نسبت بازده دارایی‌ها (ROA) چیست؟

بازده دارایی‌ها (ROA) نسبتی است که معمولاً به صورت درصد بیان می‌شود و درآمد خالص یک شرکت را با دارایی‌های کل آن مقایسه می‌کند.

نسبت بازده دارایی‌ها (ROA) نشان می‌دهد که یک شرکت با چه کارایی از دارایی‌های خود برای تولید سود استفاده می‌کند. این نسبت نشان‌دهنده میزان درآمد حاصل از سرمایه‌گذاری‌های انجام‌شده است. ROA بالاتر به این معناست که شرکت در مدیریت ترازنامه خود برای تولید سود کارآمدتر و مولدتر است. ROA پایین‌تر نشان می‌دهد که جای بهبود وجود دارد.

نکات کلیدی

• بازده دارایی‌ها (ROA) اندازه‌گیری می‌کند که یک شرکت چگونه از دارایی‌هایی مانند ساختمان‌ها و تجهیزات برای تولید درآمد استفاده می‌کند.
• ROA با تقسیم درآمد خالص بر دارایی‌های کل محاسبه می‌شود.
• سرمایه‌گذاران باید ROA شرکت‌ها را در یک بخش مقایسه کنند، زیرا آن‌ها دارای پایگاه دارایی مشابهی هستند.

نحوه عملکرد نسبت بازده دارایی‌ها (ROA)

کسب‌وکارها به کارایی وابسته‌اند. مقایسه سود با درآمد یک معیار عملیاتی مفید است، اما مقایسه آن‌ها با منابعی که شرکت برای کسب آن‌ها استفاده کرده، امکان‌پذیری وجود شرکت را نشان می‌دهد. بازده دارایی‌ها ساده‌ترین معیار برای سنجش بازده سرمایه‌گذاری شرکت است. ROA برای شرکت‌های عمومی می‌تواند به طور قابل‌توجهی متفاوت باشد و به شدت به صنعتی که در آن فعالیت می‌کنند وابسته است. ROA یک شرکت فناوری لزوماً با ROA یک شرکت مواد غذایی و نوشیدنی همخوانی ندارد. بهتر است ROA یک شرکت را با اعداد ROA قبلی خود یا ROA یک شرکت مشابه هنگام استفاده به عنوان معیار مقایسه‌ای مقایسه کنید. رقم ROA به سرمایه‌گذاران ایده‌ای درباره اثربخشی شرکت در تبدیل پول سرمایه‌گذاری‌شده به درآمد خالص می‌دهد. هرچه عدد ROA بالاتر باشد، بهتر است، زیرا شرکت می‌تواند با سرمایه‌گذاری کمتر پول بیشتری به دست آورد. ROA بالاتر به معنای کارایی بیشتر دارایی‌هاست. مفهوم مشابهی به نام بازده میانگین دارایی‌ها (ROAA) وجود دارد که به جای ارزش فعلی دارایی، از میانگین ارزش دارایی‌ها استفاده می‌کند. مؤسسات مالی اغلب از ROAA برای ارزیابی عملکرد مالی استفاده می‌کنند.

فرمول و محاسبه نسبت بازده دارایی‌ها

نسبت بازده دارایی‌ها با تقسیم درآمد خالص یک شرکت بر دارایی‌های کل آن محاسبه می‌شود. این نسبت به صورت فرمول زیر بیان می‌شود: بازده دارایی‌ها = درآمد خالص / دارایی‌های کل

به عنوان مثال، فرض کنید سم و میلان هر دو غرفه هات‌داگ راه‌اندازی کنند. سم ۱,۵۰۰ دلار برای یک سبد فلزی ساده خرج می‌کند. میلان ۱۵,۰۰۰ دلار برای یک واحد با تم آخرالزمانی زامبی، همراه با لباس، هزینه می‌کند. فرض کنید این‌ها تنها دارایی‌هایی بودند که هر شرکت به کار گرفت. کسب‌وکار میلان ارزشمندتر خواهد بود، اما اگر سم ۱۵۰ دلار و میلان ۱,۲۰۰ دلار در یک دوره مشخص کسب کنند، سم کسب‌وکار کارآمدتری خواهد داشت. ROA ساده‌شده سم با استفاده از فرمول بالا ۱۵۰ ÷ ۱,۵۰۰ = ۱۰٪ است. ROA ساده‌شده میلان ۱,۲۰۰ ÷ ۱۵,۰۰۰ = ۸٪ است.

ملاحظات ویژه

دارایی‌های کل همچنین مجموع بدهی‌های کل و حقوق صاحبان سهام است، به دلیل معادله حسابداری ترازنامه. هر دو نوع تأمین مالی برای عملیات شرکت استفاده می‌شوند. دارایی‌های یک شرکت یا از طریق بدهی یا حقوق صاحبان سهام تأمین مالی می‌شوند، بنابراین برخی تحلیلگران و سرمایه‌گذاران هزینه کسب دارایی را با افزودن هزینه بهره به فرمول ROA نادیده می‌گیرند. تأثیر گرفتن بدهی بیشتر با افزودن هزینه استقراض به درآمد خالص و استفاده از میانگین دارایی‌ها در یک دوره مشخص به عنوان مخرج خنثی می‌شود. هزینه بهره اضافه می‌شود زیرا مقدار درآمد خالص در صورت سود و زیان هزینه بهره را شامل نمی‌شود.

مهم:

ROA نباید تنها عامل تعیین‌کننده در تصمیم‌گیری‌های سرمایه‌گذاری شما باشد. این تنها یکی از معیارهای متعدد برای ارزیابی سودآوری یک شرکت است.

بازده دارایی‌ها (ROA) در مقابل بازده حقوق صاحبان سهام (ROE)

هر دو ROA و بازده حقوق صاحبان سهام (ROE) نحوه استفاده شرکت از منابع خود را اندازه‌گیری می‌کنند. اما یکی از تفاوت‌های کلیدی بین این دو این است که چگونه با بدهی شرکت برخورد می‌کنند. ROA میزان اهرم مالی یا بدهی شرکت را در نظر می‌گیرد. دارایی‌های کل آن شامل هر سرمایه‌ای است که برای اجرای عملیات خود قرض گرفته است. ROE تنها بازده حقوق صاحبان سهام شرکت را اندازه‌گیری می‌کند و بدهی‌های آن را کنار می‌گذارد. ROA بدهی شرکت را در نظر می‌گیرد، در حالی که ROE این کار را نمی‌کند. هرچه شرکت اهرم و بدهی بیشتری بپذیرد، ROE نسبت به ROA بالاتر خواهد بود. ROE یک شرکت با افزایش بدهی بالاتر از ROA آن خواهد بود. دارایی‌ها اکنون بالاتر از حقوق صاحبان سهام هستند و مخرج محاسبه بازده دارایی‌ها به دلیل بالاتر بودن دارایی‌ها بیشتر است، با فرض اینکه بازده‌ها ثابت باشند. ROA شرکت کاهش می‌یابد در حالی که ROE در سطح قبلی خود باقی می‌ماند.

محدودیت‌های نسبت ROA

یکی از بزرگ‌ترین مشکلات نسبت بازده دارایی‌ها این است که نمی‌توان آن را در صنایع مختلف استفاده کرد، زیرا شرکت‌ها در یک صنعت پایگاه دارایی متفاوتی از شرکت‌های صنعت دیگر دارند. پایگاه دارایی شرکت‌های صنعت نفت و گاز با شرکت‌های صنعت خرده‌فروشی یکسان نیست. برخی تحلیلگران همچنین معتقدند که فرمول پایه ROA در کاربردهای خود محدود است، زیرا برای بانک‌ها مناسب‌تر است. ترازنامه‌های بانکی ارزش واقعی دارایی‌ها و بدهی‌هایشان را بهتر نشان می‌دهند، زیرا آن‌ها بر اساس ارزش بازار از طریق حسابداری علامت‌گذاری به بازار یا حداقل تخمین ارزش بازار در مقابل هزینه تاریخی ثبت می‌شوند. برای شرکت‌های غیرمالی، سرمایه بدهی و حقوق صاحبان سهام به شدت تفکیک شده‌اند، همان‌طور که بازده هر یک نیز تفکیک می‌شود:

• هزینه بهره بازده برای ارائه‌دهندگان بدهی است.
• درآمد خالص بازده برای سرمایه‌گذاران حقوق صاحبان سهام است. محاسبه ROA دارای یک صورت و مخرج ناسازگار است. صورت نشان‌دهنده بازده سرمایه‌گذاران حقوق صاحبان سهام یا درآمد خالص است، اما مخرج دارایی‌های تأمین‌شده توسط سرمایه‌گذاران بدهی و حقوق صاحبان سهام یا دارایی‌های کل را نشان می‌دهد. دو نوع تغییر در این فرمول ROA این ناسازگاری صورت/مخرج را با افزودن هزینه بهره خالص پس از کسر مالیات به صورت اصلاح می‌کنند. فرمول‌ها به صورت زیر خواهد بود:
• تغییر ۱ در ROA: درآمد خالص + [هزینه بهره × (۱ - نرخ مالیات)] ÷ دارایی‌های کل
• تغییر ۲ در ROA: درآمد عملیاتی × (۱ - نرخ مالیات) ÷ دارایی‌های کل

مهم:

بانک فدرال رزرو سنت لوئیس داده‌هایی در مورد ROA بانک‌های ایالات متحده از سال ۱۹۸۴ تا پایان سال ۲۰۲۰ ارائه کرد، زمانی که گزارش ROE صنعت بانکی را متوقف کرد. این مؤسسات در آن زمان زیر ۱.۴٪ بودند اما در سه‌ماهه سوم ۲۰۲۰ به ۰.۵۶٪ کاهش یافتند.

مثال نسبت ROA

نسبت بازده دارایی‌ها برای مقایسه شرکت‌ها در یک صنعت مشابه مفیدتر است، زیرا صنایع مختلف از دارایی‌ها به روش‌های متفاوتی استفاده می‌کنند. ROA برای شرکت‌های خدماتی مانند بانک‌ها به طور قابل‌توجهی بالاتر از ROA برای شرکت‌های سرمایه‌بر مانند شرکت‌های ساختمانی یا خدماتی است. بیایید ROA نرمال‌شده برای سه شرکت در صنعت خرده‌فروشی را ارزیابی کنیم:

• میسیز (Macy’s)
• کولز (Kohl’s)
• دیلاردز (Dillard’s) داده‌های این جدول تا ۳۱ ژانویه ۲۰۲۵ دقیق است، طبق Macrotrends. این جدول نرمال‌شده است و هزینه‌های غیرتکراری را شامل نمی‌شود.

دیلاردز به مراتب بهتر از کولز یا میسیز در تبدیل سرمایه‌گذاری خود به سود عمل کرد. هر دلار که دیلاردز در دارایی‌ها سرمایه‌گذاری کرد، تقریباً ۱۷ سنت درآمد خالص تولید کرد. یکی از مهم‌ترین وظایف مدیریت، انتخاب هوشمندانه در تخصیص منابع است و به نظر می‌رسد مدیریت دیلاردز در زمان گزارش‌شده نسبت به دو همتای خود ماهرتر بوده است.

توضیح مانند اینکه من ۵ ساله‌ام

بازده دارایی‌ها (ROA) روشی برای اندازه‌گیری این است که یک شرکت چگونه از چیزهایی که دارد، مانند ساختمان‌ها و تجهیزات، برای کسب پول استفاده می‌کند. می‌توان آن را راهی برای دیدن این دانست که شرکت به ازای هر دلار دارایی که دارد، چقدر سود به دست می‌آورد. اگر ROA یک شرکت بالا باشد، یعنی شرکت در استفاده از دارایی‌هایش برای کسب پول کار خوبی انجام می‌دهد. به عنوان مثال، اگر ROA یک شرکت ۲۵٪ باشد، به ازای هر دلار از دارایی‌هایش ۲۵ سنت تولید می‌کند. اگر ROA پایین باشد، یعنی شرکت به اندازه کافی از دارایی‌هایش پول تولید نمی‌کند. به عنوان مثال، اگر ROA آن ۵٪ باشد، فقط ۵ سنت به ازای هر دلار از دارایی‌هایش به دست می‌آورد.

چگونه در زندگی واقعی از این استفاده می‌کنم؟

ROA می‌تواند ابزار قدرتمندی برای سرمایه‌گذاران و تحلیلگران باشد تا سلامت مالی و اثربخشی مدیریت یک شرکت را ارزیابی کنند. ROA بالا نشان می‌دهد که شرکت نسبت به دارایی‌هایش سودهای قوی تولید می‌کند، که نشان‌دهنده استفاده کارآمد مدیریت از منابع است. با تحلیل روندهای ROA در طول زمان، سرمایه‌گذاران می‌توانند تشخیص دهند که آیا یک شرکت کارایی خود را حفظ می‌کند، بهبود می‌بخشد یا از دست می‌دهد. ROA پایدار یا رو به افزایش اغلب نشانه رشد استراتژیک و مدیریت‌شده است، در حالی که ROA رو به کاهش ممکن است نشان‌دهنده ناکارآمدی، تصمیمات ضعیف یا سرمایه‌گذاری بیش از حد در دارایی‌های با بازده پایین باشد. این بینش‌ها می‌توانند به سرمایه‌گذاران کمک کنند تا تصمیمات آگاهانه‌ای در مورد خرید یا اجتناب از سهام بگیرند.

سرمایه‌گذاران چگونه از ROA استفاده می‌کنند؟

سرمایه‌گذاران می‌توانند از ROA برای یافتن فرصت‌های سهام استفاده کنند، زیرا ROA نشان می‌دهد که یک شرکت با چه کارایی از دارایی‌های خود برای تولید سود استفاده می‌کند. ROA که در طول زمان افزایش می‌یابد، نشان می‌دهد که شرکت در افزایش سود خود با هر دلار سرمایه‌گذاری‌شده عملکرد خوبی دارد. ROA رو به کاهش نشان می‌دهد که شرکت ممکن است بیش از حد در دارایی‌هایی سرمایه‌گذاری کرده باشد که نتوانسته‌اند رشد درآمد ایجاد کنند. این نشانه‌ای است که شرکت ممکن است با مشکلاتی مواجه باشد. ROA همچنین می‌تواند برای مقایسه‌های سیب با سیب بین شرکت‌ها در یک بخش یا صنعت استفاده شود.

چگونه می‌توانم ROA یک شرکت را محاسبه کنم؟

ROA با تقسیم درآمد خالص یک شرکت بر میانگین دارایی‌های کل آن محاسبه می‌شود. سپس به صورت درصد بیان می‌شود. سود خالص در پایین صورت سود و زیان شرکت یافت می‌شود و دارایی‌ها در ترازنامه آن قرار دارند. میانگین دارایی‌های کل برای محاسبه ROA استفاده می‌شود، زیرا دارایی‌های کل یک شرکت می‌توانند در طول زمان به دلیل خرید یا فروش وسایل نقلیه، زمین، تجهیزات، تغییرات موجودی یا نوسانات فروش فصلی متفاوت باشند. محاسبه میانگین دارایی‌های کل برای دوره موردنظر دقیق‌تر از محاسبه دارایی‌های کل برای یک دوره است.

ROA خوب چیست؟

ROA بالای ۵٪ به طور کلی خوب در نظر گرفته می‌شود. بالای ۲۰٪ عالی است. با این حال، ROA باید همیشه بین شرکت‌های یک بخش مقایسه شود. یک شرکت نرم‌افزاری دارایی‌های بسیار کمتری در ترازنامه خود نسبت به یک شرکت خودروسازی دارد. دارایی‌های شرکت نرم‌افزاری ممکن است کمتر ارزش‌گذاری شوند و در نتیجه ROA آن ممکن است به طور مشکوکی افزایش یابد.

نتیجه‌گیری

بازده دارایی‌ها (ROA) یک نسبت مالی است که نشان می‌دهد یک شرکت نسبت به دارایی‌های کل خود چقدر سودآور است. این نسبت معمولاً به صورت درصد با استفاده از درآمد خالص و میانگین دارایی‌های شرکت بیان می‌شود. ROA می‌تواند توسط مدیران شرکت، تحلیلگران و سرمایه‌گذاران برای فهمیدن اینکه یک شرکت با چه کارایی از دارایی‌های خود برای تولید سود استفاده می‌کند، به کار رود.