به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، در روزهای اخیر آماری درباره برنگشتن نزدیک به ۱۰۰ میلیارد یورو از ارز حاصل از صادرات کشور در فضای رسانه‌ای و اقتصادی دست‌به‌دست شده است. این رقم بارها به‌عنوان یکی از دلایل اصلی کمبود عرضه ارز در بازار داخلی مطرح شده است.
کیوان کاشفی، نایب‌رئیس اتاق بازرگانی ایران، روز یکشنبه ۱۸ مرداد در نشست خبری این ادعا را رد کرد. او گفت وضعیتی که در آن صادرکننده‌ای ارز دریافت کرده اما کالایی وارد نشده باشد، عملاً وجود ندارد. به گفته او، هر صادرات باید طبق قانون در سامانه‌های رسمی ثبت شود و تعهد ارزی آن رفع شود.
تعهد ارزی چیست و چرا مهم است
تعهد ارزی به الزام قانونی صادرکنندگان برای بازگرداندن ارز حاصل از فروش کالا به چرخه اقتصادی کشور گفته می‌شود. این بازگشت می‌تواند از طریق فروش در سامانه نیما، واردات کالای موردنیاز یا سایر روش‌های مصوب بانک مرکزی انجام شود. وقتی این تعهد در مهلت مقرر انجام نشود، آن رقم در آمارهای رسمی به‌عنوان ارز رفع‌تعهدنشده ثبت می‌شود.
اختلاف اصلی میان دو روایت، بر سر تعریف «رفع تعهد» است. برخی آمارها ارزی را که هنوز در قالب واردات، سرمایه‌گذاری یا روش‌های مجاز دیگر مصرف نشده، در ستون ارز برنگشته قرار می‌دهند. کاشفی می‌گوید بخش بزرگی از این رقم در عمل صرف واردات کالا شده، اما این تغییر در آمارهای منتشرشده به‌روزرسانی نشده است.
پیامد برای بازار ارز و مخاطب عادی
این اختلاف نظر برای کسانی که ارزش پول ملی و روند قیمت دلار را دنبال می‌کنند اهمیت مستقیم دارد. رقم ادعایی ۱۰۰ میلیارد یورو بارها به‌عنوان یکی از علت‌های اصلی افت ارزش ریال در بازار آزاد مطرح شده است. اگر این رقم به‌طور کامل صحت داشته باشد، به معنای غیبت حجم بزرگی از عرضه ارز در اقتصاد کشور است؛ اگر نداشته باشد، بخشی از تحلیل‌های مبتنی بر آن نیز باید بازبینی شود.
بانک مرکزی و اتاق بازرگانی تاکنون آمار دقیق و شفافی از میزان واقعی ارز رفع‌تعهدنشده منتشر نکرده‌اند. کارشناسان می‌گویند حل این اختلاف نیازمند انتشار گزارشی شفاف و به‌روز از سوی بانک مرکزی و گمرک است؛ تا پیش از آن، هر دو روایت -ارز گم‌شده و ارز صرف‌شده در واردات- در فضای عمومی باقی خواهد ماند.
نظرات کاربران