به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، آمار تازه‌ای که روز دوشنبه، ۱۰ اوت (۱۹ مرداد) منتشر شد، نشان می‌دهد نرخ آزادسازی مدارک تحصیلی فارغ‌التحصیلان دانشگاه‌های برتر کشور با کاهش ۳۰ درصدی روبه‌رو شده است. آزادسازی مدرک به فرایندی گفته می‌شود که طی آن دانشگاه، مدرک اصلی فارغ‌التحصیل را پس از تسویه تعهدات آموزشی در اختیار او قرار می‌دهد؛ کاهش این نرخ یعنی سهم بیش‌تری از دانش‌آموختگان، مدرک خود را از دانشگاه دریافت نکرده‌اند.
این عدد اهمیت دارد چون به‌طور غیرمستقیم روند خروج نیروی متخصص از کشور را نشان می‌دهد. وقتی فارغ‌التحصیلی مدرک را از دانشگاه آزاد نمی‌کند، در بسیاری موارد یعنی مسیر تحصیل یا اشتغال را در خارج از کشور دنبال کرده است. برای کسی که نگران آینده اقتصادی است، این آمار تصویری از جهت‌گیری نیروی کار متخصص در سالهای پیش‌رو ارائه می‌دهد.
آمریکا در صدر مقصد غیرپزشکان
بر پایه همین گزارش، ایالات متحده آمریکا پرشمارترین مقصد دانش‌آموختگان رشته‌های غیرپزشکی اعلام شده است. این رشته‌ها عمدتاً شامل مهندسی، علوم پایه و فناوری اطلاعات می‌شوند؛ حوزه‌هایی که در بازار کار آمریکا تقاضای بالایی دارند و فرصت شغلی و اخذ اقامت را برای دانش‌آموخته ایرانی تسهیل می‌کنند.
روند مهاجرت در رشته‌های پزشکی الگوی متفاوتی دارد. بر اساس آمار منتشرشده، مقصدهای اصلی این گروه با غیرپزشکان یکسان نیست. نهاد مسئول رصد وضعیت نخبگان، این تفاوت را ناشی از شرایط متفاوت پذیرش و بازار کار پزشکی در کشورهای مختلف می‌داند.
هزینه پنهان برای اقتصاد کشور
کارشناسان اقتصادی، مهاجرت نخبگان را نوعی خروج سرمایه انسانی می‌دانند. هزینه آموزش هر دانش‌آموخته دانشگاه‌های برتر پیش‌تر از منابع عمومی و خانوارها تأمین شده است. وقتی این افراد در خارج از کشور مشغول به کار می‌شوند، بازده این سرمایه‌گذاری نصیب اقتصاد دیگری می‌شود و این روند در بلندمدت می‌تواند ظرفیت تولید علم و فناوری داخلی را کاهش دهد.
پیگیری نرخ ماندگاری نخبگان از چند سال گذشته در دستور کار نهادهای علمی کشور قرار گرفته است. هدف از این پایش، شناسایی رشته‌ها و دانشگاه‌هایی است که بیش‌ترین خروج نیروی متخصص را دارند تا سیاست‌گذاری آموزشی و اشتغال متناسب با آن تنظیم شود. انتشار مقایسه‌ای این آمار در سالهای آینده می‌تواند روشن کند این روند تشدید شده یا کاهش یافته است.
نظرات کاربران