تورم کاهش یافت؛ چرا هزینه سفره خانوارها هنوز سبک نشده است؟

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، همتی اعلام کرده است که نرخ تورم کاهش یافته است. با این حال، بسیاری از خانوارها در خرید روزانه خود نشانه‌ای از این کاهش نمی‌بینند. کارشناسان اقتصادی می‌گویند علت این فاصله را باید در معنای خود نرخ تورم جست‌وجو کرد.

نرخ تورم نشان می‌دهد قیمت‌ها با چه سرعتی بالا می‌روند. بنابراین کاهش تورم یعنی قیمت‌ها کندتر از گذشته گران می‌شوند، نه اینکه ارزان شوند. برای خانواری که درآمدش هم‌پای قیمت‌ها رشد نکرده، هزینه‌ها همچنان سنگین است.

کندشدن گرانی، نه بازگشت قیمت‌ها

یک مثال ساده این تفاوت را روشن می‌کند. فرض کنید کالایی سال گذشته ۱۰۰ هزار تومان بوده و با تورم ۴۰ درصدی به ۱۴۰ هزار تومان رسیده است. اگر تورم امسال به ۳۰ درصد برسد، همان کالا حدود ۱۸۲ هزار تومان می‌شود. آمار کاهش تورم را نشان می‌دهد، اما مصرف‌کننده هنوز قیمت بالاتری می‌پردازد.

یک کارشناس اقتصادی در همین زمینه می‌گوید برای پاسخ دقیق، داده‌های درآمد، مصرف و قیمت کالاها باید کنار هم بررسی شوند. به گفته او، نرخ کلی تورم به‌تنهایی تصویر کاملی از وضعیت معیشت ارائه نمی‌دهد.

جنس تورم اهمیت دارد

این کارشناس بر «جنس تورم» تأکید می‌کند. منظور از جنس تورم این است که کدام گروه از کالاها بیش‌تر گران شده‌اند. اگر اقلام ضروری مانند خوراکی، اجاره‌بها و دارو سریع‌تر از میانگین رشد کنند، خانوارهای کم‌درآمد فشار بیش‌تری را حس می‌کنند؛ زیرا سهم بزرگ‌تری از درآمدشان صرف همین اقلام می‌شود.

در نتیجه، ممکن است میانگین تورم کاهش یابد اما تورم سبد خوراکی بالا بماند. داده‌ها در چنین شرایطی نشان می‌دهد تجربه هر خانوار از تورم به ترکیب هزینه‌هایش بستگی دارد. همین تفاوت، شکاف میان عدد رسمی و احساس عمومی را توضیح می‌دهد.

برای کسانی که درباره پس‌انداز و حفظ ارزش پول تصمیم می‌گیرند، پرسش اصلی این است که آیا روند کاهش تورم در ماه‌های آینده ادامه می‌یابد یا نه. پاسخ این پرسش به پایداری سیاست‌های پولی و رشد درآمدها وابسته است. اثر کاهش تورم زمانی بر معیشت دیده می‌شود که درآمدها چند دوره پیاپی سریع‌تر از قیمت‌ها رشد کنند.