به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، با گسترش طرح‌های فروش کارخانه‌ای خودرو، بازاری غیررسمی برای اجاره کد ملی در فضای مجازی شکل گرفته است. آگهی‌دهندگان به دارندگان کارت ملی پول می‌دهند تا با کد آن‌ها در قرعه‌کشی یا صف خرید خودرو ثبت‌نام کنند. قیمت پیشنهادی در برخی آگهی‌ها به ۲۵ میلیون تومان برای هر کد رسیده است.
این پدیده نشان می‌دهد حق خرید خودرو از کارخانه خودش به یک کالا تبدیل شده است. برای خانواده‌ای که به دنبال خودروی مصرفی است، پیامد روشن است: رقابت در قرعه‌کشی سخت‌تر می‌شود و بخشی از سهمیه به دست کسانی می‌رسد که قصد سود از فروش دوباره را دارند.
ریشه ماجرا: فاصله قیمت کارخانه و بازار
موتور اصلی این بازار، اختلاف قیمت خودرو در کارخانه و بازار آزاد است. خودرویی که با قیمت مصوب تحویل می‌شود، معمولاً در بازار آزاد با رقمی بالاتر معامله می‌شود. هرچه این فاصله بیشتر باشد، ارزش یک ثبت‌نام موفق هم بیشتر می‌شود.
به زبان ساده، پرداخت ۲۵ میلیون تومان برای یک کد ملی زمانی برای خریدار صرف دارد که انتظار سودی چند برابر این رقم را داشته باشد. به همین دلیل، قیمت اجاره کد ملی را می‌توان نوعی شاخص غیرمستقیم برای شکاف قیمتی دو بازار دانست. هر وقت این شکاف کم شود، انتظار می‌رود تقاضا برای اجاره کد هم کاهش یابد.
ریسک‌هایی که در آگهی‌ها دیده نمی‌شود
دارنده کد ملی در این معامله ریسک‌های مهمی می‌پذیرد. در صورت برنده شدن، خودرو به نام او ثبت می‌شود و تعهدهای مالی و حقوقی مانند مالیات، بیمه و جریمه‌های احتمالی تا زمان انتقال سند با او می‌ماند. افزون بر این، در بسیاری از طرح‌ها کد ملی برنده برای مدتی از ثبت‌نام دوباره محروم می‌شود.
مسئله دیگر، نبود هیچ ضمانت رسمی در این قراردادهای غیررسمی است. اطلاعات هویتی و گاه حساب بانکی فرد در اختیار طرف مقابل قرار می‌گیرد. هر اختلاف بعدی بر سر پول یا انتقال سند، بدون پشتوانه روشن باقی می‌ماند.
این نخستین بار نیست که محدودیت عرضه، بازار دست دوم برای «حق خرید» می‌سازد. پیش از این نیز در دوره‌هایی که فاصله قیمت کارخانه و بازار زیاد بوده، خرید و فروش نوبت و امتیاز ثبت‌نام خودرو گزارش شده بود. شکل‌گیری دوباره این بازار نشان می‌دهد عدم توازن عرضه و تقاضا در بازار خودرو همچنان پابرجاست.
نظرات کاربران