به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، مقایسه داده‌های موجود درباره بازار مسکن تهران نشان می‌دهد سال ۱۴۰۴ برای این بازار سالی دشوار بود. کاهش قدرت خرید خانوارها و رکود معاملات، ویژگی اصلی آن سال بود. اکنون با آغاز ۱۴۰۵، بازار نه‌تنها به ثبات نرسیده، بلکه وارد فاز تازه‌ای از عدم‌قطعیت شده است.
این وضعیت برای خریدار و فروشنده معنای متفاوتی دارد. فروشنده روی حفظ قیمت‌های اسمی خانه اصرار دارد، در حالی که خریدار با درآمدی که همگام با تورم رشد نکرده، توان پرداخت را از دست داده است. نتیجه این کشمکش، افت محسوس تعداد معاملات ثبت‌شده در دفاتر مسکن است.
فاصله فزاینده قیمت مسکن و درآمد خانوار
کارشناسان بازار مسکن می‌گویند نسبت قیمت ۱ واحد مسکونی معمولی در تهران به درآمد سالانه یک خانوار متوسط، از مرزهای متعارف عبور کرده و به رقمی نزدیک به ۲۰ سال یا بیشتر رسیده است. خوب که چی؟ این یعنی یک خانوار باید بدون خرج‌کردن حتی ۱ ریال از درآمدش، حدود دو دهه پس‌انداز کند تا بتواند یک خانه را نقد بخرد؛ عددی که عملاً خرید مسکن را برای بخش بزرگی از جمعیت شهری غیرممکن کرده است.
این فاصله، ریشه در دو عامل دارد: رشد مستمر قیمت زمین و مصالح ساختمانی از یک‌سو، و رکود دستمزد واقعی از سوی دیگر. تورم عمومی اقتصاد در سال‌های اخیر باعث شده هزینه ساخت‌وساز بالا برود، اما این افزایش هزینه در قیمت نهایی خانه به مصرف‌کننده منتقل شده، نه در سود سازنده.
رکود معاملات و انتظار برای تعیین تکلیف قیمت
بخشی از رکود فعلی بازار به رفتار انتظاری فعالان مربوط می‌شود. بسیاری از خریداران بالقوه، تصمیم خرید را به تعویق انداخته‌اند تا مسیر قیمت‌ها روشن‌تر شود. در مقابل، فروشندگانی که به پول نقد نیاز فوری ندارند نیز ترجیح می‌دهند منتظر بمانند. این انتظار دوطرفه، حجم معاملات را در پایین‌ترین سطح چند سال اخیر نگه داشته است.
پیامد این وضعیت برای بازار اجاره نیز محسوس است. با کاهش توان خرید خانه، تقاضا از بخش خرید به بخش اجاره منتقل شده و همین موضوع فشار صعودی روی اجاره‌بها ایجاد کرده است. برای مستأجران، این یعنی هزینه سالانه اسکان با نرخی بالاتر از تورم عمومی رشد می‌کند.
چشم‌انداز ۱۴۰۵؛ چرا پیش‌بینی سخت شده است
برخلاف چرخه‌های معمول بازار مسکن که معمولاً پس از چند سال رکود، مرحله رونق آغاز می‌شود، تحلیلگران در مورد ۱۴۰۵ محتاط‌تر از قبل صحبت می‌کنند. دلیل اصلی، همزمانی چند متغیر نامعلوم است: نرخ ارز، سیاست‌های پولی بانک مرکزی و هزینه تأمین مالی ساخت‌وساز. هرکدام از این متغیرها می‌تواند مسیر قیمت مسکن را در ماه‌های آینده تغییر دهد، اما جهت نهایی آن هنوز مشخص نیست.
بازار مسکن ایران در دهه‌های گذشته بارها چرخه‌های رونق و رکود چندساله را تجربه کرده است. تفاوت وضعیت کنونی با دوره‌های پیشین، همزمانی رکود معاملاتی با تورم بالا در سایر بخش‌های اقتصاد است؛ ترکیبی که تحلیل روند آینده قیمت مسکن را برای کارشناسان دشوارتر از گذشته کرده است.
نظرات کاربران