طلای ۴۰۰۰ دلاری به تاریخ پیوست؛ فلز زرد در عمق سقوط

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، بازار جهانی طلا در ماه‌های اخیر یکی از خشن‌ترین ریزش‌های خود در بیش از یک دهه‌ی اخیر را تجربه کرده است. فلزی که در ۲۹ ژانویه‌ی امسال به رکورد تاریخی ۵۵۸۶ دلار دست یافته بود，اکنون به زیر ۴۰۰۰ دلار سقوط کرده و نزدیک به ۳۰ درصد از اوج خود فاصله گرفته است. آغازگر این سقوط، جنگ ایران و پیامدهای آن بر قیمت انرژی بود؛ اما آنچه ریزش را به یک سقوط آزاد تبدیل کرده، تغییر رویکرد فدرال رزرو و چرخش غیرمنتظره‌ی کوین وارش، رئیس جدید این بانک، به سمت سیاست‌های انقباضی است. در چنین فضایی، سرمایه‌گذاران که زمانی طلا را پناهگاهی امن در برابر تورم و بحران‌ها می‌دانستند، اکنون به دلیل افزایش هزینه‌ی فرصت نگهداری این دارایی بدون بازده، به سرعت از آن فاصله می‌گیرند. در این گزارش، ضمن بررسی ریشه‌های این سقوط تاریخی، نوسانات لحظه‌ای طلا و دیگر فلزات گران‌بها را در روز چهارشنبه مرور می‌کنیم و چشم‌انداز پیش‌روی این بازار را تحلیل خواهیم نمود.

بدترین فصل طلا در ۱۳ سال؛ سقوط ۱۶ درصدی در سهماهه

طلا در سهماهه‌ی دوم سال ۲۰۲۶ عملکردی فاجعه‌بار را به ثبت رساند. این فلز گران‌بها که در ابتدای سال در اوج تاریخی خود ایستاده بود، در سه ماهه‌ی منتهی به ۳۰ ژوئن حدود ۱۶ درصد از ارزش خود را از دست داد. این سنگین‌ترین کاهش فصلی از سهماهه‌ی دوم سال ۲۰۱۳ محسوب می‌شود. از ابتدای سال تاکنون، طلا ۷.۷۶ درصد کاهش یافته است.

در روز سه‌شنبه، قیمت نقدی طلا به پایین‌ترین سطح خود از نوامبر ۲۰۲۵ یعنی حدود ۳۹۴۳ دلار سقوط کرد. تحلیلگران معتقدند که شکست حمایت روانی ۴۰۰۰ دلار، راه را برای کاهش بیشتر قیمت هموار کرده است. اوله هانسن، تحلیلگر ساکسو بانک، در این باره می‌گوید: «ناتوانی طلا در تثبیت بالای سطوح فعلی، نشان‌دهنده‌ی احساسات شکننده‌ی بازار است؛ جایی که معامله‌گران به جای خرید در ریزش‌ها، در صعودها اقدام به فروش می‌کنند——تغییری قابل‌توجه در رفتار بازار نسبت به سال‌های اخیر».

سه‌گانۀ فشار؛ دلار، نرخ بهره و سیاست انقباضی وارش

سه عامل کلیدی در پشت این ریزش تاریخی قرار دارند:

۱. افزایش انتظارات برای افزایش نرخ بهره:

جنگ ایران در اوایل سال جاری قیمت انرژی را به شدت افزایش داد و نگرانی‌های تورمی را دوباره زنده کرد. این موضوع، چشم‌انداز کاهش نرخ بهره را از بین برد و بازار را به سمت پیش‌بینی افزایش نرخ سوق داد. داده‌های ابزار FedWatch نشان می‌دهد که هم‌اکنون احتمال افزایش نرخ بهره در نشست سپتامبر به حدود ۶۷ درصد رسیده است. معامله‌گران همچنین احتمال افزایش دو نرخی (به محدوده‌ی ۴.۰۰ تا ۴.۲۵ درصد) تا پایان سال را ۶۱ درصد برآورد می‌کنند.

۲. موضع جنگطلبانه‌ی کوین وارش:

کوین وارش، رئیس جدید فدرال رزرو، در نخستین اظهارنظرهای خود به عنوان رئیس، موضعی به طرز غیرمنتظره‌ای انقباضی اتخاذ کرد. انتظار می‌رود او در سخنرانی امروز خود در نشست سالانه‌ی بانک مرکزی اروپا در سینترای پرتغال، بار دیگر بر عزم فدرال رزرو برای مهار تورم تأکید کند. بث هاماک، رئیس فدرال رزرو کلیولند، روز سه‌شنبه هشدار داد که تورم «هنوز بسیار بالا» است و در صورت عدم کاهش فشارهای تورمی، از افزایش نرخ بهره حمایت خواهد کرد.

۳. تقویت دلار آمریکا:

شاخص دلار در آستانۀ دومین افزایش ماهانه‌ی متوالی قرار دارد. دلار قوی، طلا را برای سرمایه‌گذاران غیرآمریکایی گران‌تر می‌کند و تقاضا برای این فلز را کاهش می‌دهد.

تنش‌های ژئوپلیتیکی؛ سایۀ جنگ بر بازار فلزات

اگرچه تشدید تنش‌های نظامی معمولاً به نفع طلا به عنوان پناهگاه امن تمام می‌شود، اما این بار اثر این عامل کاملاً خنثی شده است. جنگ ایران که در ۲۸ فوریه آغاز شد، قیمت نفت را به شدت افزایش داد و نگرانی‌های تورمی را دامن زد——عاملی که در نهایت به افزایش انتظارات نرخ بهره و در نتیجه تضعیف طلا انجامید.

در تازه‌ترین تحولات، دو فرستادۀ دونالد ترامپ برای مذاکره با ایران وارد دوحه، پایتخت قطر شده‌اند، اما قطر که نقش میانجی را بر عهده دارد، از احتمال دستیابی به توافقی بزرگ ابراز تردید کرده و تأکید نموده که مقامات قطری قرار نیست مستقیماً با همتایان ایرانی خود دیدار کنند. ایران بار دیگر بر عزم خود برای کنترل تردد کشتی‌ها در تنگۀ هرمز——مهم‌ترین آبراه استراتژیک جهان که پیش از جنگ یک‌پنجم نفت و گاز مایع جهان از آن عبور می‌کرد——تأکید کرده است.

به گزارش نشریه‌ی بیزینس تایمز، طلا از زمان آغاز جنگ تاکنون حدود ۲۴ درصد از ارزش خود را از دست داده و سطوح تکنیکال کلیدی از جمله میانگین متحرک ۲۰۰ روزه را شکسته است.

سرایت ریزش به سایر فلزات گرانبها

فشار فروش در بازار طلا به سایر فلزات گرانبها نیز سرایت کرده است:

نقره (Silver): معاملات آتی نقره با ۳.۳۴ درصد کاهش به ۵۷.۴۹ دلار رسید و قیمت نقدی آن ۱.۳۱ درصد کاهش یافت و در سطح ۵۷.۸۰ دلار معامله شد. نقره نیز در مسیر ثبت بدترین عملکرد فصلی از سهماهه‌ی اول ۲۰۲۰ قرار دارد.

پلاتین (Platinum): با ۰.۶ درصد کاهش به ۱۵۴۲ دلار سقوط کرد و به پایین‌ترین سطح از نوامبر گذشته رسید. این فلز در مسیر ثبت بدترین عملکرد ماهانه از سال ۲۰۰۸ و بدترین عملکرد فصلی از ژانویه‌ی ۲۰۲۰ قرار دارد.

پالادیوم (Palladium): با ۰.۴ درصد کاهش به ۱۱۹۹.۳۴ دلار رسید.

هر سه فلز در مسیر ثبت کاهش‌های فصلی و ماهانه قرار دارند.

چشم‌انداز پیش‌ رو؛ آیا طلا به ۳۸۰۰ دلار خواهد رسید؟

نگاه بازار اکنون به دو رویداد کلیدی دوخته شده است:

۱. سخنرانی کوین وارش در سینترا:

سخنرانی امروز رئیس فدرال رزرو در نشست سالانه‌ی بانک مرکزی اروپا، می‌تواند مسیر آینده‌ی طلا را تعیین کند. هر گونه تأکید بر تداوم سیاست انقباضی، موج جدیدی از فروش را به راه خواهد انداخت.

۲. داده‌های اشتغال آمریکا:

گزارش اشتغال بخش خصوصی ADP امروز و گزارش حقوق و دستمزد غیرکشاورزی (Nonfarm Payrolls) فردا منتشر خواهند شد. داده‌های قوی می‌توانند انتظارات برای افزایش نرخ بهره را تقویت کرده و فشار بر طلا را تشدید کنند.

بانک دویچه بانک پیش‌بینی کرده است که قیمت طلا در سهماهه‌ی سوم ۲۰۲۶ به ۴۳۰۰ دلار و در سهماهه‌ی چهارم به ۴۸۰۰ دلار برسد. برخی تحلیلگران حتی از سناریوی بدبینانه‌ی سقوط طلا به ۳۸۰۰ دلار سخن گفته‌اند.

با این حال، همه‌ی تحلیلگران بدبین نیستند. مؤسسه‌ی آموندی (Amundi) در چشم‌انداز نیم‌سالۀ خود تأکید کرده که طلا همچنان نقشی کلیدی در سبد سرمایه‌گذاری ایفا می‌کند؛ زیرا نوسانات تورمی، ریسک‌های بدهی عمومی و تمایل بانک‌های مرکزی به کاهش وابستگی به دارایی‌های دلاری، از تقاضا برای این فلز گران‌بها حمایت می‌کنند. مونیکا دفند، رئیس مؤسسه‌ی سرمایه‌گذاری آموندی، می‌گوید: «سرمایه‌گذاران با جهانی روبرو هستند که در آن استقلال بانک‌های مرکزی در معرض آزمون قرار گرفته، تورم نوسان‌پذیرتر شده و ریسک‌های تمرکز در حال افزایش است. بهترین سبدهای سرمایه‌گذاری برای این رژیم جدید، سبدهایی هستند که بتوانند سناریوهای مختلف را تحمل کنند؛ آنها باید در ارزهای مختلف، دارایی‌های واقعی و طلا متنوع‌سازی شوند».

نظرسنجی سالانه‌ی شورای جهانی طلا از بانک‌های مرکزی نشان می‌دهد که شمار فزاینده‌ای از بانک‌های مرکزی قصد دارند ذخایر طلای خود را در سال آینده افزایش دهند——عاملی که می‌تواند در میان‌مدت از سقوط بیشتر قیمت جلوگیری کند.

نتیجه‌گیری

طلا در شرایطی به بدترین عملکرد فصلی خود در ۱۳ سال اخیر دست یافته که ترکیبی از عوامل کلان اقتصادی و ژئوپلیتیکی، فشار نزولی بی‌سابقه‌ای را بر این فلز گران‌بها وارد کرده است. سقوط از رکورد ۵۵۸۶ دلاری در ژانویه به زیر ۴۰۰۰ دلار در ژوئیه، نشان‌دهنده‌ی تغییر عمیقی در نگرش سرمایه‌گذاران نسبت به این دارایی سنتی است.

سه عاملِ افزایش انتظارات نرخ بهره، موضع انقباضی کوین وارش و تقویت دلار، مثلثی را تشکیل داده‌اند که طلا در میان آن گرفتار شده است. تنش‌های ژئوپلیتیکی که زمانی به نفع طلا تمام می‌شد، این بار به دلیل تأثیر خود بر قیمت انرژی و در نتیجه بر انتظارات تورمی و نرخ بهره، به عاملی برای تضعیف بیشتر فلز زرد تبدیل شده است. سرایت این ریزش به سایر فلزات گران‌بها مانند نقره، پلاتین و پالادیوم، نشان از عمق این فشار فروش در کل بازار کامودیتی‌های ارزشمند دارد.

با این حال، همه‌ی نشانه‌ها نزولی نیستند. تحلیلگران آموندی و شورای جهانی طلا بر این باورند که در بلندمدت، عواملی مانند نوسانات تورمی، ریسک‌های بدهی و تمایل بانک‌های مرکزی به تنوع‌بخشی به ذخایر خود، می‌توانند از قیمت طلا حمایت کنند. اما در کوتاه‌مدت، سرنوشت طلا به دو عامل بستگی دارد: لحن کوین وارش در سینترا و داده‌های اشتغال آمریکا. اگر وارش بر موضع انقباضی خود پافشاری کند و داده‌های اشتغال قوی ظاهر شوند، احتمال سقوط طلا به سطوح ۳۸۰۰ دلاری کاملاً محتمل خواهد بود. در غیر این صورت، ممکن است شاهد تثبیت قیمت در محدوده‌ی ۴۰۰۰ دلار و حتی بازگشتی تدریجی باشیم.

در هر صورت، آنچه مسلم است این است که روزهای پیشِ رو برای بازار طلا، سرنوشت‌ساز و پُرنوسان خواهد بود و سرمایه‌گذاران باید با چشمانی باز و مدیریتی محتاطانه به این بازار قدم بگذارند.