به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، هم‌زمانی دو بحران متفاوت، تجارت دریایی جهان را تحت فشار قرار داده است. از یک سو درگیری‌های نظامی در منطقه خاورمیانه امنیت مسیرهای کشتیرانی را کاهش داده و از سوی دیگر خشکسالی در اروپا و آمریکای لاتین، عبور کشتی‌ها از رودخانه‌ها و کانال‌های حیاتی را دشوار کرده است.
نتیجه این دو روند هم‌زمان، افزایش هزینه حمل‌ونقل در چهار گلوگاه کلیدی تجارت جهانی است؛ تنگه هرمز، دریای سرخ، کانال پاناما و رود راین. این چهار مسیر، بخش بزرگی از جابه‌جایی نفت، مواد غذایی و کالاهای صنعتی بین قاره‌ها را بر عهده دارند و اختلال در هر یک، دیر یا زود به قیمت کالاها در فروشگاه‌ها می‌رسد.
گلوگاه‌هایی که کالای جهان از آن‌ها عبور می‌کند
تنگه هرمز مسیر اصلی صادرات نفت خاورمیانه است و دریای سرخ کوتاه‌ترین راه دریایی میان آسیا و اروپا محسوب می‌شود. کانال پاناما ارتباط اقیانوس اطلس و آرام در قاره آمریکا را برقرار می‌کند و رود راین، شریان اصلی جابه‌جایی زغال‌سنگ، مواد شیمیایی و کالاهای صنعتی در قلب اروپا است. هر اختلالی در این مسیرها، شرکت‌های کشتیرانی را ناچار به تغییر مسیر یا کاهش بار می‌کند.
چرا هزینه‌ها بالا رفته است
در مسیرهای دریایی خاورمیانه، ناامنی ناشی از جنگ، بیمه کشتی‌ها را گران‌تر کرده و برخی شرکت‌ها ترجیح داده‌اند مسیر طولانی‌تر و پرهزینه‌تر را برای عبور کالا انتخاب کنند. این جابه‌جایی مسیر، زمان تحویل کالا را نیز طولانی‌تر می‌کند. در رود راین و کانال پاناما اما ماجرا فرق دارد؛ کاهش سطح آب به دلیل خشکسالی، اجازه عبور کشتی‌های پرحجم را نمی‌دهد و مدیران این مسیرها ناچار شده‌اند تعداد کشتی‌های عبوری یا میزان بار مجاز هر کشتی را محدود کنند. کمبود ظرفیت عبور یعنی رقابت بیشتر برای جا رزرو کردن روی کشتی‌ها و همین رقابت، نرخ کرایه حمل را بالا می‌برد.
این افزایش هزینه به مصرف‌کننده چه ربطی دارد
هزینه حمل‌ونقل دریایی بخشی از قیمت تمام‌شده کالاهای وارداتی است؛ از قطعات خودرو تا مواد اولیه صنعتی و برخی کالاهای مصرفی. وقتی این هزینه در چند مسیر کلیدی هم‌زمان بالا می‌رود، احتمال انتقال آن به قیمت نهایی کالا برای مصرف‌کننده افزایش می‌یابد. این روند به‌ویژه برای کشورهایی که بخش زیادی از نیاز خود را از طریق واردات تأمین می‌کنند، می‌تواند فشار تورمی اضافه‌ای ایجاد کند.
بحران گلوگاه‌های دریایی سابقه دارد؛ گیر کردن یک کشتی غول‌پیکر در کانال سوئز در سال ۲۰۲۱ (۱۴۰۰ خورشیدی) نیز برای چند روز بخشی از تجارت جهانی را متوقف کرده بود. تفاوت وضعیت کنونی در هم‌زمانی چند بحران در چند مسیر مختلف است، موضوعی که نهادهای تجاری و بیمه‌ای جهان همچنان آن را زیر نظر دارند.
نظرات کاربران