به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، اسلام‌آباد یکی از محله‌های شمال‌غرب تهران است و حدود ۴۰ سال سابقه سکونت دارد. نام این محله در اسناد شهری با «روددره درکه» و «سکونتگاه غیررسمی» همراه شده است. ساکنان آن اکنون نگران‌اند که برنامه‌های بازآفرینی بدون مشارکت آن‌ها پیش برود.
این موضوع از آن رو اهمیت دارد که خانه برای بیش‌تر خانواده‌های ایرانی بزرگ‌ترین دارایی است. هر تصمیم درباره تخریب، جابه‌جایی یا نوسازی یک محله، مستقیماً ارزش این دارایی و امکان ادامه زندگی در آن را تغییر می‌دهد. پرونده اسلام‌آباد نمونه‌ای از همین پرسش است: سهم ساکنان از تصمیم کجاست؟
فاصله وعده تا اجرا
بازآفرینی شهری یعنی بهسازی بافت‌های فرسوده یا ناکارآمد، به‌گونه‌ای که کیفیت زندگی ساکنان بهتر شود. در ادبیات این حوزه، «مردم» محور اصلی طرح‌ها معرفی می‌شوند. مسئولان شهری نیز در سخنرانی‌ها بر همین نکته تأکید می‌کنند.
روایت ساکنان اسلام‌آباد اما تصویر دیگری نشان می‌دهد. به گفته آن‌ها، وقتی کار به تصمیم‌گیری و اجرا می‌رسد، صدای اهالی کم‌رنگ می‌شود. منتقدان این وضعیت را تبدیل ساکنان به «شهروندان نامرئی» توصیف می‌کنند؛ یعنی افرادی که در برنامه حضور دارند، اما در تصمیم نه.
چرا «غیررسمی» بودن مهم است
عنوان «سکونتگاه غیررسمی» معمولاً به محله‌هایی داده می‌شود که خارج از ضوابط رسمی شهرسازی شکل گرفته‌اند. در چنین محله‌هایی، بخشی از املاک اغلب سند رسمی کامل ندارند. همین مسئله در هر طرح نوسازی، تعیین غرامت و حق مالکیت را پیچیده‌تر می‌کند.
قرار گرفتن اسلام‌آباد در حریم روددره درکه نیز لایه دیگری به پرونده افزوده است. ملاحظات زیست‌محیطی و حفاظت از مسیر رودخانه می‌تواند دامنه ساخت‌وساز یا ماندگاری بناها را محدود کند. در این میان، کشمکش اصلی میان دو هدف است: سامان‌دادن به حاشیه رودخانه از یک سو و حفظ حق سکونت خانواده‌هایی که چهار دهه آن‌جا زندگی کرده‌اند از سوی دیگر.
تاکنون جزئیات رسمی و کاملی درباره ابعاد طرح، شمار خانوارهای درگیر یا سازوکار جبران خسارت منتشر نشده است. آنچه پیش رو است، به میزان شفافیت مدیریت شهری و سطح مشارکت دادن ساکنان بستگی دارد؛ دو عاملی که داوری درباره آن‌ها با خود مخاطب است.
نظرات کاربران