به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، یک کارشناس اقتصادی با اشاره به وضعیت طرح‌های عمرانی و صنعتی کشور، از وجود حدود ۶۵ هزار طرح نیمه‌تمام خبر داد. به گفته او، تکمیل این طرح‌ها به نزدیک ۵ میلیون میلیارد تومان سرمایه نیاز دارد؛ رقمی که بخش بزرگی از آن پیش‌تر هزینه شده، بدون آنکه بازدهی یا ارزش افزوده‌ای برای اقتصاد داشته باشد.
این کارشناس گفت با فرض پیشرفت فیزیکی ۵۰ درصدی طرح‌ها، نیمی از رقم یادشده، یعنی حدود ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار میلیارد تومان، تاکنون صرف پروژه‌هایی شده که هنوز به بهره‌برداری نرسیده‌اند. این یعنی حجم بزرگی از منابع مالی کشور، سال‌هاست بدون بازگشت اقتصادی، در ساختمان‌ها و تأسیسات نیمه‌کاره قفل مانده است.
چرا بودجه «افزایشی» به بن‌بست می‌رسد
بخشی از این معضل به شیوه بودجه‌نویسی کشور برمی‌گردد. در روش موسوم به «بودجه‌ریزی افزایشی»، رقم هر سال بر مبنای بودجه سال قبل و با درصدی افزایش تعیین می‌شود؛ نه بر اساس بازنگری در طرح‌ها یا حذف پروژه‌های کم‌بازده. نتیجه آن است که طرح‌های ناکارآمد سال به سال ردیف بودجه می‌گیرند، بی‌آنکه هرگز به پایان برسند.
این کارشناس این وضعیت را «بودجه مرده» نامید؛ به این معنا که بخش قابل‌توجهی از منابع دولتی، هر سال در طرح‌هایی تزریق می‌شود که نه اشتغال قابل‌توجهی ایجاد می‌کنند و نه کالا یا خدمتی تازه به بازار عرضه می‌کنند.
پیامد برای اقتصاد خانوار
موضوع طرح‌های نیمه‌تمام، در نگاه اول به زندگی روزمره مردم بی‌ربط به نظر می‌رسد، اما اثر غیرمستقیم آن به جیب خانوارها می‌رسد. وقتی حجم بزرگی از نقدینگی کشور در پروژه‌های بدون بازده حبس می‌شود، عرضه کالا و خدمات در اقتصاد افزایش پیدا نمی‌کند، در حالی که حجم پول در گردش همچنان رشد می‌کند. این شکاف میان رشد نقدینگی و رشد تولید، یکی از عوامل ساختاری تداوم تورم در سال‌های اخیر بوده است.
به بیان دیگر، سرمایه‌ای که می‌توانست صرف افزایش تولید، ایجاد اشتغال یا تکمیل زیرساخت‌های مولد شود، در طرح‌های نیمه‌کاره باقی مانده است. کارشناسان معتقدند اصلاح ساختار بودجه‌ریزی و اولویت‌بندی طرح‌ها بر اساس بازدهی اقتصادی، پیش‌شرط خروج از این چرخه است.
دوران بازسازی، فرصتی برای بازنگری
بحث حیف‌ومیل منابع در طرح‌های نیمه‌تمام، این روزها در سایه بحث‌های گسترده‌تر درباره بازسازی اقتصادی کشور مطرح شده است. کارشناسان بر این باورند که هرگونه برنامه بازسازی، بدون اصلاح شیوه تخصیص بودجه به طرح‌های عمرانی، نمی‌تواند به بازدهی مطلوب برسد و ممکن است همان الگوی گذشته را تکرار کند.
نظرات کاربران