تبدیل (Convertible Preferred Stock)

سهام ممتاز قابل تبدیل به سهام‌دار اجازه می‌دهد که سهام ممتاز خود را با سهام عادی معاوضه کند. این تبادل ممکن است هر زمان که سرمایه‌گذار بخواهد، صرف‌نظر از قیمت هر یک از سهام، انجام شود.

پس از انجام تبادل، سرمایه‌گذار از حق خود برای معاوضه صرف‌نظر کرده و نمی‌تواند سهام عادی را به سهام ممتاز تبدیل کند. سهام ممتاز قابل تبدیل معمولاً رهنمودهای از پیش تعریف‌شده‌ای در مورد تعداد سهام عادی که می‌تواند با آن معاوضه شود، دارد.

سهام ممتاز تجمعی (Cumulative Preferred Stock)

اگر شرکتی سود سهام صادر کند، ممکن است سهام ممتاز تجمعی صادر کند. اگر شرکت سود سهام را صادر کند اما عملاً آن را پرداخت نکند، سود سهام پرداخت‌نشده انباشته می‌شود و باید در دوره‌ای آینده پرداخت شود.

مهم است به یاد داشته باشید که سهام ممتاز نسبت به سهام عادی برای دریافت سود سهام اولویت دارد. این به این معناست که یک سهم ممتاز تجمعی باید تمام سودهای انباشته‌شده از همه سال‌های قبلی را قبل از اینکه هر سهم رده پایین‌تر بتواند پرداخت سود سهام دریافت کند، دریافت کند.

سهام ممتاز غیرتجمعی (Noncumulative Preferred Stock)

برخی از سهام‌های ممتاز ممکن است به‌صراحت اعلام کنند که غیرتجمعی هستند. این به این معناست که اگر شرکتی در سال معینی سود سهام پرداخت نکند، آن سود سهام "از دست‌رفته" به‌طور مستقیم در دوره‌ای آینده جبران نمی‌شود.

برای این سهام‌ها، سود سهام به‌صورت سال‌به‌سال در نظر گرفته می‌شود؛ هر دوره قبلی به دوره بعدی منتقل نمی‌شود و در ترتیب پرداخت‌ها وزنی ندارد. این نوع سهام در بانکداری رایج است، زیرا قوانین بین‌المللی نحوه طبقه‌بندی برخی سرمایه‌ها توسط تنظیم‌کنندگان را تعیین می‌کنند.

سهام ممتاز مشارکتی (Participating Preferred Stock)

در برخی سال‌ها، شرکتی ممکن است تصمیم بگیرد که از نظر مالی قادر به صدور سود سهام نیست. با این حال، سهام‌داران ممتاز مشارکتی ممکن است همچنان مستحق دریافت سود سهام باشند.

این سودهای مشارکتی ممکن است به دستاوردهای شرکت مانند فروش کل، درآمدها یا حاشیه‌های خاص وابسته باشند. یک سهام‌دار ممتاز مشارکتی ممکن است این سودها را علاوه بر سودهای "عادی" که شرکت صادر می‌کند، کسب کند، به شرطی که شرکت از نظر مالی توانایی پرداخت همه را داشته باشد.

سهام ممتاز در مقابل سهام عادی

اگرچه سهام ممتاز و سهام عادی هر دو ابزارهای سرمایه‌ای هستند، تفاوت‌های مهمی دارند. اول، سهام ممتاز سود سهام ثابت دریافت می‌کنند، زیرا تعهدات سود سهام به سهام‌داران ممتاز باید ابتدا برآورده شوند.

از سوی دیگر، سهام‌داران عادی ممکن است همیشه سود سهام دریافت نکنند. یک شرکت ممکن است تمام سود سهام (حتی سال‌های قبل) را به سهام‌داران ممتاز پرداخت کند قبل از اینکه هر گونه سود سهامی به سهام‌داران عادی صادر شود.

دوم، سهام‌داران ممتاز معمولاً به همان اندازه سهام عادی در افزایش (یا کاهش) قیمت سهیم نیستند. ارزش ذاتی سهام ممتاز جریان نقدی مداومی است که سرمایه‌گذاران دریافت می‌کنند. از سوی دیگر، ارزش‌گذاری سهام عادی دشوارتر است. با این حال، از آنجا که به پرداخت‌های نیمه‌ثابت وابسته نیست، سرمایه‌گذاران سهام عادی را برای پتانسیل افزایش سرمایه نگه می‌دارند.

در نهایت، این دو نوع سرمایه شرایط یا مفاد متفاوتی دارند. سهام‌داران ممتاز معمولاً حق رأی ندارند، در حالی که سهام‌داران عادی این حق را دارند. سهام‌داران ممتاز ممکن است گزینه تبدیل سهام به سهام عادی را داشته باشند، اما برعکس خیر. سهام ممتاز همچنین ممکن است قابل بازخرید باشد، به این معنا که شرکت می‌تواند آنها را به ارزش اسمی بازخرید کند. سهام ممتاز همچنین در طول انحلال‌ها待遇 بهتری دریافت می‌کند.

سهام ممتاز در مقابل اوراق قرضه

سهام ممتاز اغلب با اوراق قرضه مقایسه می‌شود زیرا هر دو ممکن است توزیع‌های نقدی دوره‌ای ارائه دهند. با این حال، همان‌طور که تفاوت‌های زیادی بین سهام و اوراق قرضه وجود دارد، تفاوت‌هایی با سهام ممتاز نیز وجود دارد.

از نظر شباهت‌ها، هر دو اوراق بهادار اغلب به ارزش اسمی یا پار (par value) صادر می‌شوند. این ارزش برای محاسبه پرداخت‌های سود سهام آینده استفاده می‌شود و به قیمت بازار اوراق بهادار ارتباطی ندارد. سپس، شرکت‌ها ممکن است سود سهام را مشابه نحوه پرداخت کوپن اوراق قرضه صادر کنند. اگرچه مکانیزم متفاوت است، نتیجه نهایی پرداخت‌های مداوم ناشی از سرمایه‌گذاری است.

با این حال، تفاوت‌های زیادی وجود دارد. پرداخت‌های سود سهام ممتاز ثابت نیستند و می‌توانند تغییر کنند یا متوقف شوند. با این حال، این پرداخت‌ها اغلب با نرخ مالیاتی کمتری نسبت به سود اوراق قرضه مشمول مالیات می‌شوند. علاوه بر این، اوراق قرضه اغلب دوره‌ای دارند که پس از مدت معینی سررسید می‌شود. اکثر سهام‌های ممتاز، به جز در صورت انحلال شرکت، تاریخ پایان ندارند.

علاوه بر این، تفاوت‌هایی در مورد ترتیب حقوق هنگام انحلال شرکت وجود دارد. دارندگان بدهی درمان ترجیحی دریافت می‌کنند و دارندگان اوراق قرضه از دارایی‌های نقدشده پرداخت‌های زودهنگام دریافت می‌کنند. سپس، سهام‌داران ممتاز در صورتی که دارایی‌ای باقی بماند، توزیع دریافت می‌کنند. سهام‌داران عادی در آخر خط هستند و اغلب درآمدهای حداقلی یا هیچ درآمدی از ورشکستگی دریافت نمی‌کنند.

برخلاف دارندگان اوراق قرضه، عدم پرداخت سود سهام به سهام‌داران ممتاز به این معنا نیست که شرکت در حالت نکول است. از آنجا که سهام‌داران ممتاز از تضمین‌های مشابه طلبکاران برخوردار نیستند، رتبه‌بندی سهام ممتاز معمولاً پایین‌تر از اوراق قرضه همان ناشر است و بازده آنها به ترتیب بالاتر است.

مهم: سهام ممتاز تجمعی شرطی دارد که هر سود سهام اعطاشده قبلی که هنوز پرداخت نشده است، باید قبل از دریافت هر گونه سود سهام توسط سهام‌دار عادی توزیع شود. این با سهام ممتاز غیرتجمعی متفاوت است که سود سهام پرداخت‌نشده قبلی را انباشته نمی‌کند.

حقوق رأی، قابلیت بازخرید و تبدیل

سهام‌های ممتاز معمولاً حق رأی ندارند، اگرچه در برخی توافق‌ها، این حقوق ممکن است به سهام‌دارانی که سود سهام خود را دریافت نکرده‌اند، بازگردد.

سهام‌های ممتاز نسبت به سهام عادی پتانسیل کمتری برای افزایش قیمت دارند و معمولاً در چند دلار از قیمت صدور خود، که معمولاً 25 دلار است، معامله می‌شوند. اینکه آنها با تخفیف یا با پرمیوم نسبت به قیمت صدور معامله شوند، به اعتبار شرکت و جزئیات صدور بستگی دارد—برای مثال، اینکه آیا سهام‌ها تجمعی هستند، اولویت آنها نسبت به سایر صدورها و آیا قابل بازخرید هستند.

اگر سهام‌ها قابل بازخرید باشند، ناشر می‌تواند آنها را پس از تاریخ تعیین‌شده به ارزش اسمی بازخرید کند. برای مثال، اگر نرخ‌های بهره کاهش یابد و بازده سود سهام نیازی به بالا بودن برای جذابیت نداشته باشد، شرکت ممکن است سهام خود را بازخرید کرده و سری دیگری با بازده پایین‌تر صادر کند. سهام‌ها می‌توانند پس از تاریخ بازخرید همچنان معامله شوند اگر شرکت از این گزینه استفاده نکند.

برخی سهام‌های ممتاز قابل تبدیل هستند، به این معنا که می‌توانند تحت شرایط خاصی برای تعداد معینی از سهام عادی معاوضه شوند. هیئت‌مدیره ممکن است برای تبدیل سهام رأی دهد، سرمایه‌گذار ممکن است گزینه تبدیل را داشته باشد، یا سهام ممکن است تاریخ مشخصی داشته باشد که به‌طور خودکار تبدیل می‌شود. اینکه این برای سرمایه‌گذار سودمند است یا خیر به قیمت بازار سهام عادی بستگی دارد.

نکته: به اینکه آیا سهام ممتاز قابل بازخرید است توجه کنید. شرکت ناشر حق بازخرید اوراق بهادار را دارد.

خریداران معمول سهام ممتاز

سهام‌های ممتاز در انواع مختلفی عرضه می‌شوند و به طور کلی می‌توانند از طریق کارگزاران آنلاین سهام خریداری شوند. ویژگی‌های توضیح داده‌شده در بالا تنها نمونه‌های رایج‌تر هستند و اغلب به روش‌های مختلفی ترکیب می‌شوند. یک شرکت می‌تواند سهام ممتاز را تحت تقریباً هر مجموعه‌ای از شرایط، با فرض رعایت قوانین و مقررات مربوطه، صادر کند. اکثر صدورهای ممتاز تاریخ سررسید ندارند یا تاریخ‌های بسیار دوری دارند.

نهادها معمولاً خریداران رایج سهام ممتاز هستند، به‌ویژه در مرحله توزیع اولیه. این به دلیل مزایای مالیاتی خاصی است که برای سرمایه‌گذاران خرده‌فروشی در دسترس نیست. از آنجا که این نهادها به‌صورت عمده خرید می‌کنند، صدورهای ممتاز روشی نسبتاً ساده برای جمع‌آوری مبالغ زیادی از سرمایه هستند. شرکت‌های خصوصی یا پیش‌عمومی به همین دلیل سهام ممتاز صادر می‌کنند.

ناشران سهام ممتاز معمولاً در نزدیکی حدود بالایی و پایینی طیف اعتبار قرار دارند. برخی سهام ممتاز را صادر می‌کنند زیرا مقررات آنها را از گرفتن بدهی بیشتر منع می‌کند یا به دلیل خطر کاهش رتبه‌بندی. از سوی دیگر، چندین نام معتبر مانند جنرال الکتریک، بانک آمریکا و جورجیا پاور سهام ممتاز را برای تأمین مالی پروژه‌ها صادر می‌کنند.

مزایای سهام ممتاز چیست؟

سهام ممتاز کلاسی از سهام است که حقوق خاصی دارد که از سهام عادی متفاوت است. سهام ممتاز اغلب پرداخت‌های سود سهام بالاتری دارد و در صورت انحلال ادعای بالاتری بر دارایی‌ها دارد. علاوه بر این، سهام ممتاز می‌تواند ویژگی قابل بازخرید داشته باشد، به این معنا که ناشر حق بازخرید سهام را به قیمت و تاریخ از پیش تعیین‌شده‌ای که در prospectus ذکر شده است، دارد. از بسیاری جهات، سهام ممتاز ویژگی‌های مشابهی با اوراق قرضه دارد و به همین دلیل گاهی به‌عنوان اوراق بهادار هیبریدی شناخته می‌شود.

چه کسانی سهام ممتاز می‌خرند؟

سهام ممتاز اغلب نسبت به سهام عادی ثبات و جریان نقدی بیشتری فراهم می‌کند. بنابراین، سرمایه‌گذارانی که به دنبال نگهداری سهام هستند اما نمی‌خواهند پرتفوی خود را بیش از حد در معرض ریسک قرار دهند، اغلب سهام ممتاز می‌خرند. علاوه بر این، سرمایه‌گذاران سهام ممتاز از درمان مالیاتی مطلوب برخوردار می‌شوند. شرکتی که سهام ممتاز را صادر می‌کند، مزیت مالیاتی دریافت نمی‌کند. با این حال، سرمایه‌گذاران نهادی و شرکت‌های بزرگ ممکن است به دلیل مزایای مالیاتی به این سرمایه‌گذاری جذب شوند.

نمونه‌ای از سهام ممتاز چیست؟

فرض کنید شرکتی سهام ممتاز 7٪ را با ارزش اسمی 1000 دلار صادر کند. در مقابل، سرمایه‌گذار سود سهام سالانه 70 دلار یا 17.50 دلار فصلی دریافت می‌کند. معمولاً، این سهام ممتاز در حدود ارزش اسمی خود معامله می‌شود و رفتاری مشابه اوراق قرضه دارد. سرمایه‌گذارانی که به دنبال تولید درآمد هستند ممکن است این اوراق بهادار را انتخاب کنند. رایج‌ترین بخشی که سهام ممتاز را صادر می‌کند، بخش مالی است، جایی که سهام ممتاز ممکن است به‌عنوان وسیله‌ای برای جمع‌آوری سرمایه صادر شود.

آیا می‌توان در سهام ممتاز ضرر کرد؟

مانند هر سرمایه‌گذاری سهام دیگر، سرمایه‌گذاری شامل ریسک‌هایی از جمله از دست دادن سرمایه است. سهام ممتاز ویژگی‌های متفاوتی از سهام عادی دارد، بنابراین ممکن است عملکرد متفاوتی داشته باشد. با این حال، هر دو سرمایه‌گذاری بازتاب عملکرد شرکت زیربنایی هستند. اگر شرکت شروع به مشکل کند، این ممکن است منجر به کاهش قیمت سهام ممتاز شود.

نقطه ضعف سهام ممتاز چیست؟

اگرچه سهام ممتاز اغلب حقوق و ادعاهای بیشتری برای سود سهام دارد، اما به اندازه سهام عادی افزایش قیمت ندارد. علاوه بر این، سهام‌داران ممتاز معمولاً به دلیل چشم‌پوشی از توانایی‌های رأی‌گیری، نقش کمی در عملیات شرکت دارند یا هیچ نقشی ندارند.

تحولات اخیر (تا اوت 2025)

بر اساس اطلاعات موجود و پست‌های X:

• افزایش صدور سهام ممتاز: گزارش بلومبرگ در سال 2024 نشان می‌دهد که شرکت‌های مالی، به‌ویژه در بخش‌های بانکی و بیمه، به دلیل محدودیت‌های نظارتی بر بدهی، صدور سهام ممتاز را افزایش داده‌اند تا سرمایه جمع‌آوری کنند.
• نوسانات سود سهام: پست‌های X در سال 2025 تأیید می‌کنند که برخی شرکت‌ها به دلیل عدم اطمینان اقتصادی، سود سهام ممتاز غیرتجمعی را کاهش داده یا متوقف کرده‌اند، که بر سرمایه‌گذارانی که به دنبال درآمد ثابت هستند تأثیر می‌گذارد.
• علاقه نهادی: طبق گزارش رویترز در سال 2024، سرمایه‌گذاران نهادی همچنان به سهام ممتاز به دلیل مزایای مالیاتی و بازده‌های بالاتر نسبت به اوراق قرضه در محیط‌های نرخ بهره پایین جذب می‌شوند.
• هشدارهای سرمایه‌گذار: پست‌های X به سرمایه‌گذاران توصیه می‌کنند که شرایط خاص سهام ممتاز، مانند قابلیت بازخرید یا تبدیل، را بررسی کنند و با مشاوران مالی مشورت کنند تا ریسک‌های مرتبط با کاهش سود سهام یا انحلال شرکت را درک کنند.

نتیجه‌گیری

سرمایه‌گذارانی که به دنبال تولید جریان نقدی از دارایی‌های سرمایه‌ای خود هستند ممکن است برای نگهداری سهام ممتاز یا سهام ممتاز مناسب‌تر باشند. این نوع سرمایه‌گذاری سرمایه‌ای نشان‌دهنده مالکیت شرکت است و منجر به درمان اولویت‌دار برای توزیع سود سهام می‌شود. اگرچه برای این حق فداکاری‌هایی وجود دارد، سهام ممتاز صرفاً وسیله متفاوتی برای مالکیت بخشی از یک کسب‌وکار است. در سال 2025، با افزایش صدور سهام ممتاز و نوسانات بالقوه سود سهام، سرمایه‌گذاران باید شرایط صدور را با دقت بررسی کنند و با مشاوران مالی مشورت کنند تا تصمیمات سرمایه‌گذاری آگاهانه‌ای بگیرند که با اهداف مالی و تحمل ریسک آنها هم‌راستا باشد.