قیمت خودروهای صفر و کارکرده دوباره هم‌پای دلار بالا رفت

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، بازار خودرو در هفته‌های اخیر دوباره وارد موج افزایش قیمت شده است. این موج هم خودروهای صفر را گرفته و هم خودروهای کارکرده را. به گفته فعالان بازار، قیمت برخی مدل‌ها در فاصله چند هفته رشد چشمگیری داشته است. محرک اصلی این تغییر، افزایش اخیر نرخ دلار در بازار آزاد است.

این تحول برای خانوارها اهمیت دارد، چون خودرو در ایران فقط وسیله رفت‌وآمد نیست. بسیاری از خانواده‌ها خودرو را بخشی از دارایی و پس‌انداز خود می‌دانند. وقتی قیمت خودرو با دلار حرکت می‌کند، هزینه خرید و ارزش دارایی خانوار هم‌زمان تغییر می‌کند. نتیجه این است که تصمیم درباره خرید، فروش یا تعویض خودرو حساس‌تر از قبل شده است.

چرا دلار قیمت خودرو را جابه‌جا می‌کند؟

بخش قابل‌توجهی از قطعات و مواد اولیه خودروسازان داخلی وارداتی است و با ارز تأمین می‌شود. بنابراین رشد دلار مستقیماً هزینه تولید را بالا می‌برد. خودروهای وارداتی هم به‌طور کامل به نرخ ارز وابسته‌اند. در کنار این عامل هزینه‌ای، عامل روانی هم اثر دارد: فروشندگان انتظار تورم آینده را از همین امروز در قیمت لحاظ می‌کنند.

این پدیده را در اقتصاد «انتظارات تورمی» می‌نامند. یعنی فعالان بازار براساس پیش‌بینی گرانی آینده رفتار می‌کنند، نه فقط براساس هزینه فعلی. در چنین فضایی، خودرو نقش یک کالای سرمایه‌ای را پیدا می‌کند. برخی خریداران برای حفظ ارزش پول خود سراغ آن می‌روند و همین تقاضا فشار بر قیمت را بیشتر می‌کند.

قیمت لحظه‌ای؛ خریدار در برابر فروشنده

نشانه روشن این وضعیت، رواج «قیمت لحظه‌ای» در بازار است. فروشندگان به‌جای اعلام قیمت ثابت، نرخ را به نوسان روزانه دلار گره می‌زنند. برخی حتی معامله را تا روشن‌شدن مسیر ارز به تعویق می‌اندازند. در سوی دیگر، خریداران با قیمتی روبه‌رو هستند که ممکن است میان دو تماس تلفنی تغییر کند.

حاصل این کشمکش، بازاری کم‌شفاف است که در آن قیمت مرجع روشنی وجود ندارد. داده‌های بازار نشان می‌دهد در دوره‌های جهش ارزی، حجم معاملات واقعی معمولاً کاهش می‌یابد، حتی اگر قیمت‌های اعلامی بالا برود. به بیان ساده‌تر، بخشی از قیمت‌های آگهی‌شده ممکن است به معامله نهایی نرسد.

تجربه سال‌های گذشته نشان می‌دهد بازار خودرو با کمی تأخیر از دلار پیروی می‌کند. هرگاه نرخ ارز تثبیت شده، شتاب رشد قیمت خودرو هم کند شده است. ازاین‌رو، مسیر نرخ دلار در هفته‌های آینده محتمل‌ترین متغیر تعیین‌کننده برای این بازار خواهد بود. میزان عرضه خودروسازان و سیاست‌های قیمت‌گذاری رسمی نیز در این معادله اثرگذار است.