کمیابی شکاف میان تقاضا برای یک محصول و عرضه آن است که تنها زمانی برطرف می‌شود که قیمت آن به سطحی برسد که توزیع آن را محدود به کسانی کند که مایل و قادر به پرداخت آن هستند.
کمیابی در علم اقتصاد کمبود عرضه یک محصول یا خدمت را توصیف می‌کند که به‌طور اجتناب‌ناپذیر با افزایش قیمت برطرف می‌شود. نیروهای عرضه و تقاضا تنها زمانی دوباره به تعادل بازمی‌گردند که قیمت بالاتر باعث کاهش تقاضا شود.
این مفهوم در نظام اقتصادی سرمایه‌داری که دولت از مداخله خودداری می‌کند، صادق است. روش‌های دیگر برای مقابله با کمیابی شامل سهمیه‌بندی، جیره‌بندی یا سقف قیمت می‌شود.
نکات کلیدی
- کمیابی محدودیتی در دسترسی و انتخاب است.
- کمیابی بر ارزشی که مصرف‌کنندگان برای کالاها و خدمات قائل می‌شوند تأثیر می‌گذارد و افزایش قیمت‌ها توسط تولیدکنندگان را قابل قبول می‌کند.
- عوامل زیادی می‌توانند باعث کمیابی شوند، از جمله افزایش تقاضای مصرف‌کننده، محدودیت در ظرفیت تولید، و کمبود مواد اولیه.
کمیابی
وقتی چیزی کمیاب باشد، ارزش آن تمایل به افزایش دارد.
تولید و تقاضا
اگر عرضه یک محصول فراوان و نامحدود باشد، تولید می‌تواند در سطحی تنظیم شود که تقاضا را برآورده کند. کمیابی تولیدکنندگان را مجبور به افزایش تولید یا افزایش قیمت‌ها می‌کند.
اغلب هم افزایش تولید و هم افزایش قیمت‌ها ضروری می‌شود. افزایش تولید می‌تواند پرهزینه باشد و نیازمند سرمایه‌گذاری در نیروی کار، تأسیسات و مواد اولیه باشد.
علاوه بر این، کمیابی ممکن است به دلیل محدودیت در دسترسی به مواد اولیه یا سایر منابع باشد. یک اختلال در زنجیره تأمین تولید را مختل می‌کند. یا ممکن است عرضه نفت خام شروع به کاهش کند.
موانع رفع کمیابی
کمیابی همچنین دسترسی نسبی به عوامل تولید یا نهاده‌های اقتصادی را توصیف می‌کند.
فرض کنید تولید یک محصول به دو نهاده نیروی کار نیاز دارد: کارگران و مدیران، با نسبت یک مدیر به ازای ۲۰ کارگر. نیروی کار موجود شامل ۲۰٬۰۰۰ کارگر و ۵٬۰۰۰ مدیر است. کارگران در دسترس بیشتر از مدیران هستند.
با این حال، کارگران یک منبع نسبتاً کمیاب محسوب می‌شوند زیرا برای تولید، به ازای هر مدیر به ۲۰ کارگر نیاز است، اما نسبت تعداد کارگران به مدیران در بازار کار فقط چهار به یک است.
ابزارهای دیگر برای مقابله با کمیابی
روش‌های دیگر برای مقابله با کمیابی یا کاهش تقاضا شامل سهمیه‌بندی، جیره‌بندی و سقف قیمت است.
در نظام سرمایه‌داری، این اقدامات بحث‌برانگیز هستند و معمولاً تنها در زمان بحران به‌کار گرفته می‌شوند.
در ایالات متحده، قیمت بنزین از ۱۹۷۳ تا ۱۹۷۹ که تنش‌ها با خاورمیانه عرضه نفت را کاهش داد، سقف‌گذاری شد. در طول جنگ جهانی دوم، جیره‌بندی بسیاری از کالاهای ضروری اعمال شد.
کنترل قیمت‌ها در ایالات متحده خارج از شرایط اضطراری شدید نادر است. برخی از شهرهای ایالات متحده برای مقابله با قیمت‌های غیرقابل‌تحمل، سقف قیمت برای اجاره مسکن اعمال کرده‌اند.
این اقدامات بحث‌برانگیز هستند. حداقل شش ایالت با قانون ایالتی کنترل اجاره را ممنوع کرده‌اند. اما شهرهایی در شش ایالت و ناحیه کلمبیا قوانین کنترل اجاره دارند.
مهم:
کمیابی مصرف‌کنندگان را مجبور به انتخاب می‌کند که همراه با هزینه‌های فرصت است. هزینه فرصت هزینه چیزی است که کنار گذاشته می‌شود در مقایسه با ارزش گزینه جایگزین.
کمیابی منابع طبیعی
منابع مشترک فراوان که بیش از حد مصرف می‌شوند، در بلندمدت محدود می‌شوند. اقلیم یک دارایی ملموس نیست و ارزش‌گذاری آن دشوار است، اما هزینه‌های تغییرات اقلیمی توسط شرکت‌ها، جوامع و افراد پرداخت می‌شود. هوا رایگان است، اما هوای پاک هزینه دارد به‌دلیل فعالیت‌های اقتصادی که برای جلوگیری از آلودگی محدود می‌شوند.
برخی از منابع طبیعی ممکن است رایگان به نظر برسند چون به‌راحتی و به‌طور گسترده در دسترس هستند، اما در نهایت با استفاده بیش از حد، کمیاب می‌شوند. این پدیده «تراژدی منابع مشترک» نامیده می‌شود.
اقتصاددانان به‌طور فزاینده‌ای اقلیم سازگار با رفاه انسانی را به‌عنوان یک منبع کمیاب می‌بینند زیرا هزینه حفاظت از آن بالاست.
دولت‌ها ممکن است از تولیدکنندگان و شرکت‌های خدماتی بخواهند که در تجهیزات کنترل آلودگی سرمایه‌گذاری کنند یا منابع انرژی پاک‌تری به‌کار بگیرند. دولت‌ها و صنایع تحت نظارت در نهایت این هزینه‌ها را به مالیات‌دهندگان و مصرف‌کنندگان منتقل می‌کنند.
کمیابی و بازار
کمیابی ممکن است تغییر در تعادل بازار را نشان دهد که بر اساس قانون عرضه و تقاضا باعث افزایش قیمت می‌شود. در این موارد، کمیابی کاهش عرضه محصول یا کالا نسبت به تقاضا را در طول زمان نشان می‌دهد. افزایش کمیابی که در قیمت بالاتر برای دستیابی به تعادل بازار منعکس می‌شود، می‌تواند ناشی از یک یا چند عامل زیر باشد:
- کمیابی ناشی از تقاضا: بازتاب افزایش تقاضا
- کمیابی ناشی از عرضه: به دلیل کاهش عرضه
- کمیابی ساختاری: ناشی از سوءمدیریت یا نابرابری
آیا کمیابی به معنای سخت به‌دست‌آوردن است؟
کمیابی به این معناست که یک محصول به سختی به‌دست می‌آید یا فقط با قیمتی قابل تهیه است که بسیاری را از خرید آن بازمی‌دارد. این نشان‌دهنده محدودیت منبع است.
قیمت بازار یک محصول قیمتی است که در آن عرضه برابر با تقاضا می‌شود. این قیمت بسته به تقاضا بالا و پایین می‌رود.
چه زمانی کمیابی به‌طور عمدی ایجاد می‌شود؟
کمیابی عمدی یک استراتژی برای حفظ قیمت محصول است. قیمت داروهای تجویزی یک نمونه است. شرکت‌هایی که داروهای جدید تولید می‌کنند، حق اختراعی دریافت می‌کنند که برای مدتی (معمولاً ۲۰ سال) مانع فروش محصولات مشابه توسط رقبا می‌شود. این اقدام عمداً کمیابی ایجاد می‌کند و به مخترعان اجازه می‌دهد از هزینه‌های توسعه سود ببرند.
سیاست پولی چگونه بر کمیابی تأثیر می‌گذارد؟
بانک مرکزی ایالات متحده عرضه پول کشور را کنترل می‌کند. وقتی دولت‌ها بیش از حد پول چاپ می‌کنند، ارزش پول کاهش می‌یابد. با این حال، پول بیش از حد می‌تواند به تورم منجر شود.
بانک مرکزی تمایل دارد عرضه پول را نسبتاً کمیاب نگه دارد. سیاست‌های انقباضی اصلی که ایالات متحده به‌کار می‌برد شامل افزایش نرخ بهره، افزایش الزامات ذخیره بانک‌ها، و فروش اوراق قرضه دولتی است.
جمع‌بندی
در نظام سرمایه‌داری، قیمت بازار یک محصول قیمتی است که در آن عرضه برابر با تقاضا می‌شود. اما این قیمت ثابت نیست. وقتی تقاضا از عرضه فراتر رود، قیمت محصول افزایش می‌یابد تا زمانی که برخی از مصرف‌کنندگان خرید خود را کاهش دهند یا متوقف کنند. در نتیجه، تقاضای کلی کاهش یافته و تعادل میان عرضه و تقاضا بازمی‌گردد.
نظرات کاربران