ارز مظنه چیست؟

در بازار ارز خارجی (فارکس)، ارز مظنه که به آن ارز متقابل نیز گفته می‌شود، ارز دوم در هر جفت ارزی مستقیم یا غیرمستقیم است. ارز مظنه برای تعیین ارزش ارز پایه به‌کار می‌رود. هنگام اعلام نرخ مبادله، ارز مظنه پس از ارز پایه در جفت‌ارز نوشته می‌شود.

نکات کلیدی

• ارز مظنه، ارز دوم در جفت‌ارز مستقیم و غیرمستقیم است و برای ارزش‌گذاری ارز پایه به‌کار می‌رود.
• مظنه‌های ارزی به سرمایه‌گذاران نشان می‌دهد که برای دریافت یک واحد از ارز پایه، چند واحد از ارز مظنه لازم دارند.
• در یک مظنه مستقیم، ارز مظنه همان ارز خارجی است.
• در یک مظنه غیرمستقیم، ارز مظنه همان ارز داخلی است.

معامله ارزها

درک ساختار مظنه و قیمت‌گذاری ارزها برای سرمایه‌گذارانی که می‌خواهند در بازار فارکس معامله کنند، ضروری است. معامله‌گران عمدتاً جفت‌ارزهای مشخصی را به‌طور مستقیم یا غیرمستقیم مبادله می‌کنند.

• در مظنه مستقیم، ارز مظنه ارز خارجی است.
• در مظنه غیرمستقیم، ارز مظنه ارز داخلی است.

سرمایه‌گذاران می‌توانند مشخص کنند برای خرید یک واحد از ارز پایه، چه مقدار از ارز مظنه باید بفروشند. با افزایش نرخ جفت‌ارز، ارزش ارز مظنه کاهش می‌یابد، چه مظنه مستقیم باشد و چه غیرمستقیم. بیشتر جفت‌ارزهای دلاری (USD) دارای دلار آمریکا به‌عنوان ارز پایه هستند. اگر دلار آمریکا ارز پایه نباشد، به آن ارز متقابل گفته می‌شود.

نکته مهم: ارزها معمولاً در بازار نقدی (Spot Market) بر اساس قیمت معاملاتی آن‌ها خریدوفروش می‌شوند. این قیمت با توجه به عرضه و تقاضا تعیین می‌شود و بر اساس نرخ بهره، عملکرد اقتصادی، شرایط ژئوپولیتیکی و پیش‌بینی‌های قیمتی محاسبه می‌گردد.

مثال

فرض کنید یک معامله‌گر قصد دارد با استفاده از دلار آمریکا، ۴۰۰ پوند خریداری کند. این معامله شامل جفت‌ارز GBP/USD خواهد بود. برای انجام معامله، معامله‌گر باید محاسبه کند چه مقدار دلار آمریکا (ارز مظنه) باید بفروشد تا ۴۰۰ پوند دریافت کند.

اگر نرخ مبادله در پایان روز معاملاتی 1.4103 باشد، خرید ۱ پوند برای او ۱.4103 دلار هزینه خواهد داشت. برای تکمیل این معامله، معامله‌گر باید 564.12 دلار (564.12 = 400 × 1.4103) بپردازد تا ۴۰۰ پوند دریافت کند.

نرخ متقاطع (Cross Rate)

بیشتر نرخ‌های ارز در برابر دلار آمریکا که ارز ذخیره جهانی است، اعلام می‌شوند. اما زمانی که معامله‌گران بخواهند یک ارز خارجی را مستقیماً با ارز خارجی دیگری مبادله کنند بدون اینکه ابتدا آن را به دلار آمریکا تبدیل کنند، از نرخ متقاطع استفاده می‌شود.

• نرخ USD/CAD نشان‌دهنده نرخ دلار آمریکا در برابر دلار کانادا است و یک مظنه مستقیم به شمار می‌رود. در این حالت CAD ارز مظنه و USD ارز پایه است. CAD برای تعیین ارزش هر واحد دلار آمریکا استفاده می‌شود و از دید یک معامله‌گر آمریکایی، CAD ارز خارجی است.

• در مقابل، نرخ EUR/USD نشان‌دهنده نرخ یورو در برابر دلار آمریکا است و یک مظنه غیرمستقیم محسوب می‌شود. در این حالت EUR ارز پایه و USD ارز مظنه است. در اینجا دلار آمریکا ارز داخلی محسوب شده و ارزش هر یورو را مشخص می‌کند.

جفت‌ارزها

جفت‌ارزها – چه ارز پایه و چه ارز مظنه – تحت‌تأثیر عواملی همچون فعالیت اقتصادی، سیاست‌های پولی و مالی بانک‌های مرکزی و نرخ بهره قرار دارند. ارزهای اصلی مانند یورو و دلار آمریکا معمولاً بیشتر به‌عنوان ارز پایه ظاهر می‌شوند تا ارز مظنه، به‌ویژه هنگام معامله با ارزهای غیرمتداول.

پرمعامله‌ترین جفت‌ارزها در سال ۲۰۲۳ عبارت بودند از:

• EUR/USD (یورو/دلار آمریکا)
• USD/JPY (دلار آمریکا/ین ژاپن)
• GBP/USD (پوند بریتانیا/دلار آمریکا)
• AUD/USD (دلار استرالیا/دلار آمریکا)
• USD/CAD (دلار آمریکا/دلار کانادا)
• USD/CNY (دلار آمریکا/یوان چین)
• USD/CHF (دلار آمریکا/فرانک سوئیس)
• EUR/JPY (یورو/ین ژاپن)
• EUR/GBP (یورو/پوند بریتانیا)
• NZD/USD (دلار نیوزیلند/دلار آمریکا)

در این جفت‌ارزها، ارز اول ارز پایه و ارز دوم ارز مظنه است. به عنوان مثال، در جفت GBP/USD، پوند ارز پایه (ارزی که خریداری می‌شود) و دلار ارز مظنه (ارزی که فروخته می‌شود) است.

معاملات ارز خارجی (FOREX) چیست؟

معاملات ارز خارجی فرآیند خرید یک ارز و فروش ارز دیگر به‌منظور کسب سود از معامله است.

زمان معاملات ارزی

بازار فارکس (FX) یک بازار خارج از بورس (OTC) است که نرخ مبادله ارزهای جهانی را تعیین می‌کند. این بازار متشکل از شبکه بین‌المللی مراکز مالی است که به‌صورت ۲۴ ساعته فعالیت دارند.

چه نهادی معاملات ارزی را تنظیم می‌کند؟

در ایالات متحده، کمیسیون معاملات آتی کالا (CFTC) مسئولیت اصلی نظارت بر بازارهای کالایی از جمله معاملات ارز خارجی را بر عهده دارد.

جمع‌بندی

ارزها در بازار فارکس مبادله می‌شوند. ارز مظنه، ارز دوم در جفت‌ارز مستقیم و غیرمستقیم است و برای ارزش‌گذاری ارز پایه به‌کار می‌رود. نمونه‌ای از جفت‌ارز، EUR/USD است که پرمعامله‌ترین جفت‌ارز در جهان محسوب می‌شود. مظنه‌های ارزی به سرمایه‌گذاران نشان می‌دهد برای خرید یک واحد از ارز پایه، به چند واحد از ارز مظنه نیاز دارند.