سرمایه در گردش چیست؟
سرمایه در گردش، که بهعنوان سرمایه در گردش خالص (NWC) نیز شناخته میشود، مقدار پولی است که یک شرکت پس از کسر بدهیهای جاری از داراییهای جاری خود برای عملیات در دسترس دارد. داراییهای جاری شامل مواردی مانند وجه نقد، حسابهای دریافتنی (صورتحسابهای پرداختنشده مشتریان) و موجودی مواد خام و کالاهای نهایی است. بدهیهای جاری شامل مواردی مانند حسابهای پرداختنی و بدهیها میشود.
سرمایه در گردش، معیاری رایج برای ارزیابی سلامت مالی کوتاهمدت و کارایی یک سازمان است.
نکات کلیدی
- سرمایه در گردش، نقدینگی و سلامت مالی کوتاهمدت یک شرکت را اندازهگیری میکند و نشاندهنده توانایی شرکت در تأمین مالی عملیات و پاسخ به فشارهای مالی یا فرصتها است.
- سرمایه در گردش منفی زمانی رخ میدهد که بدهیهای جاری از داراییهای جاری بیشتر باشد، که نشاندهنده مشکلات احتمالی نقدینگی است.
- سرمایه در گردش مثبت نشان میدهد که شرکت میتواند عملیات جاری را پشتیبانی کرده و در رشد آینده سرمایهگذاری کند.
- سرمایه در گردش بالا همیشه خوب نیست. ممکن است نشاندهنده موجودی بیشازحد، عدم سرمایهگذاری وجه نقد اضافی یا استفاده نکردن از فرصتهای بدهی کمهزینه باشد.
شناخت سرمایه در گردش
سرمایه در گردش با استفاده از داراییها و بدهیهای ذکرشده در ترازنامه یک شرکت محاسبه میشود، با تمرکز بر بدهیهای فوری و داراییهایی که میتوانند در مدت کوتاهی به وجه نقد تبدیل شوند. محاسبه سرمایه در گردش، بینشی در مورد نقدینگی کوتاهمدت یک شرکت ارائه میدهد. شرکتی با سرمایه در گردش مثبت معمولاً پتانسیل سرمایهگذاری در رشد و گسترش را دارد. اما اگر داراییهای جاری از بدهیهای جاری کمتر باشد، شرکت دارای سرمایه در گردش منفی است و ممکن است در رشد، بازپرداخت به طلبکاران یا حتی جلوگیری از ورشکستگی با مشکل مواجه شود.
مهم: در امور مالی شرکتها، «جاری» به دورهای یکساله یا کمتر اشاره دارد. داراییهای جاری، داراییهایی هستند که میتوانند ظرف ۱۲ ماه به وجه نقد تبدیل شوند، در حالی که بدهیهای جاری، تعهداتی هستند که باید در همان بازه زمانی پرداخت شوند.
مقدار سرمایه در گردش مورد نیاز بسته به صنعت، اندازه شرکت و مشخصات ریسک متفاوت است. صنایعی با چرخه تولید طولانیتر به دلیل گردش موجودی کندتر، به سرمایه در گردش بیشتری نیاز دارند. در مقابل، شرکتهای خردهفروشی بزرگ که روزانه با مشتریان متعدد تعامل دارند، میتوانند وجوه کوتاهمدت را سریعتر تولید کنند و اغلب به سرمایه در گردش کمتری نیاز دارند.
فرمول سرمایه در گردش
برای محاسبه سرمایه در گردش، بدهیهای جاری یک شرکت از داراییهای جاری آن کسر میشود. این اطلاعات در صورتهای مالی عمومی شرکتهای سهامی عام موجود است. این اطلاعات ممکن است برای شرکتهای خصوصی بهراحتی در دسترس نباشد.
سرمایه در گردش = داراییهای جاری – بدهیهای جاری
سرمایه در گردش بهصورت یک رقم دلاری بیان میشود. برای مثال، اگر شرکتی ۱۰۰,۰۰۰ دلار دارایی جاری و ۳۰,۰۰۰ دلار بدهی جاری داشته باشد، سرمایه در گردش آن ۷۰,۰۰۰ دلار خواهد بود. این به این معناست که شرکت در کوتاهمدت ۷۰,۰۰۰ دلار برای استفاده در هر نیازی در اختیار دارد.
یک کسبوکار میتواند سرمایه در گردش مثبت یا منفی داشته باشد:
- سرمایه در گردش مثبت: زمانی که این محاسبه مثبت است، نشان میدهد داراییهای جاری شرکت از بدهیهای جاری آن بیشتر است، مانند مثال بالا. شرکت منابع کافی برای پوشش بدهیهای کوتاهمدت خود و مقداری وجه نقد اضافی در صورت نقد کردن همه داراییهای جاری برای پرداخت این بدهی دارد.
- سرمایه در گردش منفی: زمانی که محاسبه منفی است، داراییهای جاری شرکت برای پوشش بدهیهای جاری کافی نیست. این یک علامت هشدار است که شرکت بدهی کوتاهمدت بیشتری نسبت به منابع کوتاهمدت دارد و معمولاً نشاندهنده سلامت کوتاهمدت ضعیف، نقدینگی پایین و مشکلات احتمالی در پرداخت تعهدات بدهی است.
شایان ذکر است که سرمایه در گردش منفی همیشه بد نیست و میتواند به نوع کسبوکار و مرحله چرخه عمر آن بستگی داشته باشد، اما سرمایه در گردش منفی طولانیمدت میتواند مشکلساز باشد.
اجزای سرمایه در گردش
سرمایه در گردش از داراییهای جاری و بدهیهای جاری تشکیل شده است. ترازنامه یک شرکت شامل تمام اجزای سرمایه در گردش است، اگرچه ممکن است نیازی به همه عناصر ذکرشده در زیر نداشته باشد. برای مثال، یک شرکت خدماتی که موجودی کالا ندارد، بهسادگی موجودی را در محاسبه سرمایه در گردش خود لحاظ نمیکند.
داراییهای جاری
داراییهای جاری، منافعی اقتصادی هستند که شرکت انتظار دارد طی ۱۲ ماه آینده دریافت کند. محاسبه سرمایه در گردش، فرضیه نقد کردن همه موارد زیر به وجه نقد را در نظر میگیرد.
- وجه نقد و معادلهای نقدی: تمام پول نقد شرکت، شامل سرمایهگذاریهای خارجی و سرمایهگذاریهای کمریسک کوتاهمدت مانند حسابهای بازار پول.
- موجودی: کالاهای فروختهنشده، شامل مواد خام، کالاهای در حال تولید و کالاهای نهایی که هنوز فروخته نشدهاند.
- حسابهای دریافتنی: مطالبات نقدی برای کالاهای فروختهشده بهصورت اعتباری، پس از کسر ذخیره برای پرداختهای مشکوک.
- اسناد دریافتنی: مطالبات نقدی از توافقهای دیگر، معمولاً با توافقنامه امضاشده مستند میشوند.
- هزینههای پیشپرداخت: ارزش هزینههایی که از قبل پرداخت شدهاند، که اگرچه نقد کردن آنها دشوار است، اما همچنان ارزش کوتاهمدت دارند.
- سایر موارد: هر دارایی کوتاهمدت دیگر. برای مثال، برخی شرکتها ممکن است یک دارایی مالیاتی معوق کوتاهمدت را شناسایی کنند که یک بدهی آینده را کاهش میدهد.
بدهیهای جاری
بدهیهای جاری شامل تمام بدهیهایی است که یک شرکت طی ۱۲ ماه آینده باید پرداخت کند یا بدهکار خواهد شد. هدف اصلی سرمایه در گردش، فهمیدن این است که آیا شرکت میتواند با داراییهای کوتاهمدت موجود، این بدهیها را پوشش دهد.
- حسابهای پرداختنی: فاکتورهای پرداختنشده فروشندگان برای تأمین مواد، مواد خام، خدمات عمومی، مالیات بر املاک، اجاره یا هر هزینه عملیاتی دیگر. شرایط اعتباری فاکتورها اغلب ۳۰ روزه است و تقریباً تمام فاکتورها را شامل میشود.
- حقوق و دستمزد پرداختنی: حقوق و دستمزد پرداختنشده برای کارکنان. بسته به زمانبندی حقوق و دستمزد، این معمولاً تا یک ماه حقوق را شامل میشود.
- بخش جاری بدهی بلندمدت: پرداختهای کوتاهمدت مربوط به بدهی بلندمدت. تنها پرداختهای مربوط به ۱۲ ماه آینده در محاسبات سرمایه در گردش لحاظ میشوند.
- مالیات معوق پرداختنی: تعهدات به نهادهای دولتی، شامل مالیاتهایی که ممکن است برای ماهها سررسید نداشته باشند اما در ۱۲ ماه آینده قابل پرداخت هستند.
- سود سهام پرداختنی: پرداختهای مجاز به سهامداران. اگرچه شرکت ممکن است از پرداخت سود سهام در آینده خودداری کند، اما باید تعهدات مربوط به سود سهام مجاز را انجام دهد.
- درآمد ناسپرده: سرمایه دریافتشده پیش از انجام کار. اگر شرکتی نتواند کاری را به اتمام برساند، ممکن است لازم باشد این سرمایه را به مشتری بازگرداند.
محدودیتهای سرمایه در گردش
سرمایه در گردش میتواند در تعیین سلامت کوتاهمدت یک شرکت بسیار روشنگر باشد. با این حال، محدودیتهایی وجود دارد که ممکن است این معیار را گمراهکننده کند. در ادامه چهار محدودیت سرمایه در گردش ذکر شده است:
- تغییرات مداوم ارزشها: سرمایه در گردش همیشه در حال تغییر است. اگر شرکتی کاملاً فعال باشد، احتمالاً چندین حساب دارایی جاری و بدهی جاری تغییر خواهد کرد. بنابراین، تا زمانی که اطلاعات مالی جمعآوری شود، احتمالاً موقعیت سرمایه در گردش شرکت تغییر کرده است.
- ماهیت داراییها: سرمایه در گردش نوع خاص حسابهای زیربنایی را در نظر نمیگیرد. برای مثال، شرکتی با سرمایه در گردش مثبت که تمام داراییهای جاری آن در حسابهای دریافتنی باشد، ممکن است در صورت تأخیر مشتریان در پرداخت، با مشکلات نقدینگی مواجه شود.
- کاهش ارزش داراییها: بهطور مشابه، داراییها ممکن است بهسرعت ارزش خود را از دست بدهند. این ممکن است به دلیل عواملی خارج از کنترل شرکت، مانند ورشکستگی مشتری که بر حسابهای دریافتنی تأثیر میگذارد، یا منسوخ شدن یا سرقت موجودی رخ دهد. وجه نقد فیزیکی نیز در معرض خطر سرقت است که بر سرمایه در گردش تأثیر میگذارد.
- بدهیهای ناشناخته: محاسبات سرمایه در گردش فرض میکنند که تمام تعهدات بدهی ثبت شدهاند. در محیطهای پرسرعت یا در طول ادغامها، توافقهای ازدسترفته یا فاکتورهای نادرست پردازششده میتوانند دقت ارقام سرمایه در گردش را مخدوش کنند.
ملاحظات ویژه
اکثر پروژههای بزرگ جدید، مانند گسترش تولید یا ورود به بازارهای جدید، اغلب به سرمایهگذاری اولیه نیاز دارند که جریان نقدی فوری را کاهش میدهد. بنابراین، شرکتهایی که به سرمایه اضافی نیاز دارند یا از سرمایه در گردش خود بهصورت ناکارآمد استفاده میکنند، میتوانند با مذاکره برای شرایط بهتر با تأمینکنندگان و مشتریان، جریان نقدی را افزایش دهند.
نکته: شرکتها میتوانند با پیشبینی فروش، تولید و عملیات، سرمایه در گردش آینده را پیشبینی کنند. پیشبینی کمک میکند تا تأثیر این عناصر بر داراییها و بدهیهای جاری تخمین زده شود.
از سوی دیگر، سرمایه در گردش بالا همیشه چیز خوبی نیست. ممکن است نشاندهنده موجودی بیشازحد یا عدم استفاده بهینه از وجه نقد اضافی باشد. همچنین ممکن است به این معنا باشد که شرکت از مزایای وامهای کمبهره یا بدون بهره استفاده نمیکند.
معیار مالی دیگر، نسبت جاری، نسبت داراییهای جاری به بدهیهای جاری را اندازهگیری میکند. برخلاف سرمایه در گردش، این معیار از حسابهای متفاوتی در محاسبه استفاده میکند و رابطه را بهصورت درصد به جای مقدار دلاری گزارش میدهد.
مثال سرمایه در گردش
در مارس ۲۰۲۴ (فروردین ۱۴۰۳)، مایکروسافت (MSFT) گزارش داد که ۱۴۷ میلیارد دلار دارایی جاری کل دارد، که شامل وجه نقد، معادلهای نقدی، سرمایهگذاریهای کوتاهمدت، حسابهای دریافتنی، موجودی و سایر داراییهای جاری بود.
این شرکت همچنین ۱۱۸.۵ میلیارد دلار بدهی جاری گزارش کرد، که شامل حسابهای پرداختنی، بخش جاری بدهیهای بلندمدت، حقوق معوق، مالیات بر درآمد کوتاهمدت، درآمد ناسپرده کوتاهمدت و سایر بدهیهای جاری بود.
بنابراین، در مارس ۲۰۲۴ (فروردین ۱۴۰۳)، مایکروسافت حدود ۲۸.۵ میلیارد دلار سرمایه در گردش داشت. اگر مایکروسافت تمام داراییهای کوتاهمدت خود را نقد کند و تمام بدهیهای کوتاهمدت را تسویه کند، نزدیک به ۳۰ میلیارد دلار وجه نقد باقیمانده خواهد داشت.
توضیح به زبان ساده
سرمایه در گردش، مقدار داراییهای نقدی است که یک شرکت پس از حساب کردن پرداختهای آتی خود در اختیار دارد. این معیار نشان میدهد که شرکت چقدر پول برای پرداخت به کارکنان، تأمینکنندگان و نیازهای روزمره کسبوکار در دسترس دارد.
سرمایه در گردش از داراییهای جاری (داراییهایی که شرکت میتواند بهراحتی ظرف یک سال بفروشد یا خرج کند) منهای هرگونه پرداخت بدهی در سال آینده محاسبه میشود.
چگونه سرمایه در گردش محاسبه میشود؟
سرمایه در گردش با کسر بدهیهای جاری یک شرکت از داراییهای جاری آن محاسبه میشود. برای مثال، اگر شرکتی ۱۰۰,۰۰۰ دلار دارایی جاری و ۸۰,۰۰۰ دلار بدهی جاری داشته باشد، سرمایه در گردش آن ۲۰,۰۰۰ دلار خواهد بود. نمونههای رایج داراییهای جاری شامل وجه نقد، حسابهای دریافتنی و موجودی است. نمونههای بدهیهای جاری شامل حسابهای پرداختنی، پرداختهای بدهی کوتاهمدت یا بخش جاری درآمد معوق است.
چرا سرمایه در گردش مهم است؟
سرمایه در گردش برای ادامه پرداختپذیری کسبوکارها حیاتی است. حتی یک کسبوکار سودآور ممکن است در صورت نداشتن پول نقد برای پرداخت صورتحسابهایش با ورشکستگی مواجه شود. برای مثال، اگر شرکتی ۱ میلیون دلار از سود انباشته نقدی داشته باشد و همه آن را یکجا سرمایهگذاری کند، ممکن است داراییهای جاری کافی برای پوشش بدهیهای جاری خود نداشته باشد.
آیا سرمایه در گردش منفی بد است؟
بهطور کلی، بله، اگر بدهیهای جاری یک شرکت از داراییهای جاری آن بیشتر باشد. این نشان میدهد که شرکت منابع کوتاهمدت کافی برای پرداخت بدهیهایش ندارد و باید راههایی برای انجام تعهدات کوتاهمدت خود پیدا کند. با این حال، دوره کوتاهی از سرمایه در گردش منفی ممکن است بسته به مرحله چرخه عمر کسبوکار و توانایی آن در تولید سریع وجه نقد مشکلساز نباشد.
چگونه یک شرکت میتواند سرمایه در گردش خود را بهبود بخشد؟
یک شرکت میتواند با افزایش داراییهای جاری و کاهش بدهیهای کوتاهمدت، سرمایه در گردش خود را بهبود بخشد. برای افزایش داراییهای جاری، میتواند وجه نقد ذخیره کند، ذخایر موجودی ایجاد کند، هزینهها را پیشپرداخت کند تا از تخفیف بهرهمند شود و با احتیاط اعتبار اعطا کند تا بدهیهای بد را به حداقل برساند. برای کاهش بدهی کوتاهمدت، شرکت میتواند از وامگیری غیرضروری اجتناب کند، شرایط اعتباری مناسب را تأمین کند و هزینههای خود را بهطور مؤثر مدیریت کند.
نتیجهگیری
سرمایه در گردش هنگام ارزیابی سلامت کوتاهمدت، نقدینگی و کارایی عملیاتی یک شرکت حیاتی است. سرمایه در گردش با کسر بدهیهای جاری از داراییهای جاری محاسبه میشود و بینشی در مورد توانایی شرکت در انجام تعهدات کوتاهمدت و تأمین مالی عملیات جاری ارائه میدهد.
سرمایه در گردش مثبت معمولاً به این معناست که شرکت منابع کافی برای پرداخت بدهیهای کوتاهمدت خود و سرمایهگذاری در رشد و گسترش دارد. برعکس، سرمایه در گردش منفی نشاندهنده مشکلات احتمالی جریان نقدی است که ممکن است نیاز به راهحلهای مالی خلاقانه برای انجام تعهدات داشته باشد.
سرمایه در گردش معیار مفیدی برای ردیابی است، اما بررسی نوع داراییها و بدهیها و همچنین صنعت و مرحله کسبوکار شرکت برای بهدست آوردن تصویر کاملتری از وضعیت مالی آن مهم است.















نظرات کاربران