به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز بانک تسویه حساب‌های بین‌المللی (BIS) در رابطه با هزینه‌های گزاف در هوش مصنوعی و پیامدهای مالی جهانی هشدار داد.
یک تحلیلگر در واکنش به این گزارش گفت: «افزایش شدید سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی یک نقطه بحران‌زای احتمالی برای ریسک سیستماتیک (خطر فروپاشی کل سیستم مالی) است، زیرا این تامین مالی بر پایه بدهی‌های عظیم و ساختارهای مالی غیربانکی با ریسک‌پذیری بالا استوار است که می‌تواند به سرعت فرو بپاشد.»
بانک تسویه حساب‌های بین‌المللی هشدار داده است که «خوش‌بینی افراطی» به هوش مصنوعی می‌تواند پیامدهای مالی بزرگی داشته باشد، زیرا اتکای شدید به تامین مالی از طریق بدهی در پروژه‌های هوش مصنوعی، خطر ورشکستگی‌های زنجیره‌ای را در صورت کاهش امید سرمایه‌گذاران افزایش می‌دهد.
این نهاد مستقر در شهر بازل در گزارش اقتصادی سالانه خود که روز یکشنبه منتشر شد، اعلام کرد که پنج شرکت بزرگ ارائه‌دهنده خدمات ابری قرار است از سال ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۶ بیش از ۱ تریلیون دلار برای توسعه زیرساخت‌های مرتبط با هوش مصنوعی خرج کنند و این تعهدات مالی، بسیار بیشتر از درآمدهای فعلی آن‌هاست.
این بانک بیان کرد: «ارزش‌گذاری سهام شرکت‌ها، به ویژه شرکت‌هایی که در هسته توسعه هوش مصنوعی قرار دارند، بسیار بالاست... حفظ چنین رشد بالایی می‌تواند به مرور زمان بسیار دشوار شود.»
شور و شوق سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی با عرضه اولیه سهام (IPO) اخیر شرکت اسپیس‌ایکس (SpaceX) و عرضه‌های عمومی برنامه‌ریزی‌شده شرکت‌های آنتروپیک (Anthropic) و اوپن‌ای‌آی (OpenAI) اوج گرفته است. این موضوع باعث شده برخی از ناظران بازار، این وضعیت را با چرخه‌های رونق و رکود گذشته، مانند هیجان برقی‌سازی در اواخر دهه ۱۹۲۰ و حباب دات‌کام در اواخر دهه ۱۹۹۰ مقایسه کنند.
این بانک خاطرنشان کرد که اقتصاد جهانی در سال ۲۰۲۵ با وجود شوک‌های پی‌درپی، «انعطاف‌پذیری شگفت‌انگیزی» از خود نشان داد که بخشی از آن به لطف سرمایه‌گذاری‌های هوش مصنوعی بود.
با این حال، به گزارش وب‌سایت TradingEconomics، در سال ۲۰۲۶ «خطرات افزایش یافته است» و نگرانی‌هایی در مورد خطرات تورم مداوم وجود دارد؛ تورمی که در ماه می در ایالات متحده به بالاترین حد خود در سه سال گذشته یعنی 4.2% رسید. گزارش BIS می‌افزاید که تردید در پایداری سرمایه‌گذاری‌های مرتبط با هوش مصنوعی در کنار «آسیب‌پذیری‌های فزاینده مالی و تضعیف موقعیت‌های مالی دولت‌ها»، به این خطرات دامن زده است.
«اگر تورم به میزان قابل‌توجهی افزایش یابد یا سرمایه‌گذاری‌های مبتنی بر هوش مصنوعی به رکود کشیده شود، آسیب‌پذیری‌های مالیِ موجود می‌توانند تبعات منفیِ اقتصاد کلان را چند برابر کنند.»
به گفته BIS، اگر بانک‌های مرکزی برای مهار تورم سیاست‌های سخت‌گیرانه‌تری در پیش بگیرند، این امر می‌تواند پس از یک دوره طولانی ریسک‌پذیری هیجانی، باعث «سقوط شدید قیمت دارایی‌های مرتبط با هوش مصنوعی» شود که ممکن است «واکنش‌های زنجیره‌ای و مخربی در اقتصاد کلان» به راه بیندازد. «همچنین با توجه به افزایش بدهی شرکت‌های هوش مصنوعی و حضور رو به رشد آن‌ها در بازارهای اعتباری، از بین رفتن خوش‌بینی به این فناوری می‌تواند پیامدهای مالی جبران‌ناپذیری داشته باشد.»
نقطه بحرانی احتمالی برای ریسک سیستماتیک (فراگیر)
نهاد BIS هشدار داد که با توجه به تسلط بازار ایالات متحده بر جهان، اصلاح بزرگ (سقوط) در ارزش‌گذاری هوش مصنوعی می‌تواند اثرات منفی بسیار بیشتری بر ثروت افراد و «کاهش شدیدتر مصرف عمومی» نسبت به گذشته داشته باشد. «در صورت ترکیدن حباب هوش مصنوعی، ثبات مالی جهان نیز می‌تواند در معرض خطر قرار گیرد.»
نیک راک، مدیر تحقیقات LVRG، به کوین‌تلگراف گفت که هشدار BIS کاملاً درست است، «زیرا این تامین مالی به بدهی‌های عظیم و نهادهای غیربانکی متکی است که می‌توانند به سرعت فروپاشیده و این چرخه را به یک بحران تبدیل کنند.» وی افزود: «محیط فعلی اقتصاد کلان به دلیل تورم، رکورد بدهی‌های ملی کشورها و اختلال در بازارهای کالا از قبل شکننده است، بنابراین فروپاشی سرمایه‌های هوش مصنوعی می‌تواند امواج شوک‌آوری را به اقتصاد جهانیِ تحت فشار، وارد کند.»
این نهاد همچنین درباره استیبل‌کوین‌ها (ارزهای دیجیتال با قیمت ثابت) هشدار داد و گفت که آن‌ها خطر چندپارگی سیستم پولی جهانی را به همراه دارند و می‌توانند کنترل پولی دولت‌ها را تضعیف کنند.
تورم تراشه‌ها (Chipflation) می‌تواند مشکل را حادتر کند
صنعت هوش مصنوعی همچنین ممکن است قربانی موفقیت خودش شود. تقاضای بالای دیتاسنترهای هوش مصنوعی برای نیمه‌رساناها و تراشه‌های حافظه از عرضه آن‌ها پیشی گرفته است؛ این موضوع باعث افزایش قیمت این قطعات می‌شود که می‌تواند تورم را تشدید کند و در نهایت مصرف‌کنندگان باید بار آن را به دوش بکشند.
تحلیلگران مورگان استنلی در اوایل ماه ژوئن هشدار دادند که این پدیده که با نام «تورم تراشه» (Chipflation) شناخته می‌شود، باعث افزایش قیمت دستگاه‌های مختلفی از گوشی‌های هوشمند گرفته تا لپ‌تاپ‌ها شده است. در ماه مارس نیز، شرکت بلک‌راک (BlackRock) گزارش داد که افزایش قیمت نیمه‌رساناها «خطر افزایش تورم کالاهای جهانی» را به دنبال دارد.
در همین حال، شرکت اپل با افزایش قیمت‌ها، این هزینه‌های اضافی را به مشتریان منتقل کرده است. این غول فناوری روز پنجشنبه اعلام کرد که قیمت طیف گسترده‌ای از محصولاتش، از آی‌پد تا مک و دستگاه‌های خانگی، به دلیل افزایش سرسام‌آور هزینه‌های تراشه حافظه و ذخیره‌سازی، بین 18% تا نزدیک به 33% افزایش خواهد یافت.
نظرات کاربران