به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، نرخ خرید تضمینی گندم برای سال زراعی پیش‌رو با چند ماه تأخیر هنوز تعیین نشده است. گزارش‌ها نشان می‌دهد فاصله رقم مورد نظر دولت و خواسته نمایندگان گندمکاران به ۲۵ هزار تومان رسیده است. خرید تضمینی یعنی دولت از پیش متعهد می‌شود محصول کشاورز را با نرخی مشخص بخرد. این نرخ برای کشاورز حکم قیمت پایه را دارد و تصمیم او برای کاشت را جهت می‌دهد.
زمان‌بندی این اختلاف اهمیت آن را بیش‌تر می‌کند. مهر و آبان فصل اصلی کشت گندم در بیش‌تر مناطق کشور است. کشاورز همین حالا باید درباره سطح زیر کشت، خرید بذر و کود و حتی تغییر محصول تصمیم بگیرد. نبود یک نرخ روشن، محاسبه سود و زیان را برای او دشوار می‌کند.
دو روایت از یک رقم
اعضای بخش خصوصی در شورای قیمت‌گذاری و سیاست‌های حمایتی محصولات اساسی کشاورزی خواستار نرخی متناسب با هزینه تولید هستند. استدلال آن‌ها این است که بهای نهاده‌هایی مانند کود، سم، بذر، سوخت و دستمزد در ۱ سال گذشته افزایش یافته است. در سوی دیگر، دولت با محدودیت بودجه روبه‌روست. هر تومان افزایش در نرخ خرید، با حجم چند میلیون تنی خرید سالانه، به رقم کلانی در هزینه‌های عمومی تبدیل می‌شود.
این کشمکش در عمل میان دو اولویت جریان دارد: حفظ انگیزه تولید داخلی و کنترل کسری بودجه. کسری بودجه، یعنی بیش‌تر بودن هزینه‌های دولت از درآمدهایش، در اقتصاد ایران یکی از ریشه‌های اصلی تورم شمرده می‌شود. از این رو تصمیم درباره قیمت گندم، فراتر از یک بحث صنفی، به تورم عمومی هم گره می‌خورد.
اثر بر سفره و بازار ارز
اگر نرخ خرید پایین‌تر از انتظار کشاورزان تعیین شود، محتمل‌ترین سناریو کاهش سطح زیر کشت یا تحویل کم‌تر محصول به مراکز خرید دولتی است. در این حالت بخشی از گندم ممکن است به بازار آزاد یا مصرف دامی برود. کاهش تولید داخلی نیاز به واردات را افزایش می‌دهد. واردات گندم با ارز انجام می‌شود و تقاضای بیش‌تر برای ارز می‌تواند بر بازار دلار فشار بیاورد.
در سوی دیگر، نرخ بالاتر خرید تضمینی هزینه تأمین آرد را برای دولت بالا می‌برد. این هزینه یا از محل بودجه جبران می‌شود یا احتمال دارد به‌تدریج در قیمت نان و محصولات آردی بازتاب یابد. به همین دلیل، رقم نهایی گندم برای خانوارها هم اهمیت دارد، حتی اگر مستقیماً با کشاورزی سروکار نداشته باشند.
تاکنون زمان قطعی برای اعلام نرخ نهایی منتشر نشده است. انتظار می‌رود هرچه تصمیم‌گیری به عمق فصل کشت نزدیک‌تر شود، فشار برای رسیدن به توافق نیز بیش‌تر شود. رقمی که در نهایت اعلام می‌شود، نشان خواهد داد کفه ترازو به سمت حمایت از تولید سنگین‌تر است یا مهار هزینه‌های دولت.
نظرات کاربران