به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، بررسی تازه گروهی از پژوهشگران روی تغییرات کاربری زمین در تهران طی سه دهه اخیر نشان می‌دهد بخش بزرگی از گسترش فیزیکی پایتخت روی زمین‌های کشاورزی و فضاهای سبز اطراف شهر اتفاق افتاده است. این یافته تصویری دقیق‌تر از مسیر توسعه شهری تهران ارائه می‌دهد و می‌تواند در تصمیم‌های آینده درباره ساخت‌وساز و قیمت‌گذاری زمین در حاشیه شهر اثرگذار باشد.
این پژوهش با تحلیل تصاویر ماهواره‌ای و نقشه‌های کاربری زمین در بازه سه‌دهه‌ای، روند تبدیل اراضی کشاورزی و باغ‌ها به مناطق مسکونی و صنعتی را ردیابی کرده است. داده‌ها نشان می‌دهد سرعت این تبدیل در دهه‌های اخیر بیش‌تر شده؛ روندی که مستقیماً به کمبود زمین قابل ساخت در محدوده اصلی شهر و فشار تقاضای مسکن مرتبط است.
چرا این روند برای بازار مسکن مهم است
وقتی زمین کشاورزی به کاربری مسکونی تغییر می‌کند، عرضه زمین در حاشیه شهر افزایش می‌یابد. این افزایش عرضه در کوتاه‌مدت می‌تواند رشد قیمت مسکن در مناطق پیرامونی را کند کند، اما هزینه ایجاد زیرساخت شامل آب، برق، جاده و حمل‌ونقل در این مناطق تازه‌ساز معمولاً بالاتر است و بخشی از آن در نهایت به قیمت تمام‌شده واحدهای مسکونی اضافه می‌شود.
از سوی دیگر کاهش زمین کشاورزی و فضای سبز اطراف تهران با افت ظرفیت تولید محصولات محلی و کاهش کیفیت هوا در بلندمدت همراه است. این عوامل به‌طور غیرمستقیم بر هزینه زندگی خانوارها اثر می‌گذارند، از جمله از طریق افزایش وابستگی به واردات محصولات کشاورزی و هزینه‌های درمانی مرتبط با آلودگی.
مسیر رشد تهران در سه دهه
بر اساس این پژوهش، رشد تهران در سه دهه گذشته بیش‌تر به شکل گسترش افقی به سمت حومه‌ها بوده تا تراکم عمودی در بافت موجود شهر. این الگو فاصله محل سکونت تا مراکز کار و خدمات را افزایش داده و هزینه رفت‌وآمد روزانه ساکنان حومه را بالا برده است.
پژوهشگران هشدار داده‌اند در صورت تداوم روند فعلی بدون برنامه‌ریزی مشخص برای حفظ اراضی کشاورزی باقی‌مانده، ظرفیت تولید غذایی نزدیک به پایتخت بیش‌تر کاهش می‌یابد. آن‌ها بازنگری در قوانین تغییر کاربری زمین و توسعه متراکم‌تر در بافت‌های فرسوده شهری را از جمله راهکارهای کاهش این فشار عنوان کرده‌اند.
نظرات کاربران