به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، گروهی از پژوهشگران ایرانی در مطالعه‌ای تازه به بررسی دلایل کمتر دیده‌شده شکست استارت‌آپ‌ها در کشور پرداخته‌اند. بر اساس این پژوهش، مهم‌ترین عامل افول، ضعف بنیادین در طراحی ایده اولیه است، نه صرفاً کمبود منابع مالی. این یافته با تصور رایج درباره کارآفرینی در ایران تفاوت دارد و زاویه تازه‌ای به این بحث می‌افزاید.
ایده ضعیف، نقطه شروع شکست
طبق نتایج این تحقیق، بخش بزرگی از استارت‌آپ‌های ناموفق از همان مرحله تعریف مسئله دچار اشکال بوده‌اند. به‌عبارت دیگر، بسیاری از بنیان‌گذاران بدون سنجش دقیق نیاز واقعی بازار وارد میدان شده‌اند. نتیجه این رویکرد، تولید محصولی است که مشتری کافی برای آن وجود ندارد؛ وضعیتی که تحلیل‌گران آن را «عدم تناسب محصول با بازار» می‌نامند و در نهایت به تخلیه سرمایه اولیه بدون بازگشت درآمد می‌انجامد.
خلأ قانونی، دومین عامل مهمی است که پژوهشگران به آن اشاره کرده‌اند. نبود مقررات شفاف در حوزه‌هایی مانند مالکیت فکری، قراردادهای سرمایه‌گذاری خطرپذیر و تسویه سهام میان بنیان‌گذاران، ریسک فعالیت را برای کارآفرینان و سرمایه‌گذاران بالا می‌برد. این ابهام قانونی، هزینه‌های حقوقی و زمانی رشد استارت‌آپ‌ها را افزایش می‌دهد و در بسیاری موارد انگیزه ادامه فعالیت را از بین می‌برد.
اثر مستقیم بر جیب سرمایه‌گذاران و کارآفرینان
شکست زودهنگام استارت‌آپ‌ها تنها یک آمار آموزشی نیست؛ برای سرمایه‌گذارانی که منابع مالی خود را در این حوزه به‌کار گرفته‌اند، به معنای از دست رفتن بخشی از سرمایه است. برای کارآفرینان نیز، هر تجربه ناموفق به از دست رفتن زمان، منابع شخصی و اعتماد جامعه سرمایه‌گذاری منجر می‌شود. پژوهشگران تأکید کرده‌اند بدون اصلاح این دو حلقه، یعنی طراحی ایده و چارچوب قانونی، احتمال تکرار الگوی شکست در نسل بعدی استارت‌آپ‌ها همچنان بالا می‌ماند.
اقتصاد دانش‌بنیان در سال‌های اخیر به یکی از مسیرهای مورد توجه برای اشتغال‌زایی و جذب سرمایه در ایران تبدیل شده است. با این حال، آمارهای غیررسمی نشان می‌دهد بخش قابل‌توجهی از استارت‌آپ‌های تازه‌تأسیس در سال‌های نخست فعالیت خود متوقف می‌شوند. پژوهش جدید تلاش کرده این روند را از زاویه‌ای فراتر از تحلیل‌های مالی معمول بررسی کند و بر لایه‌های نهفته‌تر مشکل، مانند فرآیند شکل‌گیری ایده و بستر قانونی، متمرکز شود.
نویسندگان این پژوهش پیشنهاد کرده‌اند سیاست‌گذاران و نهادهای حمایتی، پیش از تمرکز صرف بر تأمین مالی، به آموزش اعتبارسنجی ایده و تدوین چارچوب‌های قانونی روشن‌تر توجه کنند. نتیجه نهایی این تحقیق برای فعالان اقتصاد دانش‌بنیان روشن است؛ بهبود کیفیت ایده و شفافیت قانونی، دو شرط اصلی برای کاهش نرخ شکست استارت‌آپ‌های ایرانی به شمار می‌روند.
نظرات کاربران