بازده کل دارایی‌ها (ROTA) نسبتی است که سود یک شرکت قبل از بهره و مالیات (EBIT) را نسبت به کل دارایی‌های خالص آن اندازه‌گیری می‌کند. این نسبت به عنوان نسبت بین درآمد خالص و میانگین کل دارایی‌ها تعریف می‌شود، یا میزان درآمد مالی و عملیاتی که یک شرکت در یک سال مالی دریافت می‌کند را در مقایسه با میانگین کل دارایی‌های آن شرکت نشان می‌دهد.
این نسبت به عنوان شاخصی از کارآمدی استفاده شرکت از دارایی‌های خود برای ایجاد درآمد در نظر گرفته می‌شود. از EBIT به جای سود خالص استفاده می‌شود تا این شاخص بر درآمد عملیاتی تمرکز داشته باشد و تحت تأثیر تفاوت‌های مالیاتی یا تأمین مالی در مقایسه با شرکت‌های مشابه قرار نگیرد.
نکات کلیدی
- بازده کل دارایی‌ها نشان می‌دهد که یک شرکت تا چه اندازه مؤثر از دارایی‌های خود برای تولید درآمد استفاده می‌کند.
- شاخص ROTA می‌تواند برای تعیین شرکت‌هایی استفاده شود که بیشترین بهره‌وری از دارایی‌های خود را نسبت به درآمد گزارش می‌دهند.
- برخی نگرانی‌ها وجود دارد که ROTA بر ارزش دفتری کل دارایی‌ها تکیه دارد، نه ارزش بازار آن‌ها، که ممکن است بازدهی بالاتر از واقعیت نشان دهد.
درک بازده کل دارایی‌ها
هرچه سود یک شرکت نسبت به دارایی‌هایش بیشتر باشد (و ضریب محاسبه شده بزرگ‌تر باشد)، گفته می‌شود که آن شرکت مؤثرتر از دارایی‌های خود استفاده می‌کند. ROTA که به صورت درصد یا عدد اعشاری بیان می‌شود، نشان می‌دهد که از هر دلار سرمایه‌گذاری شده در سازمان چقدر درآمد تولید می‌شود.
این امکان را برای سازمان فراهم می‌کند تا رابطه بین منابع و درآمد خود را ببیند و می‌تواند نقطه مقایسه‌ای برای تعیین اینکه آیا سازمان از دارایی‌های خود مؤثرتر یا کمتر از قبل استفاده می‌کند باشد. در شرایطی که شرکت برای هر دلار سرمایه‌گذاری شده، یک دلار درآمد کسب کند، ROTA برابر با یک یا ۱۰۰ درصد است.
فرمول بازده کل دارایی‌ها – ROTA
که در آن:
برای محاسبه ROTA، درآمد خالص را بر میانگین کل دارایی‌ها در یک سال تقسیم کنید، یا اگر داده‌ها موجود باشد، برای دوره دوازده ماهه گذشته. همین نسبت را می‌توان به عنوان حاصل‌ضرب حاشیه سود و گردش کل دارایی‌ها نیز نشان داد.
نحوه محاسبه ROTA
برای محاسبه ROTA، ابتدا رقم درآمد خالص را از صورت سود و زیان شرکت به دست آورید و سپس بهره و/یا مالیات‌های پرداخت‌شده طی سال را به آن اضافه کنید. رقم حاصل، EBIT شرکت خواهد بود.
سپس این عدد را بر کل دارایی‌های خالص شرکت تقسیم کنید تا درآمدی که شرکت از هر دلار دارایی خود ایجاد کرده، نمایش داده شود.
کل دارایی‌ها برای این نسبت شامل حساب‌های کنترا (Contra Accounts) نیز می‌شوند؛ به این معنی که ذخیره مطالبات مشکوک‌الوصول و استهلاک انباشته هر دو قبل از محاسبه نسبت از کل دارایی‌ها کسر می‌شوند.
محدودیت‌های استفاده از بازده کل دارایی‌ها (ROTA)
با گذشت زمان، ارزش یک دارایی ممکن است کاهش یا افزایش یابد. در مورد املاک و مستغلات، ارزش دارایی ممکن است افزایش یابد. از سوی دیگر، اکثر تجهیزات مکانیکی یک کسب‌وکار، مانند وسایل نقلیه یا دیگر ماشین‌آلات، معمولاً با گذشت زمان و به دلیل فرسودگی کاهش می‌یابند.
از آنجایی که فرمول ROTA از ارزش دفتری دارایی‌ها در ترازنامه استفاده می‌کند، ممکن است ارزش واقعی دارایی‌های ثابت را به طور قابل توجهی کمتر نشان دهد. این باعث می‌شود نسبت بالاتری به دست آید که بازدهی کل دارایی‌ها بالاتر از واقعیت نشان داده شود، زیرا مخرج (کل دارایی‌ها) خیلی پایین است.
محدودیت دیگر نحوه عملکرد نسبت در دارایی‌های تأمین مالی شده است. اگر برای خرید یک دارایی از بدهی استفاده شده باشد، ممکن است ROTA مطلوب به نظر برسد، در حالی که شرکت در واقع در پرداخت بهره‌های خود مشکل داشته باشد.
ورودی‌های نسبت می‌توانند برای بازتاب ارزش واقعی دارایی‌ها همراه با در نظر گرفتن نرخ بهره پرداختی به موسسه مالی تعدیل شوند. به عنوان مثال، اگر دارایی با وجوه حاصل از وام با نرخ بهره ۵٪ خریداری شده و بازده دارایی مرتبط ۲۰٪ باشد، ROTA تعدیل‌شده ۱۵٪ خواهد بود.
از آنجایی که بسیاری از شرکت‌های جدیدتر بدهی‌های بیشتری مرتبط با دارایی‌های خود دارند، این تعدیلات ممکن است کسب‌وکار را از نظر سرمایه‌گذاران کمتر جذاب نشان دهد. پس از آنکه این بدهی‌ها شروع به پرداخت شوند، ROTA به‌طور متناسب بهبود خواهد یافت.
نظرات کاربران