تسلا رودستر اولین خودرو با توانایی چسبیدن به سطح ناصاف یا سقف نیست!

نمایش اخیر «تسلا رودستر» (Tesla Roadster) توجه زیادی را به خود جلب کرد. تسلا در این نمایش، رودستر جدید را از یک مسیر C شکل عبور داد و خودرو برای لحظاتی در بخشی از مسیر که تقریبا عمود بر زمین بود متوقف شد؛ حرکتی که این تصور را ایجاد می‌کرد تسلا رودستر برخلاف جاذبه چسبیده به سقف در جای خود باقی مانده است. سپس خودرو از روی رمپ جدا شد، وضعیت خود را اصلاح کرد و روی زمین فرود آمد.

تسلا توضیح داده که این قابلیت به لطف یک سیستم «فن چندحالته» و آب‌بندی زیر خودرو حاصل شده است. این سامانه با مکش هوا از زیر بدنه ، نیروی داون‌فورس (رو به پایین) یا چسبندگی لازم را ایجاد می‌کند؛ به‌طوری که خودرو حتی در سرعت‌های بسیار پایین نیز می‌تواند به سطح بچسبد. به گفته تسلا، این فناوری در کنار بال عقب متحرک خودرو، نقشی کلیدی در تولید نیروی رو به پایین دارد.

اما برخلاف آن‌چه برخی تصور می‌کنند، استفاده از فن برای تولید داون‌فورس ایده‌ای کاملا جدید نیست و سابقه آن به بیش از نیم قرن قبل بازمی‌گردد.

پیش از رودستر، خودروهای دیگری هم از فن برای چسبندگی استفاده می‌کردند

پس از رونمایی تسلا، شرکت McMurtry Automotive در شبکه‌های اجتماعی با انتشار ویدئویی از خودروی Spéirling که به‌صورت وارونه به یک سکو چسبیده بود، با لحنی کنایه‌آمیز نوشت: «به باشگاه خوش آمدید.»

خودروی الکتریکی Spéirling از فناوری اختصاصی Downforce-on-Demand استفاده می‌کند که با کمک دو فن، هوا را از زیر خودرو خارج کرده و نیروی مکش ایجاد می‌کند. نتیجه این فناوری، تولید داون‌فورس حتی در حالت سکون است؛ قابلیتی که به گفته مک‌مورتری امکان تحمل نیروهای جانبی بیش از 3G در پیچ‌ها را فراهم می‌کند.

اما تاریخچه این فناوری حتی از Spéirling نیز قدیمی‌تر است.

در سال 1970 خودروی مسابقه‌ای Chaparral 2J با استفاده از دو فن اقتباس‌شده از موتور تانک‌های نظامی و یک سیستم آب‌بندی در زیر خودرو، یکی از نخستین نمونه‌های موفق استفاده از مکش برای افزایش چسبندگی را به نمایش گذاشت. این خودرو می‌توانست بین 1.25 تا 1.5 جی نیروی مکش تولید کند.

چند سال بعد، در فصل 1978 فرمول یک، خودروی مشهور Brabham BT46B که با نام «Fan Car» شناخته می‌شود، از یک فن بزرگ در عقب خودرو برای ایجاد مکش استفاده کرد. این خودرو تنها در یک مسابقه شرکت کرد، اما همان مسابقه را نیز با پیروزی به پایان رساند و نام خود را در تاریخ فرمول یک ثبت کرد.

فناوری تسلا چه تفاوتی با رقبا دارد؟

بر اساس اطلاعات منتشرشده از سوی تسلا، رودستر جدید قادر است تا 2G نیروی داون‌فورس تولید کند؛ عددی که از Chaparral 2J بیشتر است. با این حال، مک‌مورتری مدعی است فناوری Spéirling نه‌تنها در حالت سکون نیز داون‌فورس کامل ایجاد می‌کند، بلکه توانایی تحمل بیش از 3G در پیچ‌ها را هم دارد.

تفاوت مهم دیگر در هدف استفاده از این فناوری است. خودروهایی مانند Chaparral 2J و Brabham BT46B صرفا برای مسابقات طراحی شده بودند، اما تسلا قصد دارد این فناوری را در یک خودروی خیابانی به کار بگیرد؛ موضوعی که چالش‌های مهندسی و ایمنی متفاوتی ایجاد می‌کند.

رودستر و Spéirling؛ دو رویکرد متفاوت به یک ایده قدیمی

نسخه نهایی McMurtry Spéirling Pure در سال 2026 معرفی شد و قرار است تنها 100 دستگاه از آن تولید شود. قیمت این خودرو از 132 هزار و 300 دلار آغاز می‌شود و نخستین تحویل‌ها تا پایان سال انجام خواهد شد.

در مقابل، ایلان ماسک اعلام کرده تولید تسلا رودستر نسل جدید، از سال 2028 آغاز خواهد شد. رزرو نسخه پایه این خودرو با پرداخت 50 هزار دلار امکان‌پذیر است. همچنین نسخه Thrust که به سیستم مکش و بوسترهای شتاب مجهز خواهد بود، برای رزرو به 250 هزار دلار پیش‌پرداخت نیاز دارد.

در نهایت، آن‌چه تسلا به نمایش گذاشته بیشتر از آن‌که یک فناوری کاملا جدید باشد، بازآفرینی مدرنی از ایده‌ای است که مهندسان خودرو دهه‌ها قبل به سراغ آن رفته بودند. تفاوت اصلی اینجاست که تسلا تلاش می‌کند این فناوری را از دنیای خودروهای مفهومی و مسابقه‌ای به یک محصول تولیدی برای مشتریان عادی منتقل کند؛ هدفی که اگر محقق شود، می‌تواند یکی از متفاوت‌ترین خودروهای تاریخ صنعت خودروسازی را به بازار بیاورد.

رودستر شاید اولین خودروی تاریخ نباشد که می‌تواند به یک سطح غیرصاف برخلاف جاذبه زمین بچسبد، اما قطعا اولین خودرویی است که توانایی پرواز دارد!