به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، بازار جهانی فلزات گرانبها در هفته‌ای که گذشت شاهد نوسانات شدیدی بود؛ نوساناتی که ریشه در مجموعه‌ای از عوامل اقتصادی و ژئوپلیتیکی داشتند. کاهش فعالیت تولیدی در ایالات متحده، لغو مشوق مالیاتی طلا در چین، و مواضع محتاطانه فدرال رزرو همگی دست به دست هم داده‌اند تا مسیر طلا و نقره را در محدوده‌ای پرنوسان و غیرقابل پیش‌بینی نگه دارند. در حالی‌که سرمایه‌گذاران به دنبال نشانه‌هایی از بهبود اقتصادی یا سیگنال‌های تازه سیاست‌گذاری هستند، طلا همچنان جایگاه خود را به عنوان پناهگاه امن در دوره‌های عدم قطعیت حفظ کرده است. با این حال، فشار ناشی از دلار قوی، بهبود نسبی در روابط تجاری و کاهش تورم جهانی، معادله را برای این فلز ارزشمند پیچیده‌تر از همیشه کرده است.
۱. افت شاخص تولید آمریکا؛ جرقه‌ای برای افزایش طلا
کاهش شاخص مدیران خرید بخش تولید ایالات متحده از ۴۹.۱ به ۴۸.۷ در ماه اکتبر، اولین نشانه جدی از کندی چرخه صنعتی در بزرگ‌ترین اقتصاد جهان بود. این رقم کمتر از پیش‌بینی بازار (۴۹.۵) اعلام شد و باعث شد سرمایه‌گذاران نسبت به آینده رشد اقتصادی ایالات متحده محتاط‌تر شوند. معمولاً زمانی که بخش تولیدی نشانه‌هایی از انقباض نشان می‌دهد، بازارها انتظار دارند بانک مرکزی سیاست‌های انبساطی‌تری اتخاذ کند، زیرا افت تولید اغلب مقدمه‌ای برای رکود است. همین انتظار باعث شد که طلا، به عنوان پناهگاه امن در برابر رکود، در همان ساعات اولیه پس از انتشار داده‌ها تا مرز ۴۰۳۰ دلار در هر اونس صعود کند. این حرکت نشان داد که حتی با وجود کاهش تورم، ترس از ضعف ساختاری اقتصاد آمریکا می‌تواند مجدداً تقاضا برای دارایی‌های غیرمولد را تقویت کند.
۲. جزئیات گزارش ISM و نشانه‌های تداوم ضعف صنعتی
تحلیل عمیق‌تر گزارش ISM نشان داد که بخش‌های کلیدی تولیدی ایالات متحده هنوز با مشکلات ساختاری مواجه‌اند. شاخص تولید از ۵۱ به ۴۸.۲ سقوط کرد و این یعنی شرکت‌ها نه‌تنها کمتر تولید می‌کنند، بلکه با کاهش سفارشات و موجودی‌ها نیز روبه‌رو هستند. تنها شاخص سفارشات معوق اندکی رشد کرد که نشانه‌ای از تأخیر در اجرای سفارش‌هاست، نه الزاماً افزایش تقاضا. این وضعیت معمولاً در دوره‌هایی رخ می‌دهد که بنگاه‌ها برای جلوگیری از مازاد موجودی، عرضه خود را کنترل می‌کنند. از دید اقتصادی، ترکیب افت تولید و کاهش موجودی‌ها معمولاً با افت نرخ رشد GDP همبستگی دارد و در نتیجه، بازارها آن را سیگنالی نزولی برای فعالیت اقتصادی تعبیر می‌کنند.
۳. واکنش آنی بازار طلا به داده‌های اقتصادی
بلافاصله پس از انتشار گزارش ISM، بازار طلا شاهد افزایش تقاضا شد. قیمت‌ها تا محدوده ۴۰۲۸ دلار بالا رفت و با رشد روزانه ۰.۶۵ درصدی بسته شد. این افزایش سریع در حالی رخ داد که بازار سهام آمریکا واکنش سردی به داده‌ها نشان داد، زیرا ضعف صنعتی را نشانه‌ای از کندی رشد سود شرکت‌ها می‌دانست. تحلیلگران بازار فلزات معتقدند که اگر داده‌های ماه نوامبر نیز روندی مشابه داشته باشند، سرمایه‌ها به تدریج از دارایی‌های پرریسک به دارایی‌های امن مانند طلا منتقل خواهند شد. در واقع، داده‌های اقتصادی ضعیف معمولاً انگیزه‌ای برای توقف روند افزایش نرخ بهره و در نتیجه، حمایت از قیمت طلا محسوب می‌شود.
۴. کاهش فشارهای تورمی و تأثیر آن بر انتظارات بازار
گزارش ISM همچنین کاهش فشارهای تورمی را تأیید کرد. شاخص قیمت از ۶۱.۳ به ۵۸ کاهش یافت که نشان‌دهنده افت نرخ رشد قیمت‌ها در بخش تولید است. کاهش تورم دو پیامد دارد: از یک سو احتمال افزایش نرخ بهره توسط فدرال رزرو را کاهش می‌دهد و از سوی دیگر، جذابیت دارایی‌هایی مانند طلا را که معمولاً در برابر تورم نقش حفاظتی دارند، کاهش می‌دهد. اما نکته کلیدی اینجاست که کاهش تورم در بستر کاهش تولید، به جای آنکه نشانه‌ای از بهبود اقتصادی باشد، نشانه‌ای از رکود بالقوه است. بنابراین، بازار طلا از این داده‌ها برداشت مثبتی داشت، چراکه ضعف رشد اقتصادی به طور ضمنی احتمال سیاست‌های انبساطی‌تر را افزایش می‌دهد.
۵. اشتغال و تحویل تأمین‌کنندگان؛ نشانه‌های ترکیبی از ثبات و کندی
شاخص اشتغال در بخش تولید از ۴۵.۳ به ۴۶ افزایش یافت، که اگرچه هنوز در محدوده انقباضی قرار دارد، اما کاهش سرعت افت اشتغال را نشان می‌دهد. این امر بیانگر آن است که شرکت‌ها فعلاً از اخراج گسترده نیروها خودداری کرده‌اند و در حالت «انتظار» باقی مانده‌اند. در مقابل، شاخص تحویل تأمین‌کنندگان برای سومین ماه متوالی کندتر شد و به ۵۴.۲ رسید. کندی تحویل‌ها معمولاً نشانه‌ای از اختلال در زنجیره تأمین یا کاهش حجم سفارشات است. چنین شرایطی در بلندمدت می‌تواند به افزایش قیمت مواد اولیه و در نتیجه حمایت از بازار فلزات منجر شود.
۶. ثبات محتاطانه در بازار طلا و نقره
پس از چند روز پرنوسان، بازار طلا و نقره وارد فاز تثبیت شد. طلا با رشد ۱۳.۲۰ دلار در سطح ۴۰۱۰ دلار بسته شد و نقره اندکی کاهش یافت. این رفتار نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاران هنوز میان دو دیدگاه متفاوت در نوسان‌اند: گروهی که انتظار رکود دارند و در نتیجه خریدار طلا هستند، و گروهی که با توجه به داده‌های مثبت بازار کار، هنوز به رشد اقتصادی امیدوارند. در چنین شرایطی، معمولاً حجم معاملات کاهش می‌یابد و بازار در حالت تعادل شکننده قرار می‌گیرد.
7. نقره؛ نوسان بین تقاضای صنعتی و حمایت‌های سرمایه‌ای
بازار نقره در هفته اخیر با وضعیتی محتاطانه روبه‌رو شد و علی‌رغم رشد نسبی طلا، نتوانست به طور کامل از شرایط بهره‌مند شود. قیمت نقره در محدوده‌ای نزدیک ۴۸ دلار در هر اونس تثبیت شد و نوسانات جزئی را تجربه کرد. دلیل این رفتار، ماهیت دوگانه‌ی نقره به عنوان یک دارایی سرمایه‌ای و فلز صنعتی است؛ کاهش فعالیت‌های تولیدی در آمریکا و داده‌های ضعیف اقتصادی چین، تقاضای صنعتی نقره را تحت فشار قرار داد، در حالی که کاهش نسبی بازده اوراق خزانه‌داری و ضعف دلار می‌توانست از تقاضای سرمایه‌ای آن حمایت کند.
با این حال، تحلیلگران معتقدند که اگر سیاست‌های پولی انبساطی فدرال رزرو عملی شود و نرخ بهره در ماه‌های آینده کاهش یابد، نقره می‌تواند از رشد صنعتی و سرمایه‌گذاری در پروژه‌های انرژی نو بهره ببرد و عملکرد بهتری نسبت به طلا از خود نشان دهد. همچنین تغییرات اخیر در سیاست‌های مالیاتی و صنعتی چین، به ویژه در حوزه فلزات پایه، می‌تواند با تأخیر بر بازار نقره اثرگذار باشد. در کوتاه‌مدت، نقره بین فشار تقاضای صنعتی و حمایت‌های سرمایه‌ای در نوسان خواهد بود و محدوده‌ی تثبیت فعلی بین ۴۷.۵ تا ۴۸.۵ دلار به عنوان محور اصلی حرکت‌های بعدی این فلز مطرح است.
8. لغو مشوق مالیاتی طلا در چین؛ ضربه‌ای به تقاضای فیزیکی
اقدام اخیر دولت چین در لغو تخفیف مالیاتی فروش طلا، یکی از خبرهای کلیدی هفته بود. این سیاست که سال‌ها به خرده‌فروشان اجازه می‌داد مالیات بر ارزش افزوده را هنگام فروش جبران کنند، به‌طور رسمی پایان یافت. نتیجه آن افزایش قیمت نهایی برای خریداران داخلی طلاست. با توجه به اینکه چین بزرگ‌ترین بازار مصرف طلای جهان است، چنین تغییری می‌تواند تقاضای فیزیکی را در کوتاه‌مدت کاهش دهد و فشار نزولی موقتی بر بازار جهانی ایجاد کند. با این حال، از منظر کلان اقتصادی، این تصمیم به دولت چین کمک می‌کند تا درآمد مالیاتی خود را افزایش دهد و وابستگی به سیاست‌های محرک پولی را کاهش دهد.
9. تأثیر دلار قوی و نفت صعودی بر بازار فلزات
در بازارهای جهانی، شاخص دلار آمریکا رشد خفیفی را تجربه کرد، در حالی که بهای نفت خام به بالای ۶۱ دلار در هر بشکه رسید. افزایش ارزش دلار معمولاً به زیان فلزات گرانبها تمام می‌شود، زیرا خرید آن‌ها را برای سرمایه‌گذاران غیردلاری گران‌تر می‌کند. اما رشد قیمت نفت می‌تواند انتظارات تورمی را افزایش دهد، که در بلندمدت از طلا حمایت می‌کند. بنابراین، بازار طلا در شرایط کنونی بین دو نیروی متضاد — دلار قوی و نفت گران — گرفتار شده است.
10. انتظار بازارها برای داده‌های اشتغال و تصمیمات آتی فدرال رزرو
سرمایه‌گذاران بازار فلزات اکنون در حالت انتظار برای انتشار داده‌های مهم اشتغال آمریکا هستند. آمارهایی چون تغییر اشتغال ADP و شاخص فرصت‌های شغلی JOLTS می‌تواند مسیر بعدی فدرال رزرو را روشن کند. در نبود داده‌های NFP، که به دلیل تعطیلی دولت منتشر نشد، بازارها با حجم پایین معاملات و نوسانات محدود روبه‌رو شدند. تجربه نشان می‌دهد که چنین شرایطی اغلب زمینه‌ساز حرکات ناگهانی در روزهای بعدی است.
۱1. بلاتکلیفی فدرال رزرو؛ کاهش نرخ بهره در هاله‌ای از ابهام
اظهارات اخیر جروم پاول مبنی بر اینکه کاهش نرخ بهره در ماه دسامبر «قطعی نیست»، موجب شد تا انتظارات بازار از کاهش نرخ بهره به شدت کاهش یابد. این موضع محتاطانه، دلار را تقویت کرد و قیمت طلا را موقتاً تحت فشار قرار داد. با این حال، اگر داده‌های اقتصادی آینده ضعف بیشتری نشان دهند، فدرال رزرو ممکن است ناچار به تغییر مسیر شود. تا آن زمان، بازار طلا در محدوده فشرده‌ای نوسان خواهد کرد.
۱2. کاهش تنش‌های تجاری و اثر منفی آن بر طلا
دیدار اخیر ترامپ و شی جین پینگ در بوسان، که با وعده کاهش موانع تجاری همراه بود، به کاهش نگرانی‌های ژئوپلیتیکی جهانی منجر شد. کاهش تنش‌ها معمولاً باعث افت تقاضا برای دارایی‌های امن مانند طلا می‌شود. با این حال، سرمایه‌گذاران همچنان نگران‌اند که این توافق‌ها موقتی باشند و در آینده دوباره اصطکاک‌های تجاری بازگردند. بنابراین، کاهش قیمت طلا در پی این خبر، بیش از آنکه نشانه‌ای از تغییر روند باشد، نشانه‌ای از تعدیل کوتاه‌مدت در بازار است.
۱3. فشار مضاعف بر بازار چین؛ سیاست مالیاتی جدید و پیامدهای آن
تحلیلگران مؤسسه ING اعلام کردند که لغو تخفیف مالیاتی طلا در چین نه‌تنها باعث افزایش قیمت برای مصرف‌کنندگان می‌شود، بلکه ممکن است تقاضای سرمایه‌گذاری را نیز کاهش دهد. این سیاست از آن جهت اهمیت دارد که چین دومین بازار بزرگ سرمایه‌گذاری در طلاست و هر گونه افت تقاضا در این کشور تأثیر مستقیم بر قیمت‌های جهانی دارد. در نتیجه، بازار طلا اکنون با دو فشار هم‌زمان مواجه است: دلار قوی در غرب و کاهش تقاضای فیزیکی در شرق.
۱4. عملکرد متفاوت فلزات گرانبها؛ رشد پلاتین در سایه طلا
در حالی که طلا رشد ملایمی داشت و نقره درجا زد، پلاتین با جهش ۱.۸ درصدی به ۱۶۰۴ دلار در هر اونس رسید. این رشد ناشی از افزایش تقاضای صنعتی برای پلاتین در صنایع خودروسازی و شیمیایی بود. پلاتین برخلاف طلا، بیشتر از تحولات صنعتی تأثیر می‌پذیرد تا سیاست‌های پولی، ازاین‌رو رشد آن نشانه‌ای از بازگشت نسبی فعالیت‌های تولیدی در بخش‌های خاص است. نقره نیز به دلیل نقش دوگانه‌اش (هم فلز زینتی و هم صنعتی) در محدوده‌ای محدود نوسان کرد.
۱5. داده‌های ضعیف چین و اثر آن بر بازار مس
در بازار فلزات صنعتی، داده‌های منتشرشده از چین نشان داد که رشد تولید کارخانه‌ها کمتر از حد انتظار بوده است. این امر سبب افت بهای مس شد، هرچند در ادامه با امید به مداخله دولت برای کنترل ظرفیت تولید، قیمت‌ها اندکی بهبود یافتند.
قیمت قرارداد آتی مس در بورس فلزات لندن با ۱.۳ درصد کاهش به ۱۰۷۰۵.۲۰ دلار در هر تن رسید، در حالی که قیمت آتی مس ایالات متحده نیز با ۱.۳ درصد کاهش به ۴.۹۹ دلار در هر پوند رسید.
کاهش فعالیت صنعتی در چین معمولاً با افت تقاضا برای فلزات پایه مانند مس و روی همراه است و می‌تواند به کاهش صادرات مواد خام از کشورهای در حال توسعه بینجامد.
۱6. سیاست پیشنهادی چین برای کنترل ظرفیت ذوب فلزات
انجمن صنعت فلزات غیرآهنی چین پیشنهاد داده است که دولت مرکزی محدودیت‌هایی بر ظرفیت‌های جدید ذوب مس و روی اعمال کند. این اقدام با هدف مقابله با مازاد عرضه و افت تاریخی هزینه‌های فرآوری انجام می‌شود. اگر این پیشنهاد تصویب شود، شاهد بزرگ‌ترین مداخله چین در بازار فلزات از سال ۲۰۱۷ خواهیم بود. چنین سیاستی می‌تواند در میان‌مدت موجب ثبات در قیمت‌های فلزات صنعتی شود و حتی از نوسانات در بازارهای جهانی طلا و نقره نیز بکاهد.
🟧 نتیجه‌گیری
در مجموع، هفته‌ای که گذشت، صحنه‌ی رویارویی نیروهای متضاد در بازار فلزات بود. ضعف تولید در ایالات متحده و داده‌های ضعیف چین، از یک سو حمایت‌کننده قیمت طلا بودند، در حالی که دلار قوی، کاهش تنش‌های تجاری و سیاست مالیاتی چین، از سوی دیگر فشار نزولی وارد کردند. بازار اکنون در نقطه‌ای حساس قرار دارد که هر داده تازه می‌تواند جهت حرکت را تعیین کند. با توجه به شرایط فعلی، تحلیلگران انتظار دارند طلا در کوتاه‌مدت در محدوده ۴۰۰۰ تا ۴۰۵۰ دلار در نوسان بماند، مگر آنکه داده‌های اقتصادی آینده یا تصمیمات فدرال رزرو مسیر تازه‌ای را رقم بزند.
نظرات کاربران