دهه‌هشتادی‌ها و بیمه تامین اجتماعی؛ چرا نسل جدید تن نمی‌دهد؟

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، بررسی روند بیمه‌پردازی در بازار کار ایران نشان می‌دهد نسل موسوم به Z، یعنی متولدان دهه ۱۳۸۰ خورشیدی که غالباً هم‌پوشانی زیادی با این نسل جهانی دارند، تمایل کم‌تری نسبت به نسل‌های پیش از خود برای پرداخت حق بیمه تامین اجتماعی نشان می‌دهند. این گروه سنی که بخش بزرگی از آن‌ها در مشاغل آزاد، فریلنسری یا کسب‌وکارهای نوپا مشغول به کارند، ترجیح می‌دهند به‌جای کسر ماهانه حق بیمه، درآمد جاری خود را افزایش دهند.

دلیل اصلی این رویکرد، به گفته کارشناسان بازار کار، بی‌اعتمادی به بازدهی بلندمدت صندوق‌های بازنشستگی است. با تورم بالای سال‌های اخیر، ارزش واقعی مستمری بازنشستگی به‌شدت کاهش یافته است؛ یعنی مبلغی که امروز به‌عنوان حق بیمه پرداخت می‌شود، ممکن است چند دهه دیگر قدرت خرید چندانی نداشته باشد. به همین دلیل بسیاری از جوانان ترجیح می‌دهند سرمایه محدود خود را در دارایی‌هایی مانند طلا، ارز یا سهام نگه دارند که همگام با تورم رشد می‌کنند.

سواد مالی بالاتر یا بی‌اعتمادی عمیق‌تر؟

نسل جدید با دسترسی گسترده به اطلاعات آنلاین و شبکه‌های اجتماعی بزرگ شده و به گفته تحلیلگران، نسبت به نسل‌های قبل شناخت دقیق‌تری از مفاهیم اقتصادی مانند تورم، نرخ بهره و بازده دارایی‌ها دارد. همین آگاهی باعث شده این نسل با محاسبه دقیق‌تر ریسک و بازده، بیمه تامین اجتماعی را در مقایسه با گزینه‌های دیگر سرمایه‌گذاری کم‌بازده‌تر ارزیابی کند. در واقع افزایش سواد اقتصادی، به‌جای افزایش تمایل به بیمه رسمی، به تقویت تردید نسبت به آن انجامیده است.

این روند پیامد قابل‌توجهی برای آینده بازار کار دارد. هرچه تعداد بیمه‌نشدگان جوان بیشتر شود، بار حمایتی روی دوش خانواده‌ها و منابع عمومی در دوران سالمندی سنگین‌تر خواهد شد. کارشناسان هشدار می‌دهند نبود پوشش بیمه‌ای در دوران اشتغال، در بلندمدت می‌تواند امنیت مالی خود همین نسل را در سنین بالاتر با چالش روبه‌رو کند.

واکنش نهادهای بیمه‌ای

سازمان تامین اجتماعی در سال‌های اخیر طرح‌هایی مانند بیمه‌های اختیاری با نرخ حق بیمه منعطف را برای جذب مشاغل آزاد و فریلنسرها معرفی کرده است. با این حال، به گفته کارشناسان، تا زمانی که بازدهی این صندوق‌ها متناسب با تورم افزایش نیابد، بازگرداندن اعتماد نسل جدید به بیمه رسمی دشوار خواهد بود. تصمیم نهایی برای پیوستن یا نپیوستن به این پوشش بیمه‌ای، در نهایت به ارزیابی شخصی هر فرد از ریسک و افق زمانی مالی‌اش بازمی‌گردد.