به گزارش شبکه اطلاع‌رسانی طلا و ارز، سیاست‌گذاران بخش کشاورزی از آزادسازی تدریجی قیمت گندم و نان خبر دادند. این تصمیم به معنای کنار گذاشتن نرخ‌گذاری دستوری در این بازار و نزدیک‌شدن قیمت‌ها به سازوکار عرضه و تقاضاست. طبق برآوردهای رسمی، اجرای این طرح می‌تواند مصرف سالانه گندم کشور را تا ۱.۵ میلیون تن کاهش دهد؛ رقمی که برای اقتصاد وابسته به واردات این کالای اساسی اهمیت زیادی دارد.
چرا نرخ گندم و نان تغییر می‌کند؟
سال‌هاست نرخ نان و آرد یارانه‌ای زیر نظارت مستقیم دولت تعیین می‌شود. قیمت پایین و ثابت نان برای برخی واحدهای تولیدی و مصرف‌کنندگان انگیزه‌ای برای مصرف بی‌رویه و حتی هدررفت این کالا ایجاد کرده است. کارشناسان می‌گویند بخشی از گندم یارانه‌ای به‌جای مصرف خانگی، در مسیرهای غیرمستقیم از جمله خوراک دام به فروش می‌رسد. آزادسازی قیمت این انگیزه اقتصادی را کم‌رنگ می‌کند و مصرف را به سمت نیاز واقعی خانوار سوق می‌دهد.
این تصمیم چه اثری روی سفره خانوار و بازار ارز دارد؟
برای مصرف‌کننده عادی، این تصمیم می‌تواند به معنای افزایش نرخ برخی اقلام آرد و نان در ماه‌های پیش‌رو باشد. مقام‌های اقتصادی وعده داده‌اند بخشی از این فشار با یارانه نقدی یا کالابرگ جبران شود، هرچند جزئیات اجرایی آن هنوز به‌طور کامل اعلام نشده است. هدف اصلی طرح، کاهش وابستگی بودجه عمومی به یارانه گندم و کاستن از فشار مالی این بخش بر دولت عنوان شده است.
کاهش ۱.۵ میلیون تنی مصرف، در عمل به معنای نیاز کم‌تر به واردات گندم است. ایران بخشی از گندم مصرفی خود را از بازارهای جهانی تأمین می‌کند و هر تن واردات نیازمند تخصیص ارز است. کارشناسان می‌گویند کاهش این حجم واردات می‌تواند بخشی از تقاضای ارزی دولت برای خرید گندم را کم کند، اگرچه اندازه این اثر در مقایسه با کل تقاضای ارز کشور محدود است.
طرح اصلاح قیمت نان پیشینه‌ای طولانی در سیاست‌گذاری اقتصادی کشور دارد. دولت‌های مختلف در دهه‌های گذشته بارها موضوع کاهش یارانه نان را مطرح کرده‌اند، اما به دلیل حساسیت اجتماعی این کالای اساسی، اجرای کامل آن معمولاً با احتیاط و تأخیر همراه بوده است. نتیجه نهایی این دور از اصلاحات به سرعت اجرا و میزان جبران دولت برای اقشار کم‌درآمد بستگی خواهد داشت.
نظرات کاربران