به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، جدیدترین مرحله فروش محصولات ایران‌خودرو در حالی برگزار شد که بار دیگر تقاضای میلیونی برای خرید خودرو، بازار و سیاست‌گذاران را غافلگیر کرد. در این دور از فروش، مجموعاً ۱۰ میلیون و ۴۵۰ هزار و ۴۶ نفر در فرآیند ثبت‌نام شرکت کردند؛ رقمی که اگرچه اندکی کمتر از برآوردهای اولیه ۱۱ میلیونی بود، اما همچنان از عطش بالای بازار برای ورود به طرح‌های فروش حکایت دارد. این استقبال گسترده در شرایطی رقم خورد که با نزدیک شدن به ساعات پایانی ثبت‌نام، وب‌سایت فروش برای چندمین‌بار از دسترس خارج شد و شمار قابل‌توجهی از متقاضیان عملاً امکان ثبت درخواست خرید را از دست دادند؛ اتفاقی که بار دیگر ضعف زیرساخت‌های فروش خودروسازان را به یکی از محورهای اصلی انتقادها تبدیل کرد.
چرا تقاضا ناگهان اوج گرفت؟
افزایش چشمگیر متقاضیان در این مرحله از فروش را نمی‌توان صرفاً به نیاز واقعی خانوارها نسبت داد. اختلاف قابل‌توجه قیمت خودرو میان کارخانه و بازار آزاد، همچنان مهم‌ترین موتور محرک این تقاضای فشرده است؛ فاصله‌ای که خودرو را از یک کالای مصرفی به گزینه‌ای برای حفظ ارزش پول تبدیل کرده است. از سوی دیگر، حذف شرط‌هایی مانند افتتاح حساب وکالتی و مسدودسازی منابع مالی، فرآیند ثبت‌نام را ساده‌تر کرد و عملاً سدهای ورود به قرعه‌کشی را برداشت.
با این حال، اقتصاددانان ریشه این استقبال گسترده را در متغیرهای کلان‌تری جست‌وجو می‌کنند؛ از رشد مزمن تورم گرفته تا تداوم سیاست قیمت‌گذاری دستوری و سیاست‌های انقباضی دولت برای جمع‌آوری بخشی از نقدینگی سرگردان جامعه. مجموعه این عوامل، خودرو را به یکی از در دسترس‌ترین پناهگاه‌های سرمایه تبدیل کرده است.
ترکیب متقاضیان و جزئیات عرضه
آمارهای رسمی ایران‌خودرو نشان می‌دهد بخش عمده ثبت‌نام‌کنندگان در قالب طرح فروش عادی حضور داشته‌اند؛ به‌طوری که ۹ میلیون و ۶۱۰ هزار و ۶۵۵ نفر در این بخش ثبت‌نام کردند. در مقابل، ۷۲۱ هزار و ۲۵ نفر در طرح خانواده و جوانی جمعیت و ۱۱۸ هزار و ۳۶۶ نفر در طرح جایگزینی خودروهای فرسوده شرکت داشتند. این در حالی است که در مجموع تنها ۳۱ هزار و ۶۱۰ دستگاه خودرو در این مرحله عرضه شد؛ فاصله‌ای که شکاف عمیق میان عرضه و تقاضا را به‌وضوح نشان می‌دهد. در این دوره، ۱۲ مدل خودرو شامل محصولات مختلف پژو ۲۰۷، رانا پلاس، دنا پلاس، سورن پلاس، ری‌را اتوماتیک و چند مدل از خانواده هایما به متقاضیان پیشنهاد شد؛ آن هم بدون الزام به مسدودسازی حساب بانکی.
کدام خودروها صدرنشین تقاضا شدند؟
بررسی داده‌های منتشرشده از سوی ایران‌خودرو نشان می‌دهد در میان محصولات عرضه‌شده، هایما S8 با اختلاف قابل‌توجه بیشترین میزان تقاضا را به خود اختصاص داده است. تنها در طرح فروش عادی، بیش از ۲ میلیون نفر برای خرید این خودرو ثبت‌نام کرده‌اند و بیش از یک میلیون نفر دیگر نیز متقاضی سایر محصولات خانواده هایما بوده‌اند. پس از آن، خانواده پژو ۲۰۷ قرار دارد که نزدیک به یک میلیون و ۸۷۳ هزار نفر برای خرید آن اقدام کرده‌اند.
دنا پلاس با بیش از یک میلیون و ۲۶۶ هزار متقاضی در رتبه بعدی ایستاده و مجموع تقاضا برای رانا و سورن نیز از مرز یک میلیون نفر عبور کرده است. در این میان، خودروی ری‌را به‌عنوان یکی از محصولات جدیدتر ایران‌خودرو، با حدود ۶۶۶ هزار متقاضی در طرح عادی، توجه قابل‌توجهی را به خود جلب کرده است؛ نشانه‌ای از حساسیت بالای بازار به محصولات تازه.
خودرو؛ کالای مصرفی یا ابزار حفظ ارزش؟
قرعه‌کشی اخیر ایران‌خودرو بار دیگر این واقعیت را برجسته کرد که خودرو در اقتصاد امروز ایران، بیش از آنکه یک کالای مصرفی باشد، به ابزاری برای حفظ ارزش دارایی‌ها تبدیل شده است. تا زمانی که شکاف قیمت کارخانه و بازار پابرجاست، تورم مهار نشده و سیاست قیمت‌گذاری دستوری ادامه دارد، هر مرحله از فروش خودرو با موجی میلیونی از متقاضیان همراه خواهد شد. در چنین شرایطی، قرعه‌کشی‌ها نه نشانه تعادل بازار، بلکه بازتابی از بی‌ثباتی ساختاری اقتصاد و کمبود گزینه‌های امن سرمایه‌گذاری برای خانوارها هستند؛ وضعیتی که بدون اصلاحات بنیادین، همچنان تکرار خواهد شد.
نظرات کاربران