میانگین صنعتی داو جونز (Dow Jones Industrial Average یا DJIA) شاخصی است که قیمت سهام ۳۰ شرکت بزرگ و معتبر آمریکایی را دنبال می‌کند؛ شرکت‌هایی که سهامشان در بورس نیویورک یا نزدک معامله میشود. چارلز داو این شاخص را در سال ۱۸۹۶ با همکاری شریک تجاری‌اش، ادوارد جونز، راه انداخت. داو، که «داو ۳۰» هم نامیده میشود، از پرمخاطب‌ترین معیارهای سنجش وضعیت بازار سهام و اقتصاد آمریکاست.
نکات کلیدی
- میانگین صنعتی داو جونز شاخص مرجع ۳۰ سهم «بلوچیپ» (Blue-chip) آمریکاست؛ یعنی سهام شرکتهای بزرگ، شناخته‌شده و از نظر مالی باثبات.
- داو شاخصی «قیمتمحور» است: هر سهمی که قیمت بالاتری داشته باشد، صرفنظر از اندازهٔ شرکت، اثر بیشتری بر شاخص می‌گذارد.
- عدد شاخص از تقسیم مجموع قیمت سهام اعضا بر عددی به نام «مقسومعلیه داو» به دست می‌آید. این عدد پس از تجزیهٔ سهام یا تغییر اعضا اصلاح میشود تا شاخص پیوسته بماند.
- اعضای داو را یک کمیته انتخاب می‌کند و ترکیب شاخص هم‌پای اقتصاد آمریکا تغییر کرده است. طبق اطلاعیه‌های شرکت اساندپی داو جونز، انویدیا و شروین-ویلیامز در نوامبر ۲۰۲۴ و آلفابت در ژوئن ۲۰۲۶ به داو پیوستند.
- به گزارش آسوشیتدپرس، داو در ۶ فوریهٔ ۲۰۲۶ برای نخستین بار بالای ۵۰ هزار واحد بسته شد.
- منتقدان می‌گویند داو با ۳۰ عضو و روش قیمت‌محورش تصویر کاملی از کل بازار نمی‌دهد و شاخص اساندپی ۵۰۰ نمایندهٔ جامع‌تری است.
تاریخچه: داو چگونه شکل گرفت؟
چارلز داو، روزنامه‌نگار مالی و از بنیان‌گذاران شرکت داو جونز، پیش از این شاخص میانگینی از سهام شرکتهای راه‌آهن و حمل‌ونقل ساخته بود که امروز «میانگین حمل‌ونقل داو جونز» نام دارد. به همین دلیل، میانگین صنعتی داو جونز پس از میانگین حمل‌ونقل، قدیمی‌ترین شاخص بازار سهام آمریکاست.
به گفتهٔ شرکت اساندپی داو جونز (S&P Dow Jones Indices)، که امروز این شاخص را محاسبه و اداره می‌کند، داو در ۲۶ مه ۱۸۹۶ با ۱۲ شرکت صنعتی و عدد اولیهٔ ۴۰٫۹۴ واحد آغاز به کار کرد. این شرکت‌ها بیشتر در صنایعی مانند روغن پنبه‌دانه، شکر، تنباکو، گاز، سرب، چرم، لاستیک، زغال‌سنگ و آهن فعالیت می‌کردند و جنرال الکتریک هم یکی از آن‌ها بود.
اساندپی داو جونز در بیانیه‌ای که ۲۶ مه ۲۰۲۶ به مناسبت ۱۳۰ سالگی داو منتشر کرد، نوشت که این شاخص امروز ۳۰ شرکت پیشرو را از بخش‌هایی مانند فناوری، سلامت، مالی، انرژی و کالاهای مصرفی غیرضروری در بر می‌گیرد. به گفتهٔ همین بیانیه، این شاخص با نام‌های کوتاه‌تر «داو» و «یو‌اس ۳۰» (US 30) هم شناخته میشود؛ نام دوم در بسیاری از پلتفرم‌های معاملاتی به کار می‌رود.
شمار اعضای داو در سال ۱۹۲۸ به ۳۰ شرکت رسید و از آن زمان ثابت مانده است، اما ترکیب شاخص بارها عوض شده است. نخستین تغییر بزرگ در سال ۱۹۳۲ رخ داد و هشت سهم یکجا جایگزین شدند.
داو برای این طراحی شد که نمایی کلی از سلامت اقتصاد آمریکا بدهد. شرکتهای عضو از صنایع گوناگون‌اند، اما همه در شمار سهام بلوچیپ قرار می‌گیرند و سابقهٔ درآمد پایدار دارند.
شاخص داو چگونه محاسبه میشود؟
بیشتر شاخص‌های مهم دنیا، مانند اساندپی ۵۰۰ (S&P 500)، بر پایهٔ «ارزش بازار» وزندهی میشوند. ارزش بازار یعنی قیمت سهم ضرب در تعداد کل سهام شرکت؛ پس در این شاخص‌ها هر شرکتی بزرگ‌تر باشد، اثر بیشتری بر شاخص دارد.
داو این‌طور نیست. داو شاخصی «قیمتمحور» (Price-weighted) است: قیمت سهام همهٔ شرکتهای عضو (از هر شرکت یک سهم) با هم جمع میشود و حاصل بر عددی به نام «مقسومعلیه داو» (Dow Divisor) تقسیم میشود.
میانگین صنعتی داو جونز = مجموع قیمت سهام ۳۰ شرکت عضو ÷ مقسومعلیه داو
در نتیجه، یک دلار تغییر در قیمت هر سهم، چه متعلق به شرکتی بسیار بزرگ باشد و چه به شرکتی کوچک‌تر، شاخص را به یک اندازه جابه‌جا می‌کند.
مقسومعلیه داو چیست؟
در آغاز، عدد داو میانگین سادهٔ قیمت سهام اعضا بود. اما میانگین ساده یک مشکل دارد. فرض کنید شرکتی سهامش را تجزیه کند (Stock split)؛ یعنی هر سهم را به چند سهم ارزان‌تر بشکند، بی‌آنکه ارزش کل شرکت عوض شود. یا فرض کنید شرکتی جای شرکت دیگری را در شاخص بگیرد. در هر دو حالت مجموع قیمت‌ها ناگهان تغییر می‌کند، هرچند در بازار اتفاق واقعی‌ای نیفتاده است. مقسومعلیه داو برای حل همین مشکل به کار می‌رود.
هر بار که چنین رویدادی رخ دهد، مقسومعلیه طوری اصلاح میشود که عدد شاخص درست پیش و پس از آن یکسان بماند. پس از دهها بار اصلاح، این عدد امروز کمتر از یک است. به همین دلیل، هر یک دلار تغییر در قیمت یکی از سهم‌ها، شاخص را بیش از یک واحد جابه‌جا می‌کند.
مثال فرضی
فرض کنید شاخصی قیمتمحور فقط سه سهم دارد با قیمت‌های ۵۰، ۱۰۰ و ۱۵۰ دلار و مقسومعلیه آن ۳ است. عدد شاخص میشود: (۵۰ + ۱۰۰ + ۱۵۰) ÷ ۳ = ۱۰۰.
- اگر سهم ۱۵۰ دلاری ۱۰٪ (یعنی ۱۵ دلار) گران شود، شاخص به (۵۰ + ۱۰۰ + ۱۶۵) ÷ ۳ = ۱۰۵ می‌رسد؛ یعنی ۵٪ رشد.
- اگر به‌جای آن، سهم ۵۰ دلاری ۱۰٪ (یعنی ۵ دلار) گران شود، شاخص به (۵۵ + ۱۰۰ + ۱۵۰) ÷ ۳ ≈ ۱۰۱٫۶۷ می‌رسد؛ یعنی فقط حدود ۱٫۶۷٪ رشد.
- حالا فرض کنید سهم ۱۵۰ دلاری تجزیه شود و هر سهم به دو سهم ۷۵ دلاری تبدیل شود. مجموع قیمت‌ها از ۳۰۰ به ۲۲۵ دلار می‌رسد. برای اینکه شاخص همان ۱۰۰ بماند، مقسومعلیه جدید باید ۲۲۵ ÷ ۱۰۰ = ۲٫۲۵ باشد. سهم این شرکت از مجموع قیمت‌ها هم از ۵۰٪ (۱۵۰ از ۳۰۰) به حدود ۳۳٫۳٪ (۷۵ از ۲۲۵) کاهش می‌یابد.
این مثال نشان میدهد چرا در داو تغییر قیمت سهام گران‌قیمت اثر بیشتری دارد و چرا تجزیهٔ سهام، وزن یک شرکت را در شاخص کم می‌کند.
قیمتمحور بودن در عمل
اطلاعیه‌های اساندپی داو جونز نمونه‌های روشنی از این ویژگی دارند. این شرکت در ۲۳ ژوئن ۲۰۲۶ اعلام کرد که ورایزن (Verizon)، یکی از بزرگ‌ترین شرکتهای مخابراتی آمریکا، به دلیل قیمت پایین سهمش فقط نیم درصد از وزن داو را دارد. به گفتهٔ این شرکت، در شاخصی قیمتمحور سهم‌هایی که قیمتشان پیوسته پایین است، اثر چندانی بر شاخص ندارند. همین استدلال در نوامبر ۲۰۲۴ هم برای خروج داو اینک (Dow Inc.) از شاخص مطرح شده بود.
اعضای داو چگونه انتخاب میشوند؟
برخلاف بسیاری از شاخص‌ها، انتخاب اعضای داو از فرمول مشخصی پیروی نمی‌کند. کمیته‌ای به نام «کمیتهٔ میانگینها» (Averages Committee) در اساندپی داو جونز ترکیب شاخص را تعیین می‌کند. این کمیته معمولاً شرکتی را برمیگزیند که شهرت خوبی دارد، رشدی پایدار نشان داده، مورد توجه شمار زیادی از سرمایهگذاران است و نمایندهٔ مناسبی برای بخش خود در اقتصاد آمریکا به شمار می‌رود.
شرکتهای حمل‌ونقل و تأسیسات عمومی (مانند برق و گاز) در داو صنعتی حضور ندارند، زیرا برای آن‌ها شاخص‌های جداگانه‌ای وجود دارد: میانگین حمل‌ونقل داو جونز و میانگین تأسیسات داو جونز.
ترکیب داو به‌طور منظم بازبینی میشود. اگر شرکتی دیگر نمایندهٔ خوبی برای اقتصاد نباشد، شرکت مناسب‌تری جای آن را می‌گیرد. به همین دلیل ترکیب داو در طول زمان آینهٔ تحول اقتصاد آمریکا بوده است: از شرکتهای صنعتی قرن نوزدهم تا غول‌های فناوری، سلامت و خدمات مالی امروز.
تغییرات مهم در ترکیب داو
- ۱۹۹۱: کاترپیلار، جی‌پی مورگان و والت دیزنی جای ناوایستار (Navistar)، پریمریکا (Primerica) و یو‌اس استیل را گرفتند؛ یو‌اس استیل در آن زمان «یو‌اس‌ایکس» (USX) نام داشت.
- ۱۹۹۷: تراولرز گروپ (Travelers Group)، جانسون اند جانسون، هیولت-پاکارد و والمارت جایگزین وستینگهاوس الکتریک، بتلهم استیل (Bethlehem Steel)، تکزاکو و وول‌ورث شدند.
- ۱۹۹۹: هوم دیپو، اینتل، مایکروسافت و اس‌بی‌سی کامیونیکیشنز (SBC Communications) جای شورون، سیرز روباک، یونیون کاربید و گودیر را گرفتند.
- ژوئن ۲۰۱۸: والگرینز بوتس الاینس (Walgreens Boots Alliance) جایگزین جنرال الکتریک شد؛ شرکتی که از نخستین اعضای داو بود و بعدها به چند شرکت مستقل تقسیم شد.
- اوت ۲۰۲۰: سیلزفورس (Salesforce)، امجن (Amgen) و هانیول (Honeywell) جای اکسون‌موبیل، فایزر و ریتیون تکنولوژیز (Raytheon Technologies) را گرفتند. ریتیون تکنولوژیز خودش همان سال، پس از ادغام یونایتد تکنولوژیز با ریتیون، به داو آمده بود.
- فوریهٔ ۲۰۲۴: آمازون جایگزین والگرینز شد. این تغییر پس از تجزیهٔ سهام والمارت انجام شد که وزن والمارت را در شاخص کاهش داده بود.
تغییرات اخیر: از ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۶
اساندپی داو جونز در ۱ نوامبر ۲۰۲۴ اعلام کرد که پیش از بازگشایی بازار در روز جمعه، ۸ نوامبر، انویدیا (Nvidia) جای اینتل و شروین-ویلیامز (Sherwin-Williams) جای داو اینک را در داو می‌گیرد. به گفتهٔ این شرکت، هدف از این تغییرات نمایندگی بهتر صنعت نیمه‌رساناها و بخش مواد (Materials) در شاخص بود. در همین اطلاعیه آمده بود که داو اینک از نظر ارزش بازار کوچک‌ترین شرکت عضو شاخص است.
ورود انویدیا بازتاب رشد چشمگیر این شرکت در صنعت نیمه‌رساناها بود، به‌ویژه با پیشرفت‌هایش در فناوری هوش مصنوعی. اینتل از سال ۱۹۹۹ عضو داو بود. شروین-ویلیامز با مجموعهٔ گسترده‌ای از رنگ‌ها و پوشش‌ها شناخته میشود. داو اینک نیز پس از جدا شدن از شرکت داودوپونت (DowDuPont) در سال ۲۰۱۹ به شاخص راه یافته بود.
تغییر بعدی در ژوئن ۲۰۲۶ اعلام شد. طبق اطلاعیهٔ ۲۳ ژوئن اساندپی داو جونز، آلفابت (Alphabet)، شرکت مادر گوگل، از ۲۹ ژوئن ۲۰۲۶ و پیش از آغاز معاملات آن روز، جای ورایزن را در داو گرفت. به گفتهٔ این شرکت، ارزش بازار و قیمت سهم بالاتر آلفابت، در کنار گستردگی فعالیت‌هایش، آن را نمایندهٔ مناسب‌تری برای بخش «خدمات ارتباطی» می‌کند. ورود آلفابت همچنین حضور داو را در حوزه‌هایی مانند تبلیغات، رایانش ابری و هوش مصنوعی پررنگ‌تر می‌کند.
در همان اطلاعیه آمده بود که هانیول اینترنشنال قرار است در ۲۹ ژوئن بخش هوافضای خود را در قالب شرکتی مستقل جدا کند؛ کاری که به آن جداسازی (Spin-off) می‌گویند. به گفتهٔ اساندپی داو جونز، شرکت مادر پس از این جدایی با نام تازهٔ هانیول تکنولوژیز (Honeywell Technologies) در داو باقی می‌ماند، اما شرکت تازه‌تأسیس هانیول ایروسپیس (Honeywell Aerospace) به شاخص اضافه نمی‌شود.
این تغییرات، در کنار ورود آمازون در فوریهٔ ۲۰۲۴، نشان میدهد ترکیب داو در سال‌های اخیر بیش از پیش به سمت شرکتهای فناوری رفته است.
نقاط عطف تاریخی داو
از آغاز تا ۲۰۲۳
- ۱۵ مارس ۱۹۳۳: داو در میانهٔ بازار نزولی دههٔ ۱۹۳۰ بزرگ‌ترین رشد درصدی یک‌روزهٔ تاریخ خود را ثبت کرد: ۱۵٫۳۴٪. شاخص آن روز ۸٫۲۶ واحد بالا رفت و به ۶۲٫۱۰ رسید.
- ۱۹۷۲: به گفتهٔ اساندپی داو جونز، داو برای نخستین بار از مرز هزار واحد گذشت.
- ۱۹ اکتبر ۱۹۸۷ (دوشنبهٔ سیاه): بزرگ‌ترین سقوط درصدی یک‌روزهٔ داو رخ داد و شاخص ۲۲٫۶۱٪ افت کرد. دلیل روشنی برای این سقوط پیدا نشد، اما برخی کارشناسان «معاملات برنامه‌ای» (Program trading) را یکی از عوامل احتمالی آن می‌دانند؛ یعنی خرید و فروش خودکار حجم بزرگی از سهام با رایانه.
- مارس ۱۹۹۹: داو برای نخستین بار به ۱۰ هزار واحد رسید. طبق فهرست نقاط عطف اساندپی داو جونز، این اتفاق در دوران رونق فناوری رخ داد.
- ۱۷ سپتامبر ۲۰۰۱: در نخستین روز معاملات پس از حملات ۱۱ سپتامبر در نیویورک، داو ۶۸۴٫۸۱ واحد (حدود ۷٫۱٪) افت کرد؛ بزرگ‌ترین افت امتیازی یک‌روزهٔ داو تا آن زمان. البته شاخص پیش از این حملات هم روندی نزولی داشت و از ۲ ژانویه تا ۱۰ سپتامبر آن سال بیش از هزار واحد از دست داده بود. داو پس از آن زیان‌هایش را جبران کرد و سال را بالای ۱۰ هزار واحد به پایان رساند.
- ۳ مه ۲۰۱۳: داو برای نخستین بار از مرز ۱۵ هزار واحد گذشت.
- ۲۵ ژانویهٔ ۲۰۱۷: شاخص برای نخستین بار بالای ۲۰ هزار واحد بسته شد.
- ژانویهٔ ۲۰۱۸: داو در ۴ ژانویه با ۲۵٬۰۷۵٫۱۳ واحد برای نخستین بار بالای ۲۵ هزار واحد بسته شد و در ۱۷ ژانویه، با ۲۶٬۱۱۵٫۶۵ واحد، از مرز ۲۶ هزار واحد هم گذشت.
- ۵ فوریهٔ ۲۰۱۸: داو ۱٬۱۷۵٫۲۱ واحد افت کرد که در آن زمان بزرگ‌ترین افت امتیازی یک‌روزهٔ تاریخ آن بود.
- ۲۶ دسامبر ۲۰۱۸: شاخص با ۱٬۰۸۶٫۲۵ واحد رشد، بزرگ‌ترین جهش امتیازی یک‌روزهٔ خود تا آن زمان را ثبت کرد.
- ۱۱ ژوئیهٔ ۲۰۱۹: داو برای نخستین بار از ۲۷ هزار واحد گذشت.
- ۱۲ فوریهٔ ۲۰۲۰: شاخص با ۲۹٬۵۵۱ واحد به بالاترین سطح پیش از همه‌گیری کرونا رسید.
- مارس ۲۰۲۰: با شیوع کووید-۱۹، داو چند روز پیاپی افت‌های سنگین را تجربه کرد و به زیر ۲۰ هزار واحد رفت. شاخص در این ماه چند نوسان ۱٬۵۰۰ و ۲ هزار واحدی داشت و در یک روز نزدیک به ۳ هزار واحد سقوط کرد. داو در ۱۱ مارس ۲۰۲۰ رسماً وارد بازار نزولی (خرسی) شد، یعنی بیش از ۲۰٪ از اوج قبلی خود پایین‌تر رفت. به این ترتیب طولانی‌ترین بازار صعودی (گاوی) تاریخ داو، که از مارس ۲۰۰۹ آغاز شده بود، به پایان رسید.
- ۱۶ نوامبر ۲۰۲۰: داو با ۲۹٬۹۵۰٫۴۴ واحد سرانجام از اوج پیش از کرونا فراتر رفت.
- ۲۴ نوامبر ۲۰۲۰: شاخص برای نخستین بار بالای ۳۰ هزار واحد بسته شد.
- ۲۳ ژوئیهٔ ۲۰۲۱: داو برای نخستین بار بالای ۳۵ هزار واحد بسته شد.
- نوامبر ۲۰۲۱: شاخص برای نخستین بار از ۳۶ هزار واحد گذشت.
- ۴ ژانویهٔ ۲۰۲۲: داو با ۳۶٬۷۹۹٫۶۵ واحد به بالاترین سطح تاریخ خود تا آن زمان رسید.
تحولات ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۶
- ۱۶ مه ۲۰۲۴: داو برای نخستین بار در جریان معاملات از ۴۰ هزار واحد گذشت.
- ۴ دسامبر ۲۰۲۴: به گزارش رویترز که روزنامهٔ نیویورک پست منتشر کرد، داو با ۳۰۸٫۵۱ واحد رشد (۰٫۷٪) به ۴۵٬۰۱۴٫۰۴ رسید و برای نخستین بار بالای ۴۵ هزار واحد بسته شد.
- ۴ آوریل ۲۰۲۵: به گزارش سی‌بی‌سی نیوز، پس از افزایش گستردهٔ تعرفه‌های وارداتی آمریکا و تلافی چین، بازارهای سهام جهان دو روز پیاپی به‌شدت افت کردند. داو در این روز با ۲٬۲۳۱٫۰۷ واحد افت (۵٫۵٪) به ۳۸٬۳۱۴٫۸۶ واحد رسید و اساندپی ۵۰۰ بدترین هفتهٔ خود از مارس ۲۰۲۰ را پشت سر گذاشت.
- ۹ آوریل ۲۰۲۵: به گزارش آسوشیتدپرس، پس از آنکه دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، اجرای بیشتر این تعرفه‌ها را به مدت ۹۰ روز متوقف کرد، داو ۲٬۹۶۲٫۸۶ واحد (۷٫۹٪) بالا رفت و به ۴۰٬۶۰۸٫۴۵ واحد رسید. آسوشیتدپرس این روز را یکی از بهترین روزهای تاریخ بازار سهام آمریکا خواند.
- ۶ فوریهٔ ۲۰۲۶: به گزارش آسوشیتدپرس، داو با ۱٬۲۰۶٫۹۵ واحد رشد (۲٫۵٪) به ۵۰٬۱۱۵٫۶۷ واحد رسید و برای نخستین بار بالای ۵۰ هزار واحد بسته شد.
- ۲۶ مه ۲۰۲۶: اساندپی داو جونز به مناسبت ۱۳۰ سالگی داو فهرستی از نقاط عطف آن منتشر کرد که گذر از ۲۰ هزار واحد در ۲۰۱۷، رسیدن به بالای ۴۰ هزار واحد در ۲۰۲۴ و بسته شدن بالای ۵۰ هزار واحد در ۲۰۲۶ را در بر می‌گرفت.
- ۲۹ ژوئن ۲۰۲۶: آلفابت جای ورایزن را در شاخص گرفت (شرح در بخش «تغییرات اخیر»).
چگونه می‌توان روی داو سرمایه‌گذاری کرد؟
خود شاخص قابل خرید نیست، اما سرمایهگذاران می‌توانند از راه صندوق‌های قابل معامله در بورس (ETF) که ترکیب داو را دنبال می‌کنند، یکجا در همهٔ شرکتهای آن سرمایه‌گذاری کنند. شناخته‌شده‌ترین نمونه، صندوق اس‌پی‌دی‌آر داو جونز (SPDR Dow Jones Industrial Average ETF Trust) با نماد DIA است. در بازارهای مشتقه هم قراردادهای آتی و ابزارهای دیگری بر پایهٔ داو معامله میشود.
با این حال، داو در مقام مرجع سرمایه‌گذاری بسیار کوچک‌تر از اساندپی ۵۰۰ است. کوارتز در ۲۹ ژوئن ۲۰۲۶ به نقل از رویترز گزارش داد که در پایان سال ۲۰۲۴ (۳۱ دسامبر) حدود ۱۱۵ میلیارد دلار دارایی به‌صورت شاخصی از داو پیروی می‌کرد. این رقم برای اساندپی ۵۰۰، یعنی دارایی‌هایی که این شاخص را معیار سنجش عملکرد خود قرار داده‌اند، حدود ۲۰ هزار میلیارد دلار بود.
محدودیت‌ها و انتقادها
بسیاری از منتقدان معتقدند داو تصویر کاملی از اقتصاد آمریکا نمی‌دهد، چون فقط ۳۰ شرکت بزرگ را در بر می‌گیرد و شرکتهای متوسط و کوچک را نادیده می‌گیرد. به همین دلیل بسیاری اساندپی ۵۰۰ را، که ۵۰۰ شرکت بزرگ آمریکایی را پوشش میدهد، نمایندهٔ بهتری برای بازار سهام و اقتصاد آمریکا می‌دانند.
انتقاد دوم به روش محاسبه برمی‌گردد. قیمت هر سهم به‌تنهایی معیار خوبی برای اندازهٔ شرکت نیست و ارزش بازار معیار دقیق‌تری است. در داو، شرکتی با قیمت سهم بالا اما ارزش بازار کمتر، وزن بیشتری از شرکتی با قیمت سهم پایین اما ارزش بازار بسیار بزرگ‌تر دارد. برای نمونه، اگر قیمت سهمی از ۱۱۰ به ۱۲۰ دلار برسد، همان اثری را بر داو می‌گذارد که رشد سهمی دیگر از ۱۰ به ۲۰ دلار؛ هرچند رشد اولی حدود ۹٪ و رشد دومی ۱۰۰٪ است.
سوم، تجزیهٔ سهام در ارزش واقعی شرکت تغییری ایجاد نمی‌کند، اما وزن آن شرکت را در داو کاهش میدهد؛ در شاخص‌های مبتنی بر ارزش بازار چنین اثری وجود ندارد. سرانجام، چون اعضا با تصمیم کمیته انتخاب میشوند، پیش‌بینی اینکه کدام شرکت و چه زمانی وارد یا خارج میشود دشوار است.
تفاوت داو با اساندپی ۵۰۰
اساندپی ۵۰۰ و داو دو شاخص پرمخاطب بازار سهام آمریکا هستند، اما تفاوت‌های مهمی دارند:
| ویژگی | میانگین صنعتی داو جونز | اساندپی ۵۰۰ |
|---|---|---|
| تعداد شرکت‌ها | ۳۰ شرکت بزرگ | ۵۰۰ شرکت بزرگ |
| روش وزندهی | قیمتمحور: سهام گران‌تر وزن بیشتری دارند | بر پایهٔ ارزش بازار سهام شناور آزاد: شرکتهای بزرگ‌تر وزن بیشتری دارند |
| انتخاب اعضا | با تصمیم کمیته و بر پایهٔ معیارهای عمدتاً کیفی | با تصمیم کمیته و بر پایهٔ معیارهای کمّی مشخص، مانند ارزش بازار، نقدشوندگی و سودآوری |
| شیوهٔ محاسبه | مجموع قیمت سهام اعضا تقسیم بر مقسومعلیه داو | مجموع ارزش بازار شناور اعضا تقسیم بر مقسومعلیه شاخص، نسبت به دورهٔ پایهٔ ۱۹۴۱ تا ۱۹۴۳ |
| آغاز انتشار | ۱۸۹۶ | ۱۹۵۷ (در قالب ۵۰۰ شرکت) |
پرسش‌های متداول
میانگین صنعتی داو جونز چند شرکت دارد؟
۳۰ شرکت؛ به همین دلیل آن را «داو ۳۰» هم می‌نامند. همهٔ این شرکت‌ها آمریکایی‌اند و سهامشان در بورس نیویورک یا نزدک معامله میشود. مایکروسافت، اپل، آمازون، انویدیا، آلفابت و هوم دیپو از جملهٔ اعضای کنونی آن هستند.
چه کسی اعضای داو را انتخاب می‌کند؟
کمیتهٔ میانگینها در شرکت اساندپی داو جونز. این کمیته فرمول ثابتی ندارد و شرکت‌هایی را برمیگزیند که شهرت خوب، رشد پایدار و اهمیت در اقتصاد آمریکا دارند. قیمت سهم هم در تصمیم آن مؤثر است، زیرا سهم‌های کم‌قیمت در شاخصی قیمتمحور اثر ناچیزی دارند.
داو نخستین بار چه زمانی از ۱۰ هزار واحد گذشت؟
در مارس ۱۹۹۹. شاخص در ژانویهٔ ۲۰۰۰ به حدود ۱۱٬۷۵۰ واحد رسید، اما پس از ترکیدن حباب شرکتهای اینترنتی (دات‌کام) تا اکتبر ۲۰۰۲ به زیر ۷٬۲۰۰ واحد افت کرد.
چرا نوسان چند صد واحدی داو همیشه تغییر بزرگی نیست؟
چون اهمیت هر حرکت را باید به درصد سنجید، نه به واحد. در یک مثال فرضی، اگر شاخص در ۵۰ هزار واحد باشد، افت ۵۰۰ واحدی فقط ۱٪ است؛ اما اگر شاخص در ۱۰ هزار واحد باشد، همین ۵۰۰ واحد افت برابر ۵٪ است.
آیا بالا رفتن داو یعنی اقتصاد آمریکا در وضع خوبی است؟
نه لزوماً. داو عملکرد سهام ۳۰ شرکت بزرگ را نشان میدهد و بسیاری از این شرکت‌ها بخش قابل‌توجهی از درآمدشان را خارج از آمریکا به دست می‌آورند. بازار سهام همچنین به انتظارات آینده، نرخ بهره و احساسات سرمایهگذاران واکنش نشان میدهد و ممکن است با وضعیت کنونی اقتصاد، مانند اشتغال و تورم، هم‌جهت نباشد.
جمع‌بندی
میانگین صنعتی داو جونز پس از ۱۳۰ سال هنوز یکی از شناخته‌شده‌ترین معیارهای بازار سهام آمریکاست. این شاخص عملکرد ۳۰ شرکت بزرگ و معتبر را با روشی قیمتمحور نشان میدهد و ترکیبش هم‌پای اقتصاد آمریکا تغییر کرده است؛ از شرکتهای صنعتی اواخر قرن نوزدهم تا غول‌های فناوری امروز مانند انویدیا و آلفابت.
با این حال، داو محدودیت‌های مهمی دارد. شمار اندک اعضا، وزندهی بر پایهٔ قیمت و انتخاب اعضا با تصمیم کمیته باعث میشود همیشه تصویر دقیقی از کل بازار ندهد. به همین دلیل بهتر است حرکت‌های داو را در کنار شاخص‌های گسترده‌تری مانند اساندپی ۵۰۰ و به‌صورت درصدی، نه واحدی، تفسیر کرد.
نظرات کاربران