مرز پاکستان هم تنگ‌تر شد؛ محدودیت بانکی به تجارت زمینی ایران رسید

به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، گزارش‌های تازه نشان می‌دهد مبادلات زمینی ایران و پاکستان با محدودیت‌های بانکی روبه‌رو شده است. این تحول در شرایطی رخ می‌دهد که مسیر دریایی بنادر جنوبی در هفته‌های اخیر با محاصره و اختلال جدی همراه بوده است. به این ترتیب، فشار از مسیر دریا به مسیرهای زمینی هم رسیده است.

اهمیت این خبر برای خانوارها در زنجیره قیمت است. وقتی مسیرهای ورود و خروج کالا محدودتر شود، هزینه حمل و تسویه پول بالا می‌رود. این هزینه در نهایت در قیمت کالای وارداتی و مواد اولیه تولید دیده می‌شود. هم‌زمان، دشوارتر شدن بازگشت ارز صادراتی می‌تواند عرضه ارز در بازار داخلی را کاهش دهد.

مسئله اصلی: انتقال پول، نه عبور کامیون

محدودیت بانکی یعنی کالا ممکن است از مرز عبور کند، اما پرداخت و دریافت پول آن با مانع روبه‌رو شود. تاجر ایرانی برای فروش کالا به پاکستان باید بتواند پولش را دریافت کند. اگر کانال بانکی بسته یا محدود شود، او ناچار به روش‌های پرهزینه‌تر و کندتر روی می‌آورد. نتیجه، افزایش هزینه هر معامله و کاهش انگیزه برای ادامه آن است.

این پرسش اکنون در میان فعالان اقتصادی مطرح است که آیا پاکستان آگاهانه در مسیر کاهش مبادلات با ایران گام برداشته است. تحلیل‌های منتشرشده، این وضعیت را در ادامه تلاش آمریکا برای ایجاد اختلال در مسیرهای زمینی ارزیابی می‌کنند. با این حال، تاکنون نشانه‌ای از توقف کامل تجارت مرزی در دست نیست.

چرا مرز پاکستان مهم است

پاکستان از همسایگان شرقی ایران است و مبادلات دو کشور از گذرگاه‌های زمینی در استان سیستان و بلوچستان انجام می‌شود. سوخت، مصالح ساختمانی، محصولات کشاورزی و کالاهای مصرفی از اقلام اصلی این تجارت هستند. دو کشور پیش‌تر سازوکار تهاتر را هم تعریف کرده بودند. تهاتر یعنی مبادله کالا با کالا، بدون نیاز به جابه‌جایی مستقیم پول.

در شرایط محدودیت بانکی، اهمیت همین سازوکار تهاتر بیش‌تر می‌شود. اما تهاتر ظرفیت محدودی دارد و نیازمند توازن میان کالاهای صادراتی و وارداتی است. به همین دلیل، نمی‌تواند به‌طور کامل جای مسیر عادی بانکی را بگیرد.

نگاه بازار به ادامه وضعیت

داده‌ها نشان می‌دهد هر محدودیت تازه در مسیرهای تجاری، انتظار تورمی در بازار را تقویت می‌کند. انتظار تورمی یعنی پیش‌بینی مردم و فعالان بازار از افزایش قیمت‌ها در آینده. این انتظار معمولاً در بازار ارز و طلا زودتر از سایر بازارها منعکس می‌شود. اینکه دامنه محدودیت‌ها تا کجا گسترش یابد، به تصمیم‌های اسلام‌آباد و میزان فشار خارجی بستگی دارد.