به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، گندم‌کاران خواستار نرخ ۸۵ هزار تومان برای خرید هر کیلوگرم گندم شده‌اند. دولت هنوز رقم نهایی را اعلام نکرده و اختلاف دو طرف بر سر این نرخ بالا گرفته است. نتیجه این کشمکش فقط به کشاورزان مربوط نیست. قیمت گندم در نهایت به قیمت نان، آرد و بخشی از سبد غذایی خانوار می‌رسد.
زمان این اختلاف هم اهمیت دارد. پاییز فصل کاشت گندم است و کشاورز پیش از بذرپاشی تصمیم می‌گیرد چه مقدار زمین را به این محصول بدهد. اگر نرخ خرید پایین‌تر از انتظار او باشد، ممکن است بخشی از زمین‌ها به محصولات دیگر برسد. همین تصمیم، میزان تولید داخلی سال آینده و نیاز کشور به واردات را شکل می‌دهد.
قیمت تضمینی چیست و چرا محل اختلاف است؟
گندم در ایران یک محصول راهبردی است و دولت آن را با «قیمت تضمینی» از کشاورزان می‌خرد. قیمت تضمینی یعنی نرخی که دولت پیش از فصل اعلام می‌کند و متعهد می‌شود محصول را با همان نرخ بخرد. این سازوکار قرار است ریسک کشاورز را کاهش دهد و تولید را پایدار نگه دارد.
مسئله از جایی آغاز می‌شود که هزینه تولید سریع‌تر از نرخ اعلامی رشد کند. کود، سم، بذر، سوخت، دستمزد و اجاره ماشین‌آلات کشاورزی همگی تحت اثر تورم گران‌تر شده‌اند. گندم‌کاران می‌گویند نرخ پایین‌تر از ۸۵ هزار تومان هزینه‌های آنان را پوشش نمی‌دهد. در سوی دیگر، دولت باید میان حمایت از تولیدکننده و محدودیت منابع بودجه‌ای توازن برقرار کند.
اثر این تصمیم بر جیب خانوار و بازار
خرید گندم یکی از بزرگ‌ترین اقلام هزینه‌ای دولت در بخش کشاورزی است. هر افزایش در نرخ خرید، با حجم چند میلیون تنی گندم، به رقم بزرگی در بودجه تبدیل می‌شود. اگر این هزینه از منابع پایدار تأمین نشود، فشار بر نقدینگی بالا می‌رود. رشد نقدینگی، یعنی افزایش حجم پول در گردش اقتصاد، در بلندمدت یکی از عوامل اصلی تورم است.
از سوی دیگر، نرخ پایین خرید هم هزینه خود را دارد. کاهش انگیزه کشت می‌تواند نیاز به واردات گندم را افزایش دهد. واردات بیش‌تر به معنای تقاضای ارزی بیش‌تر است و این تقاضا بر بازار ارز اثر می‌گذارد. به این ترتیب، هر دو گزینه پیش روی دولت پیامدی برای قیمت‌های مصرف‌کننده دارد.
داده‌ها هنوز نشان نمی‌دهد نرخ نهایی به رقم درخواستی کشاورزان نزدیک می‌شود یا خیر. محتمل‌ترین سناریو، اعلام رقمی میان خواسته گندم‌کاران و توان بودجه‌ای دولت است. اعلام رسمی این نرخ در هفته‌های آینده، نشانه مهمی برای سطح کشت امسال و روند قیمت نان و آرد در سال آینده خواهد بود.
نظرات کاربران