کرایه کشتی‌های جهان سه‌برابر شد؛ هزینه واردات کالاها افزایش می‌یابد

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، شاخص‌های جهانی حمل‌ونقل دریایی نشان می‌دهد نرخ اجاره کشتی‌های کانتینری در برخی مسیرهای اصلی به بیش از ۳ برابر سطح عادی خود رسیده است. دو عامل هم‌زمان این جهش را رقم زده‌اند: ناامنی در مسیرهای دریایی خاورمیانه و تغییرات اقلیمی که سطح آب کانال‌های کلیدی را کاهش داده است.

این تحول برای خریدار نهایی به معنای گران‌تر شدن کالاهای وارداتی است. از قطعات خودرو و لوازم خانگی گرفته تا مواد اولیه صنعتی، بخشی از افزایش هزینه حمل معمولاً در نهایت به قیمت روی برچسب کالا منتقل می‌شود. هر چه این روند ادامه‌دار باشد، فشار آن بر هزینه زندگی مصرف‌کنندگان در سراسر جهان بیشتر احساس می‌شود.

علت اول: ناامنی در دریای سرخ

بخش بزرگی از این افزایش هزینه به حملات مکرر به کشتی‌های تجاری در دریای سرخ بازمی‌گردد. حوثی‌های یمن در ماه‌های اخیر بارها کشتی‌های عبوری از این آبراه را هدف قرار داده‌اند و همین موضوع بسیاری از شرکت‌های کشتیرانی را وادار کرده مسیر خود را از کانال سوئز به سمت جنوب آفریقا و دماغه امیدنیک تغییر دهند. این مسیر جایگزین، سفر هر کشتی را حدود ۱۰ تا ۱۴ روز طولانی‌تر می‌کند و مصرف سوخت را به‌طور محسوسی بالا می‌برد.

علت دوم: خشکسالی کانال پاناما

علاوه بر بحران دریای سرخ، تغییرات اقلیمی نیز کانال پاناما را با محدودیت روبه‌رو کرده است. کاهش بارندگی در سال‌های اخیر سطح آب دریاچه‌های تغذیه‌کننده این کانال را پایین آورده و مقامات پاناما را ناچار کرده تعداد کشتی‌های مجاز به عبور روزانه را کاهش دهند. این محدودیت به‌ویژه حمل‌ونقل غلات و انرژی به سمت آسیا را کندتر و پرهزینه‌تر کرده است.

بر اساس گزارش نهادهای بین‌المللی حمل‌ونقل دریایی، ترکیب این دو عامل عرضه کشتی‌های آماده فعالیت در بازار جهانی را تنگ‌تر کرده است. وقتی تعداد کشتی‌های در دسترس کاهش می‌یابد اما تقاضای انتقال کالا ثابت می‌ماند، طبق قاعده ساده عرضه و تقاضا، نرخ کرایه بالا می‌رود. شرکت‌های کشتیرانی بزرگ اعلام کرده‌اند تا زمان برطرف‌شدن ناامنی در خاورمیانه، چشم‌انداز کاهش نرخ‌ها روشن نیست.

افزایش هزینه حمل، یکی از حلقه‌های فشار تورمی در اقتصاد جهانی است و در تصمیم بانک‌های مرکزی درباره نرخ بهره نیز اثر می‌گذارد. چنین فشاری معمولاً به‌طور غیرمستقیم بر بازار جهانی طلا و نرخ ارزهای اصلی نیز بازتاب پیدا می‌کند، چون سرمایه‌گذاران در دوره‌های تورمی برای حفظ ارزش دارایی خود واکنش نشان می‌دهند.

این نخستین‌بار نیست که زنجیره تأمین جهانی با چنین بحرانی روبه‌رو می‌شود. در سال ۲۰۲۱ میلادی، گیرکردن کشتی اِوِرگیوِن در کانال سوئز برای چند روز، ترافیک سنگینی در تجارت جهانی ایجاد کرد و بار دیگر نشان داد چند آبراه محدود چقدر می‌توانند بر قیمت کالا در آن سوی دنیا اثر بگذارند.