به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، در مجلس طرحی مطرح شده که سهمیه بنزین را به‌صورت سرانه به مردم می‌دهد. حمیدرضا حاجی‌بابایی، نایب‌رئیس مجلس، روز پنجشنبه ۲۳ مهر ۱۴۰۵ درباره سازوکار این طرح توضیح داد. به گفته او، در این مدل تصمیم درباره قیمت بنزین و میزان افزایش آن به عرضه و تقاضای مردم واگذار می‌شود.
اهمیت این طرح از جایگاه بنزین در اقتصاد خانوار می‌آید. قیمت سوخت مستقیم بر هزینه حمل‌ونقل، کرایه‌ها و قیمت کالاها اثر می‌گذارد. بنابراین هر تغییر در شیوه قیمت‌گذاری بنزین می‌تواند به انتظارات تورمی، یعنی پیش‌بینی مردم از گرانی‌های آینده، هم منتقل شود.
سازوکار پیشنهادی چیست؟
در نظام فعلی، سهمیه بنزین یارانه‌ای به کارت سوخت خودرو تعلق می‌گیرد. در نتیجه خانوارهای بدون خودرو سهمی از این یارانه پنهان ندارند. طرح تازه این منطق را تغییر می‌دهد و سهم را به فرد اختصاص می‌دهد، نه به وسیله نقلیه.
حاجی‌بابایی تأکید کرد که در این شرایط، مردم بر اساس عرضه و تقاضا درباره قیمت تصمیم می‌گیرند. معنای عملی این جمله آن است که کسی که بنزین کمتری مصرف می‌کند، احتمالاً می‌تواند سهم خود را به پرمصرف‌ها واگذار کند. در چنین بازاری، قیمت معامله سهمیه از کشمکش میان فروشندگان سهمیه مازاد و خریداران نیازمند سوخت بیشتر شکل می‌گیرد.
آنچه هنوز روشن نیست
جزئیات کمّی طرح، از جمله سهم ماهانه هر نفر به لیتر و قیمت پایه، در اظهارات منتشرشده اعلام نشده است. سازوکار انتقال سهمیه میان افراد و نقش جایگاه‌های سوخت نیز هنوز مشخص نیست. این طرح در مرحله پیشنهاد قرار دارد و برای اجرا باید مراحل تصویب را طی کند.
تجربه‌های پیشین نشان می‌دهد که بازار بنزین به تغییرات قیمتی حساس است. ایده سهمیه سرانه و قابل‌معامله پیش‌تر هم در محافل کارشناسی مطرح شده بود. حامیان آن را راهی برای توزیع عادلانه‌تر یارانه سوخت می‌دانند. منتقدان اما نگران اثر آن بر سطح عمومی قیمت‌ها هستند. سرنوشت نهایی طرح به جزئیاتی بستگی دارد که هنوز منتشر نشده است.
نظرات کاربران